ГлавнаяКультураМилли меденият – халкьдин девлет

Милли меденият – халкьдин девлет

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (2 Голосов)

IM3 8Гьарсаб халкь чан милли медениятдин девлетлувалиинди сар-сарихьан тафавутлу ву. Меденият – му фунуб миллетдинра аьсрариинди наслариз гъибтрайи милли савкьат ву. Урусатдин гьякьикьатдихь теври, саб шакра адарди, Дагъустан, чан миллетарин девлетлувализ лигну, гьюкуматдин милли меденият уьбхбан центр ву, пуз шулу. Фицики ихь республикайиъ аьсрариинди мясляаьт ади, сатIиди яшамиш шулайи 30-тIан артухъ халкьариз гьаруриз чан тарихлу меденият а.

Гьяйифки, гъийин ХХI аьсрин заан технологйирин девриъ бязи себебариан ихь милли аьдатарин кьувватлувал зяиф дубхьна. Жиниб дар, гъи ухьухь саб жерге харижи уьлк-йирин культура тарабгъбиин машгъул вуйи касарра хайлин а. Тялукь гьякьикьатдиъ гьарсар касдиз чаз хас вуйи милли аьдатар уьрхбан метлеблувал важиблу шула. Фицики халкьдин девлетлувалин сирра анжагъ чаз хас вуйи милли аьдатариъ жин шула. Гъийин деврин жигьилар милли аьдатарихьан ярхла духьнайивализра ухьу пашманвалиинди лигурахьа. Фицики жвуван аьдатар дибдиан аьгъдрувалин натижайиъ набалугъар ухди харижи медениятдин асиллувалиъ ахьрайивалин ухькан гьарсар гьякьикьатдиъ шагьид шула. Хъа жямяаьтлугъдин артмиш’валин асас къанун – милли аьдатар къайдалуди уьрхювал ва насларихьан насларихьна тувувал ву.
Аьхиримжи йисари йишвариин милли меденият жанлу ва артмиш апIбаз тялукь вуйи хайлин уьлчмйир кьабул дапIна. Ав, йишвариин гьюкум тешкил апIурайи вакилари жямяаьтлугъ яшайиш артмиш апIбан жигьатнаан гъахурайи серенжемарин арайиъ халкьдин меденият уьбхбан бадали милли ирс вуйи бабан чIал уьбхювализ, фольклор, милли аьдатар жанлу ва артмиш апIбаз аьхю эгьемият тувра. Деврин гьякьикьатдиъ улупнайи серенжемар гъахбаз, шаксуз, аьхю мяна а.
Вари республикайиъси, аьхи-римжи вахтари Хив район-диъра культурайин артмиш'-вализ лайикьлу фикир тувра. Му жигьатнаан хайлин ужувлан дигиш’валарра духьна.
Хив райондин культурайинна спортдин, жигьиларин месэлйириз лигру ва туризмдин отделин начальник Зарема Шягьсиновайи къайд апIурайиганси, культура арт-миш апIбан жигьатнаан кьабул гъапIу уьлчмйирин натижайиъ Хив райондиъра хайлин ужувлан дигиш’валар духьна.
– Жямяаьтлугъ яшайиш маракьлу апIбаъ культурайи важиблу роль уйнамиш апIура. Гьарсаб халкь имбу миллетарихьан чан багъри халкьдизтIан хас дару аьдатариинди фаркьлу ву. Ихь республика вари Урусатдиъ гизаф миллетар айивалиинди, гьарсаб миллетдин милли медениятдин жюрбежюрвалиинди девлетлура ву.
Хив райондикан гъапиш, мушваъ табасаран ва лезги миллетарин милли аьдатар сатIи духьна. Милли культура ттархьну артмиш апIбаъ Хив райондин гьюкмин кIулиъ айидари, йишвариин культурайин маракьар уьрхюрайи касари аьхю роль уйнамиш апIура.
Пуз ккундузузки, милли искусствойин артмиш’валин диб фольклор ву. Улупнайи далилар фикирназ гъадагъну, аьхиримжи йисари вари Дагъустандиъси учура райондиъ халкьдин милли палатдиз, милли мукьмариз артухъ фикир туврача. Гьелбетда, дициб янашмиш’вали милли чIал уьбхбазра аьхю кюмек тувди.
Милли аьдатар уьрхбак, милли культура артмиш апIбак гьарсар ватандашди чан пай кивну ккунду. Фицики милли аьдатар уьрхювал сифтена-сифте хизандилан ккебгъра. Узу мушваъ ихь агьалйирин палатдикан, хайир-шейир къайд апIбан, хизандиъ абйир-бабари веледарихъди гаф-чIал гъабхбан къайдйирикан улхураза.
Ав, культура жанлу апIури, айи вари мумкинвалар сарф дапIну, райондиъ саб жерге серенжемар гъахурача. Гьамусяаьт Хив РКДЦ-йиъ фунуб жюрейинра мяракйир тешкил апIуз шартIар а. Ляхниз шартIар айивали учухьна вуйи тIалаблувалра за апIура. Учу райондин айитI тешкил апIурайи мяракйирилан савайи, республикайин дережайиъди гъахурайи жюрбежюр серенжемариъра ужуб иштирак’вал улупурача.
Райондин гъуларин культурайин гъуллугъчйирин ва жямяаьтлугъдин уьмуми кьувватариинди Ватан уьбхрударин, Дадайин, Гъалибвалин, Урусатдин, Урусатдин жигьиларин, Дагъустандин халкьарин сабвалин, мялимдин Йигъар ва жара метлеблу машкврар къайд апIувал учуз аьдат дубхьна. Хъа ихь милли машквар «Эбелцан» къайд апIувалихьна ич хусуси лигбар айич: думу машквар лап яркьуди къайд апIури, Хив райондиъ хайлин йисар ву.
Гьамусяаьт улубкьурайи ЦIийи йисахьна гьязурлугар гъахурача. Республикайин дережайиъди гъахурайи дагъус-танлуйирин сабвалин Йигъ къайд апIбаъ, «Шарвили», «Кьурагь дагъларин гьенгар», «Йиз ужагъ – багъри Дагъустан», «Дагълуйирин яшайиш» ва хайлин жара фестивалариъ иштирак духьну, Хив райондин культурайин гъуллугъчйири ихь милли культура заан дережайиъди рес-публикайин жара миллетариз улупну, – аьлава гъапIну дугъу.

Ав, культура артмиш апIури, Хив райондиъ хайлин натижалу уьлчмйир кьабул дапIна. Му жигьатнаан райондиъ Урусатдин халкьарин милли культурайин центрар ачмиш апIбаз лайиклу фикир тувра.
Жикъи муддатнаъ Хив, ЦIийи Фрюгъ, Мажвгул, ЦIудихъ гъулариъ культурайин цIийи маканар ишлетмиш’вализ тувна. Тялукь проектар улупнайи вахтназ ГъуштIил ва Кашкент гъулариъ гьяракатнаъ ирчна. Душвариъ тикилишар ишлетмиш’вализ тувбан шадлугъар улубкьурайи йисан къайд апIиди. Райондин имбу гъулариъра, жавабдар гъуллугъчйири субут апIурайиганси, мумкинвалариз лигну, улупнайи ляхин гележегдиъ давам апIиди. Гъи Хив райондиъ 28 клуб, 26 библиотека, райцентриъ ЦТКНР ва музей ляхник ка.
Гьелбетда, райондин культурайин цирклиъ хъуркьувалар ахьуз, вушра камиваларра ккунибкьан гъузра. Гьелелиг гъулариъ гьяракатнаъ айи культурайин ужагъарикан хайлиндар хатIалу гьялнаъ а. Вушра, гьюрматлу ватандашар, уьлкейин гьякьикьат фикирназ гъадабгъну, вари месэлйир сатIиди гьял апIуз даршулайивалин ухьура гъавриъ духьну ккунду. Амма думу месэлайин жара тереф ву…

Шиклиъ: Хив культурайин гъуллугъчйир.

Комментарии:

f1 in1 ok1 t1 v1 y1

Top