ГлавнаяИнтервью«Мил» – инсанарин гъуллугънаъ

«Мил» – инсанарин гъуллугънаъ

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (2 Голосов)

122py88Жвуван халкьдин дерд жвуванубси гьисс апIурайи инсанар гьеле-меле ади шулдар. Хъа дурар цIибди вушра айивали ухьу имбубсана кьувватлу апIура. Дурар халкьдин даягъ гьисаб ву. Фицики халкьдин дерд, халкьдин месэла гьял апIуз гьязур вуйи касар фунуб вахтна вушра ватан бадали жан дивуз гьязур вуйи игитар ву.

Гьацдар касарикан сар вуди ихь Мягьямед Гьюсейновра гьисаб апIуз шулу. Дугъу ухьу культура артмиш апIбак, чIал уьбхбак чпин пай киврайи, дуланажагъдин, образованиейин цирклиъ, гьацира спортдиъ, политикайиъ ужудар хъуркьувалар гъадагъурайи ватандашарихъди, багъри районариъ яшамиш шулайи ватанагьли-йирихъди таниш апIура. 

Мягьямед Гьюсейнович 1958-пи йисан Табасаран райондин ТIивак гъулаъ бабкан гъахьну. Дугъу Челябинскдин культурайин паччагьлугъ институт ккудубкIну, Хючна гъулаъ халкьдин театрин режиссерди, 1982-пи йисхъан 2000-пи йисаз «Дагъустан» ГТРК-йин радиойин редакторди, хъасин кьюд йисан табасаран драмтеатрин художествойин руководителди ляхин гъапIну. 2004-пи йисхъан мина ГУ «Дагъустан» РГВК-йин художествойин вещаниейин редакторди лихура. Думу «Мил», «Инсандин ихтиярар ва инсан», «Парнасдихьна умбрар», «Гъунагъвал» телепроектарин автор ву.
Гьаму йигъари Мягьямед Гьюсейнов «Табасарандин нурар» газатдин редакцияйиз хялижв гъахьну. ИкибаштIан, учу думу сюгьбат дарапIди деетундайча. Асас вуди ич улхуб ухьуз лап багахьди таниш вуйи «Мил» передачайикан гъабхьнийи. Ич арайиъ гъабхьи сюгьбат жикъиди исихъ чап апIурача.
– Мягьямед халу, уву «Мил» передача кIули гъабхури, хайлин йисар шула. Думу передачайикан ихь газат урхурайидариз сацIибди кидибта.
– «Мил» передача РГВК телекомпания арайиз гъяйизра айиб вуйи. Мил ихь халкьдинси жара халкьаринра аьдатарикан саб ву. Жямяаьт, саб кьадар инсанар уч духьну, варидари сар инсандин хайирназ вая жямяаьт бадали ляхин апIуб, мисалназ, укIар уршвруган, хулар апIруган, сатIиди уч духьну, кюмек апIуб аьдат вуйи. Ихь халкьдин месэлйирикан улхуз, жвуван теклифар дивуз, учIру месэлйир гьял апIуз – гьаму передачайиъ гьациб мяна ивну, дид’ин «Мил» кIуру ччвур иливну. 2003-пи йисан цIийи телекомпания ачмиш гъапIиган, дина узуз теклиф гъапIнийи, ва передача цIийикIултIан биналамиш гъапIунча. Передача гьар гьяфтайиъ улупура. Гьелбетда, дидиз кьимат узу тувруб дар. Хъа ужудар гафар ерхьури шулзуз. Узуз дидик сацIиб нукьсанвалар каш, дупнура ккундийзуз, хъа дици тек-бирра кIури шулдар.
Передача адапIуз гьии ляхин дар. Арабир вахтари ич ляхин гьавайиканра, инсанарин гьевеснаканра асиллу шула.
– Ичв улихь фицдар учIру месэлйир хьади шулу?
– Узу зарафатниинди инсанар кьюб йишваз пай апIури шулза: телевизориан удучIвуз даккнидар ва телевизориан удучIвуз ккунидар. Саспидариз чпи камерайиз адагъну ккундар, думу хасиятнакан асиллу ву, хъа чпи улупуз тямягь хъайидарра шулу. Техникайихъди аьлакьалу месэлйирра арайиз гъюру. Саспи вахтари ярхла йишваз душну уч гъапIу материал, техника чIур дубхьну, зяя шлу дюшюшарра гизаф гъахьнийич.
– Узуз аьрифдар аьлимарикан ва заан тажруба айи мялимарикан, бажаранлу шаирарикан, кьягьял жигьиларикан, зигьимлу бицIидарикан, саламат юкIв айи дишагьлийирикан гизаф бикIуз ккуниб вузуз. Увура ихь районарин саки гьарсаб гъулаз гъушунва. Гъи ихь халкьдикан фицдар гафар пуз шулвухьан?

– Ихь халкь девлету тарих хъайи халкь ву. Гьадму тарихнан тереф, гьяйифки, узуз ккуниганси шикиллу апIуз шуладарзухьан. Гьаз гъапиш, дидиз артухъ вахт, артухъ дакьатар, артухъ кьувватар лазим ву. Хъа гьялаки уьмриъ думу ляхин апIуз даршулайиваликан гизаф дерд казуз. 

– Мягьямед Гьюсейнович, увуз варитIан гизафси фунуб темайикан передача гьязур апIуз ккуниб вувуз?
– Гьелбетда, артухъси яшлу инсанарикан, ихь дадйирикан. Игитар фужар вуш аьгъявуз? Саламатди, ккебехъну чан хизандин гъайгъу зигурайи, гизаф кьадар бицIидар аьхю апIурайи бабар, мал-къара, кюгьне аьдатар уьрхюри, дуланажагъ хъапIрайи инсанар. Гьадрарикан артухъси передачйир гьязур апIуз юкIв шулу.
– Яв передачайин игитарикан варитIан гизафси фуж кIваин илмивуз?
– Фикрин кьувватлу вая аьяндар, ясана зарафатчи, бажаранлу инсанар ихь халкьдин арайиъ гизаф а. Дурар чпи улупну ккунди айидар дар. Хъа уьмрин гьякьикьатди гьадму ляхин ккун апIура. Мисалназ, узу Нижневартовск шагьриз ихь ватандашдихьна гъушунза. Думу Нижневартовскдин паччагьлугъ университетдин тербияйин ляхнин проректорди лихура. Дугъу гьадушваъ ансамблра, ихь ватанагьлийирин культурайин автономияйин центрра яратмиш дапIна. Дугъу Дагъустандиъра чан гъардшарихъди сатIиди фермервалин мяишат гьяракатнаъ ипну. Узу Табасаран райондин ХустIил гъул’ан вуйи Ибрагьим Муслимович Ибрагьимовдикан улхураза. Гьацдар инсанарихьинди гъилигиган, яшамиш хьуз ккун шулу. Гьаз гъапиш, думу инсан, йнсандин муддатнаъ гьадму ярхла Сибириан мина 3-4 ражари ватандиз гъюри, инсанариз кюмек апIуз чалишмиш шула.
– Чухсагъул Мягьямед халу, уву яв кIваъ айи ужудар хиялар ачухъ апIурава, ужудар инсанарикан ктибтурава. Вушра, студияйиз ихь халкьдикан шлиз теклиф апIуз ккундийвуз?
– Узуз ужуб юкIв айи, аьдати инсанариз, кьатI’и ляхнихъ хъайи харатчи, рукьан, гъвандин устйириз. Гьацдар инсанарихъди сюгьбат гъабхруган, уву фициб кьувватлу халкьдин вакил вуш гьисс шулу. Гьелбетда, ухьуз ужудар гьякимар, аьлимар, гъуллугъчйир, писателар, шаирар а. Дурарихъди гаф-чIал апIуз гьадмукьан гъулайди ву. Фицики дурар уьмрихьна, дюн’яйиъ шулайи гьядисйирихьна, халкьдин месэлйир гъитIирккбахьна гьаммишан хъацIнайи инсанар ву.
– Багарихьди улубкьурайи ЦIийи йисаз ихь халкьдиз фу пуз ккундийвуз?
– Гьелбетда, сифтена-сифте саламатвал. Анжагъ дяви дарибшри, хъа имбу терефнаан ихь халкьди гьар фици-вушра мадар апIура. Ухьуз айтIан гьациб дугъривал ахьуз. Узу ихь халкьдин гизаф вакиларихъди гюрюшмиш, дурарихъди яшамиш гъахьир вуза. Гьаддиз гьадму ихь халкьдиз хас вуйи марцци дугъривал уьбхюз миннат апIураза. Гьарсар касдин хул’ан сагъ’вал, ислягьвал, бахт, девлет ва берекет саб вахтнара кам дарибшри.

Комментарии:

f1 in1 ok1 t1 v1 y1

Top

Счетчик Index