ГлавнаяЭкономика

Гъалабулугъвал кипрайи месэлйир

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (1 Голос)

4Гьисаб апIураки, Урусатдиъ почтайин гъуллугъ Европайин гъуллугъарикан сабпиб ву. Дидин бина урчIвубпи аьсриъ ккебгъра. Гьелбетда, сифтейин вахтарихь лигну, дидин гъуллугъарра дигиш гъахьну. Ихь яшайишдиъ, гъийин деврин цIийи технологйир гизаф учIвнушра, гьелелиг почтайи важиблу роль уйнамиш апIура. Агьалйириз кми-кмиди кагъаз хътапIуб, посылка ипуб, коммуналин гъуллугъарихъан пул тувуб, пулин переводар, периодикайин изданйириз подписка апIуб лазим шулу. Гьаддиз, почта дилибхри гъабхьиш, дидихъди аьлакьалу читинвалар дишлади гьисс апIурхьа.

– Гьар йигъан йицIбариинди муштарйир кабул апIураза, – гъапнийи ич гюрюшдиъ Дербентдин почтамтдин Табасаран райондин Улуз гъулаъ айи отделениейин начальник Мягьямед Сеидович Аьлиевди. – Гизафси агьалйирин гъуллугъар ярхла юрдариъ айи чпин багахьлуйириз пулин переводар, бандеролар, посылк-йир хътауб, коммуналин гъуллугъарихъан – электроэнергияйихъан, гъубгу газдихъан – пул тувуб ва гьаци жарадарра шулу. Йиз фикриан, гъуларин агьалйириз дицисдар гъуллугъар гьуркIуб айивалра аьхю гъулайивал ву. Анжагъ…

Депутатвалин гъайгъушнар

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (1 Голос)

imageЙиз фикриан, Урусатдин жара йишварихъди тевиган, ихь республикайиъ гьял дапIну ккуни месэлйир гизаф а. Ихь гъунши вуйи Чечен республикайиъ гъахьи дявйири, бикарвал айи, республикайин яшайишдин вари цирклариъ ччивар ккиву коррупцияйи ихь юрднан шагьраризна гъулариз туву эгьемият ва дурар айи гьял гъябкъиган, жара йишвариъ яшамиш гъахьи инсанар мюгьтал дархьиди гъуздар. 

Эгер Дербент шагьрин юбилейин улихь гизаф кючйир, паркар ва гьацира жюрбежюр тешкилатар рас гъапIнуш, ихь республикайин варитIан жигьил, Дагъустандин Огни шагьрин гьял гьелелиг думукьан дигиш дубхьнадар.

Пенсияйиз фила?

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (1 Голос)

пенсионерыУрусатдин Федерацияйин Правительствойи «Пенсйир тяйин апIбан гьякьнаан Урусатдин Федерацияйин Къанундин бязи актариъ дигиш’валар тIаъбан гьякьнаан» федералин къанундин проект тяйин гъапIну.

Проект зегьметнан ва яшайиш уьбхбан министерствойи гьязур дапIнайиб вуйи. Къанундин проект, инсандин яшар гъахьиган страховой пенсия тувру йисар яваш-явашди за апIбан бадали, кьабул апIура. Думу проектдиз асас вуди жилар – 65 йис тамам гъабхьиган, хъа дишагьлийир – 63 йис тамам гъабхьиган пенсияйиз удучIвиди. Гьамусяаьт, ухьуз мялум ву-йиганси, жилар 60 йис тамам гъабхьиган, хъа дишагьлийир 55 йис гъабхьиган пенсияйиз удучIвурайи.

Экономика «сирниккан» ккадапIуз шуйкIан?

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (1 Голос)

4444444

Экспертарин кьиматариинди, Урусат «сирникк» ккайи экономикайин дережа заан вуйи уьлкйирин гьисабнаъ а.

Ахтармишар гъуху аьхюну пай аьлимарин улупбариинди, гьясил апIурайи валовый сурсатнан 40% «сирникк» ккайи экономикайи гьясил апIура. Экономикайин улихь душнайи уьлкйирин улупбар тевурхьа: США-йиъ – 8,9%, Францияйиъ – 14,9%, Великобританияйиъ – 14%, Австрияйиъ – 9%, Германияйиъ – 14,9%. Урусатдин улупбариз багахь хьайи уьлке – 27,3% вуйи Италия ву.

Хъа эгер Урусатдин улупбар Дагъустандин улупбарихь тевиш, ихь республика УрусаттIан 1,5 ражари улихь хьа. Дагъустандиъ «сирникк» айи экономика адабшвну, кюкюдихъ хъа.

В.Васильев: «Лихру йишвариина жвуван ватандашар гъадагъай»

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (1 Голос)

1Майин 28-пи йигъан вахтназ вуди Дагъустандин Главайин вазифйир тамам апIурайи Владимир Васильевди гъубху совещаниейиъ, чпи республикайиъ ляхин апIури ашра, гьисабнаъ адру касарин кьадар цIиб апIбан уьлчмйир кьабул апIувалихъди аьлакьалу месэла гъитIибккнийи.

«Му гизаф важиблу месэла ву. Уьлкейин Президентди касибвал кайи касарин кьадар кьюб ражари цIиб апIувалин месэла дивнайиваликан ухьуз мялум вухьуз. Лихру йишвар ачмиш дарапIди, ляхнихъна гизаф кьадар бикарар жалб дарапIди, ухьхьан думу месэла тамам апIуз хьибдар. Гъи республикайиъ ляхнихъди тямин апIбан центрариъ 25,6 агъзур кас бикарарси гьисабназ гъадагъна. Хъа зегьметнан Варихалкьарин тешкилатдин методологияйиинди республикайиъ 163,4 агъзур кас бикарарди гьисаб апIуз шулу», – гъапну В.Васильевди.

Экономикайин артмиш`вал

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (1 Голос)

1244Бикарвал айи ихь республикайиъ яшамиш шулайи инсанар ккундушра ккундаршра дилаварчивалихъ хъюгъюз мажбур шула. Экономика артмиш хьпаъ лайикьлу пай киврайи му цирклиъ варидарихьан кIул адабгъуз шулдаршра, хъюгъну чпин мадар апIурайидарра хайлин а. Экономика сирниккан ккадабгъбахъди вуйи проектар уьмриз кечирмиш апIури, аьхиримжи вахтна ихь Дагъустандиъ жюрбежюр тешкилатарикан арайиз дуфнайи комиссйири дилаварчйир налогарин инспескцйирин гьисабнаъ аъбан бадали  хайлин ляхин дубхна ва хъана думу ляхин давам апIура.

Налогар уч апIбаъ ва дилаварчивалиъ къанунарз  фици тувраш аьгъю апIуз ккунди узу Дербентдиъ айи Урусатдин ФНС-дин 3-пи нумрайин МРИ-йин аналитикайин отделин начальник Кавсарат Агъаевайихъди гюрюшмиш гъахьунза.

Дугъу тасдикь гъапIганси, аьхиримжи вахтна жанлуди гъабхурайи ляхни ужудар натижйир улупура. 2018-пи йисан сабпи кварталиъ Урусатдин бюджетдиз Дербент шагьриъ ва Дербент райондиъ уч гъапIу налогарин кьадар 726 миллионна 383 агъзур манат ву. Гъубшу йисан сабпи кварталихъди тевиган, ццийин йисан уч апIбарин кьадар 20,1% (+121 миллионна 339 агъзур манат) артухъди ву.  Гьацира, федералин бюджетдиз 94 миллионна 574 агъгъзур уч гъапIну. Сачдин йисан сабпи кварталихъди тевиган, 71,8 % (+39 миллионн 536 агъзур манат) артухъди ву.

Депутатари ва гьякимари гъазанжар ашкар гъапIну

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (1 Голос)

333Урусатдин Федерацияйиъ ватандашари къанундиз асас вуди гъадабгъу фициб гъазанждиин вушра налог илипура. Налогдин кьадар 13%-дилан 35%-диина удубчIвуру.

Урусатдин Федерацияйиъ яшамиш шулайи агьалйири налогарин органарин улихь чпи гъадабгъу гъазанждикан мялуматар туврайи документдиз декларация кIуру.

Декларацияйиъ айи вари гъазанжар документариинди тяйин дапIнади ккунду.
Къанундиз асас вуди, налогарин гьякьнаан декларация апрелин 30-пи йигъ улубкьайиз тувну ккунду.

Республикайин кIулиъ айи гьякимари, депутатари декларацйир тувну. Гъи ухьу гьадрарин гъазанжариз лигурхьа. Думу гъазанжар гьарсар касдихьан чав гъадабгъурайи гъазанждихь тевуз шулу.

Вахтназ вуди Дагъустандин Главайин вазифйир тамам апIурайи Владимир Васильевди гъубшу йисан 5 миллионна 141 агъзур манат гъазанмиш гъапIну. Му улупуб 2016-пи йисантIан 765 агъзур манатдиинди цIиб ву. Республикайин кIулиъ айирин гъазанжарикан вуйи декларация дугъан сайтдиъ чап дапIна.

Гьясиллувал гъабхьиш…

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (1 Голос)

3333Махлукьатлу хабрарин дакьатариан аьгъю шулайиганси, ихь уьлкейин гьясиллувалин цирклиз гъи читин вахтар улуркьна, гьаз гъапиш пишекарвалин зегьметнан хилар гьуркIрадар. Гьисаб апIураки, рабочийвалин пишйир цIибди маважиб туврайидар ва цIибди хушлудар ву.

Гизафдарин дициб фикир ву. Натижайиъ жигьилариз кьялан пишекарвалин пишйир аьгъю апIуз урхуз гъягъюз ва гьясиллувалиъ лихуз ккундар. Табасаран райондиъ, месела, заводар ва фабрикйир гьяракатнаъ адар. Хъа ляхин хътру жигьилар гизаф а. Гьаддиз лигну, гъулариъ саки аьхюну пай жигьилар уьлкейин жюрбежюр регионариз лихуз, гъазанмиш апIуз гъягъюз мажбур шула. Дурарин арайиъ заан ва кьялан пишекарвалин образование айидар, амма пишейиан вуйи ляхин дибрихъдар гизаф а.

Натижйир ва месэлйир

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (1 Голос)

11(«Табасаран район» МР-ин глава Алавудин Мирзабалаевдин райондин социалинна экономикайин артмиш’валин гьякьнаан вуйи докладдиан)

Табасаран райондин администрацияйи, 2017-пи йисанра райондиъ дурумлувал тямин апIбан ва агьалйирин хушбахтвал ужу алапIбан бадали, социалинна экономикайин артмиш’валин рякъ’ан серенжемар гъахувал давам гъапIну. Статистикайин улупбариинди 51 агъзур кас гьисабназ гъадагъну ашра, ккудубшу йисан райондиъ кьялан гьисабниинди 62,9 агъзур инсан яшамиш шули гъахьну. Улупнайи йисан райондиъ 983 бицIир бабкан гъахьну. 

Гъулан мяишат

Райондиъ гъулан мяишат асас циркил ву. Гъулан мяишатдин сурсат гьясил апIбиин райондин 63,4% агьалйир 5 гъулан мяишатдин тешкилат, 60 КФХ ва 10235 хусуси мяишатар машгъул ву. Ккудубшу йисан райондин гъулан мяишатдин вари жюрейин мяишатариъ 2765,3 млн манатдин сурсат гьясил гъапIну, му пландиинди улупнайибдин 100,6% гьисаб шула, хъа улхьан йисанубдихь лигну, 11,7% артухъди ву.

Райондин глава жямяаьтлугъдин гъуллугънаъ

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

1Улихьна йигъари Хив райондин администрацияйин актовый залиъ депутатарин Собраниейин сессияйин дахилнаъди райондин глава Бейдуллагь Мирзоевди депутатарин ва райондин активдин улихь 2017-пи йисан чав Хив райондин экономикайинна яшайишдин артмиш’валин шилнаъди тамам гъапIу, гележегдиз планламиш дапIнайи ляхнарин гьякьнаан мяналу сюгьбат гъубхну.

– Ухьу вари мумкинвалар йишвариин жямяаьтлугъдин яшайиш гъулай апIбаз сарф апIурахьа. Мушваъ гьарсаб ляхин депутатарихъди, гьюкмин жюрбежюр гъурулушарихъди сигъ аьлакьайиъ ади гъабхурахьа.

Ав, ккудубшу 2017-пи йис Хив райондиз гъагъиб, гьадму саб вахтна хъуркьуваларихъди натижалуб гъабхьну. Жюрбежюр метлеблу программйир тамам апIбахъди сабси, ухьу асас фикир райондиъ саламатвал ва ислягьвал уьбхбаз тувунхьа. ХатIасузвал варитIан важиблура ву.

Страница 3 из 15

f1 in1 ok1 t1 v1 y1

Top