Главная

ХатIалу уьзрихьан ихтиятди гъузай Вари дюн’яйиъ ВИЧ/СПИД инфекция кайи 42 миллион кас гьисабназ гъадагъна. Гьар йигъан му улупбар 14-15 агъзуриинди артухъ шула

3Урусатдин Федералин илимдинна практикайин СПИД-диз аькси Центрин улупбариинди, Урусатдиъ 1,3 миллион агьалйирик ВИЧ/СПИД-инфекция ка. Думу центрин кIулиъ айи Вадим Покровскийи мялум гъапIганси, гъябгъюрайи йисан эвелариъ Урусатдиъ СПИД кайи 800 агъзур агьали гьисабназ гъадагънайи. Дурарикан 130 агъзур кечмиш гъахьну. Гъийин йигъаз, статистикайин гьякьикьи улупбариинди, ихь уьлкейиъ думу вирусдиан аьзарлу духьнайи 950 агъзур кас гьисабназ гъадагъна. Думу уьзур ашкар дарапIру саягъниинди тарабгъурайивализ лигну, гъи ихь уьлкейиъ СПИД уьзур кайи агьалйирин кьадар 1,3 миллионтIан артухъ ву, пуз шулу. В.Покровскийин гафариинди, Урусатдиъ гьар йигъан СПИД-диан 200-дихьна касар аьзарлу шула.

Бажаранлу студент, кIубан спортсмен

4Аджаб Абсеретдинович Мирзабегов мектебдиъ аьгъювалар гъадагъбахьна заан маракьлувал улупури урхурайидарикан сар вуйи. Аджаб 1993-пи йисан Табасаран райондин ГьепIил гъулаъ бабкан гъахьну. Дугъу миржибпи класс багъри ГьепIил гъулан мектебдиъ, хъа 9-11-пи классар Хючнаарин кьюбпи нумрайин кьялан мектебдиъ ккудукIну. Мектебдиъ урхурайи вахтна думу швнуб-сабан райондин мектебариъ урхурайидарин арайиъ жюрбежюр предметариан гъахьи олимпиадйириъ, республикайин олимпиадйириъ иштирак гъахьну. Асас вуди, биология ва химия предметариан сабпи йишвар гъазанмиш гъапIну. Заан аьгъювалар Аджабди вари предметариан улупури гъахьнийи, гьаддиз мектебра дугъу гъизилин медализ ккудубкIнийи.

Р.Аьбдулатипов: «Милли пресса дагъустан халкьдин рюгь дубхьну ккунду»

3Декабрин 17-пи йигъан Дагъустандин Глава Рамазан Аьбдулатипов милли чIалариинди вуйи республикайин мялуматарин дакьатарин кIулин редакторарихъди гюрюшмиш гъахьну.
Серенжем ачмиш апIури, республикайин Главайи къайд гъапIганси, дагъустан чIалариинди вуйи СМИ-йин редакцйирин кIулиъ айидарихъди гьаму жюре гюрюш гъабхувал планламиш дапIну гизаф вахт вуйи. Улихьнаси авар чIалниинди чап апIурайи журнал гъурху Р.Аьбдулатипов, чав гъапиганси, макьалйирин дерин мянайиин гьяйран гъахьну. «Дагъустандин яратмиш апIру касар урхрудариз кьабулди ву. Хъа инсан гьарган урус чIал апIру йишваъ айиган, бабан чIалнан арандиз гъюз читинди шулу. Жигьилариз хъана читинди ву.

ТIагьир ТIагьиров: чан вахтна аднан милиционер

9Узу му машквраз варихалкьдинуб гьаз кIура? Гьаз гъапиш, милицияйин ва МВД-йин тарих чпин гъуллугъчйирин машгьур ляхнарихьди абцIна. Гьаци вуйиб субут апIбан бадали, фашистарин Германияйин гъалибвал гъадабгъбак айтIан ляхарин органарин гъуллугъчйири ва дявдин гъуллугънаъ айидари киву пай кIваин апIувал чIяаьн шулу. Дурарин ляхин зат дийибгъну гъабхьундар, дурар гьарган дявдихьна гьязур вуди, вафалуди халкьдин гъуллугънаъ гъахьну.

Къанун уьбхру органарин гъуллугъчйири улупу дирбаш’вализ лигну, милицияйин агъзрариинди гъуллугъчйириз орденар ва медалар тувну. Дурарин арайиъ НКВД-йиъ гъуллугъ гъапIу 267 кас Советарин Союздин Игитар ву. Гьаму ва жара машгьур ляхнарик Дагъустандин милицияйира аьхю пай кивну. 1999-пи йисан Дагъустандиин бандитар алархьиган, террориствализ аьксивал улупбаъра МВД-йин гъуллугъчйири аьхю гьунарар улупну.

Р.Аьбдулатиповди вари шагьрариъ, районариъ ёлкйир дивуз табшурмиш гъапIну

Дагъустандин террориствализ акьси комиссияйин ва гьяракатнан штабдин нубатнан заседаниейиъ цIийи йисандин машкврарин вахтнаъ хатIасузвал уьбхбан месэлйир гьял гъапIну. Чан сифтейин гафнаъ Дагъустандин Глава Рамазан Аьбдулатиповди шагьрарин ва районарин кIулиъ айидарикан лайикьлу саягъниинди машквран серенжемар гъахувал тIалаб гъапIну.
«Месэла, рябкъюрайиганси, гьарган айиб ву, хъа ухькан мугъаятвал тIалаб апIура. Фицики, регион читинуб ву, гьаддиз махлукьатлу серенжемар гъахруган ухьу ихь агьалйирин хатIасузвал тямин дапIну ккунду. Ухьуз думу ляхнин ужуб тажруба ахьуз. ВаритIан читин вахтарира ухьу гизаф серенжемар гъухунхьа», - гъапну Р.Аьбдулатиповди.

БицIидарин ихтиярарин гьякьнаан

РФ-йин СК-йин 63-пи маддайин 1-пи пунктназ асас вуди, абйир-бабарин ихтиярнаъ айи касари чпин бицIидариз тербия ва дурар артмиш апIбахъан жавабдарвал гъабхуру. Хъа думу вазифйир тамам дарапIрайи абйир-бабар, жямяаьтлугъдиз айи хатIасузвализ лигну, аба-бабвалин ихтиярарихъ мягьрум апIувал, уголовный ясана административ жавабдарвалихъна зигувал улупна. Государствойин тяминвалин, сагъламвалин, агьалйир социально уьрхбан идарйириъ ва дицистариз барабар жара идарйириъ айи баяр-шубариз варис касар тяйин апIурдар. Дурарин вазифйир гьадму идарйирин администрацйириин илитIна. Гьаци, бицIидариз тербия тувбан ва дурар уьрхбан жавабдарвал къанундиинди гьадму идарйирин гъуллугъчйири, регьбервал апIру гъуллугъчйири бегьемди тамам апIуру. Дицдар идарйирин вазифйир кьатI’иди гьадму идарйирин гьякьнаан вуйи положенйириъ ва дурарин уставариъ, хъа гъуллугънаъ айи касарин - гъуллугънан инструкцйириъ къайд дапIна.

Шаирар йихрудар дар…

Яратмиш апIбан рякъюъ айи вакилар – фунуб девриъра багъри халкьдин яшайишдин гьарсаб герен гьисс апIурайи касар ву. Табасаран халкьдизра гьадму жюрейин касар а. Шаксуз, яратмиш’валин рякъ гъагъиб, зазар кайибдиз ухшаруб ву. Вушра, багъри халкь, бабан чIал бадали дурари гьарсаб читинвалиин гъалиб шлу мумкинвалар гъагну. Яратмиш апIбан жилгъайиъди баркаллу уьмрин рякъ ккадапIу ватанперверарин арайиъ шаир ва писатель МутIалиб Митаровди лайикьлу йишв гъибисну. 

МутIалиб Митаров 1920-пи йисан Хив райондин Гъвандикк гъулаъ харатчи устайин хизандиъ бабкан гъахьну. Яратмиш апIбарихьна вуйи дугъан маракьлувал лап бицIи вахтнахъан мялум гъабхьну.

Гьарсаб хизан шадвалин манишнахъди абцIдихьа

Магьа 2014-пи йисра тарихдиз гъябгъюра. Аьдат вуйиганси, нубатнан йис тарихдиз гьапIри, гьарсар касди, зегьметнан коллективари, жикъи вахтназ кьяляхъ илтIикIну, гъубшу йисаз кьимат тувру, йисандин арайиъ гъапIу ляхнин натижйир йивуру ва улубкьурайи йисаз цIийи, хъана аьхю планар ва вазийир тяйин апIури шулу.
Гьеле саб гагьназ 2014-пи йисахьинди кьяляхъ илтIикIухьа. Му йисан ихь уьлкейиъ фицдар важиблу гьядисйир гъахьну? 2014-пи йис культурайин Йисси мялум дапIнайи. ИкибаштIан, му йисан ихь уьлкейиъ важиблу гьядисйир гизаф гъахьну. Амма вари гьадму гьядисйиригъян варитIан зурбадарси ва важиблударси шубуб гьядиса жара апIуз шулу.

Багъри редакцияйиз хялижвди гъафну

2Улихьна йигъари Дагъустандин Государствойин педагогвалин университетдин Дагъустан филологияйин факультетдин дагъустан чIаларин кафедрайин доцент Аьшуряли Аьдилов ва ДГПУ-йин дагъустан литературайин кафедрайин доцент Аьлибег Аьшурбегов ДГПУ-йин Дагъустан филологияйин факультетдин 1-пи–5-пи курсариъ урхурайи студентарра хъади республикайин «Табасарандин нурар» газатдин редакцияйиз хялижвди гъафну. 

«Табасарандин нурар» газатдин вари коллективдихъди вуйи гюрюшдиъ Аьшуряли Аьдиловди къайд гъапIганси, гьаму жюрейин гюрюш тешкил апIувал студентари ухдихъан мина планалмиш дапIнайи, себебарра хайлин айи.

Почтайин аьлакьйирин отделенйирин арайиъ конкурс мялум апIурача

2015-пи йисаз республикайин «Табасарандин нурар» газатдиз подписка тешкил апIбаан Табасаран, Хив районарин почтайин аьлакьйирин отделенйирин арайиъ конкурс мялум апIурача.
Конкурсдин шартIар:
Конкурсдин тIалабариинди Табасаран райондин почтайин аьлакьйирин отделенйири 2015-пи йисаз «Табасарандин нурар» газатдин 2 агъзур экземпляр подписка дапIну ккунду, Хив райондиъ – 1 агъзур экземпляр. Конкурсдин натижйир йивруган, сабпи нубатнаъ, почтайин аьлакьайин отделениейи газатар гъахурайи гъулариъ яшамиш шулайи хизанарин кьадар ва дурари подписка гъапIу газатарин кьадар гьисабназ гъадабгъиди.

Страница 299 из 302

f1 in1 ok1 t1 v1 y1

Top