ГлавнаяОбществоКъанундиинди вуйи ихтиярар ва маракьар уьрхюри

Къанундиинди вуйи ихтиярар ва маракьар уьрхюри

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 4.75 (2 Голосов)

1

– Къанундиз тялукь вуди, гьякьлуди лихувал – му ич улихь дийибгънайи асас месэла вуйич, – гъапнийи ич декабрин аьхириъ гъабхьи гюрюшдиъ вахтназ вуди Табасаран райондин суддин председателин вазифйир тамам апIурайи Гюляли Шихгереевди. Суддин улихь дийигънайи меселйир гьаммишан саб жюрейиндар ву – ватандашарин ва юридический касарин къанундиинди вуйи ихтиярар ва къанундиинди вуйи маракьар уьрхювал.

Гъийин девриъ судйирин аьгъюваларин дережара лап заануб дубхьну ккунду ва тажрубайиъ думу аьгъювалар дюзди ишлетмишра дапIну ккунду. Гьелбетда, ич суддиъ лихурайи судйир къанунарин къайдйирикан, Верховный суддин къарарарикан аьгъюдар ва суддиъ ляхин апIбан тажруба айидар ву, – аьлава гъапIнийи дугъу.

Ццийин йисандин ккудубшу вахтнан натижйирикан улхури, Гюляли Ибрагьимовичди гьамци гъапнийи:

– Ццийин йисанра райондин судди чан асас вазифйир тамам апIури гъахьну – ватандаш’валин, уголовный, административ ва жара жюрейин аьрзйириз гъилигну. Ццийин ккудушу йицIисаб вазлиъ райондин суддиъ 1000-тIан артухъ материалариз гъилигну. Дурарикан 36 уголовный дело, 36 – административ дело, 603 – ватандаш’валин дело ва 328 – жара жюрейин делойир вуйи. Ватандашарин суддиз вуйи илтIикIбар цIиб шуладар. Дурарин ихтиярарин культурара за шула. Дици хьували ватандашар суддиъ чпин ихтиярар ва азадвалар уьрхюз шлувалиин умудлу вуйиваликан кIура.

Гюляли Шихгереевди ич гюрюшдиъ гъапиганси, райондин суддиъ судйир лигурайи, ватандашари суддиъ гьял апIуб ккун апIурайи тIалабар ва аьрзйир жюрбежюрдар ву. ЙицIисаб вазлин натижйири улупурайиси, суддиъ лигурайи делойир асас вуди яша-йишдин, ляхнин, хизандин ва жара жюрейин ихтиярарин аьлакьйириан вуйи. Месела, 2018-пи йисандин ккудубшу вахтна хизандин ихтиярарин аьлакь-йириан арайиз дуфнайи 47 делойиз гъилигну, зегьметнан аьлакьйириан арайиз дуфнайи делойир – 7, яшайишдин ихтиярарин аьлакьйириан арайиз дуфнайи делойир – 16, жилихъди аьлакьалудар – 13 вуйи ва гьацира жарадар. Уьмуми гьисабниинди, суддиъ гьял апIуб ккун апIурайи гьясиллувалин делойир вари 289 вуйи, дурариз варидиз гъилигну. Асас гьясиллувалин делойир 30 вуйи.

Дюзди кIуруш, бязи жюрейин улупбар сачдинтIан цIибди, бязидар артухъди ву. Гъадагъиш, 2017-пи йисан суддиз 40 уголовный делойир гъафнийи ва дурариз варидиз гъилигнийи. Хъа ццийин йисан 11 вазлиъ дурарин кьадар, улихьна гъапиганси, 36 ву. Ва гъийин йигъаз дурариз варидариз гъилигну.

Улупнайи вахтна суддиз ватандашарин ихтиярар ва азадвалар чIур апIбаан, тешкилатарин чIур дапIнайи ихтиярар ва азадвалар уьрх-бахъди аьлакьалу 277 административ делойир гъафну, ва дурариз варидариз улупнайи вахтна гъилигну. Мажбури вуди гьякъйир ва санкцйир тувбахъди аьлакьалу 234 административ делойир гъахьну, чарасуз вуди суддин гюзчивал дубхьну ккунивалихъди аьлакьалу жара административ делойир 6 ву. Дураризра варидиз дилигна.

Къайд апIуз ккундузузки, 36 уголовный делойикан 11 уголовный дело икI апIувалихъди аьлакьалудар ву. Хъа ккудубшу йисан тялукь вахтна дицисдар тахсиркарвалариан суддиз 7 дело гъафнийи, яна 4 делойин цIибди. Саб дело жара касдин сагъламвализ гъагъи зарар тувбахъди, 6 дело къанунсузди ички илтIибкIбахъди, 2 дело къанунсузди яракь илтIибкIбахъди, 5 дело наркотикарихъди, 2 дело гьюкмин маракьариз аьксиди удучIвбахъди, саб дело полицияйин вакилиз къаршувал улупбахъди аьлакьалу вуйи. Къайд дапIну кукундуки, ццийин йисан тялукь вахтна суддиз лутивал апIбаан, жарариина алжагъну тIараш апIбаан, яракь ишлетмиш дапIну тIараш апIбаан, руш’ват гъадабгъбаан, рякъяриъ автомобилари гьяракат апIбан къайдйир чIур апIбаан делойир гъафундайи. Хъа ккудубшу йисан дицдар делойир айи.

Гюляли Шихгереевди кIурайиси, суддиз дуфнайи гьарсаб угловный ясана ватандаш’валин делойиз, аьрзайиз лигбан къайдйир а. Табасаран райондин судйир вари уголовный ва ватандаш’валин делойириз къайдйириинди улупнайи вахтна лигуз чалишмиш гъахьну.

Гьарсаб зегьметнан коллективдинси, Табасаран райондин суддин коллективдин улихьра цIийи йисаз ЦIийи ниятар, планар дийигъна. Хъа дурарикан асасдар дигиш шуладар – къанундиз тялукь вуди, гьякьлуди лихувал, ватандашарин ва юридический касарин къанундиинди вуйи ихтиярар ва маракьар уьрхювал.

– ЦIийи йисандин машквран улихь газатдин машариан фу пуз ккундийвуз? – суал тувнийза Гюляли Шихгереевдиз. Дугъу гьамци гъапнийи:

– Райондин судйир, суддин аппаратдин гъуллугъчйир, суддиъ лихури гъахьидар, гьацира газат урхру юлдшар ЦIийи йисандин машкврахъди тебрик апIураза! Гьарсар судьяйикан чан гъуллугъну дерин аьгъювалар, тажруба гъадабгъувал, гьацира намуслувал, къанундиз ва чан ляхниз вафалувал, инсандин кьисматнан жавабдарвал тIалаб апIура. Суддин гъуллугъчйири думу тIалабар саб вахтнара гьадрархур кIури, умудлу вуза. Гъит, ЦIийи йисан гьарсариз мюгькам сагъ’вал ва хъуркьувалар ишри!

Комментарии:

f1 in1 ok1 t1 v1 y1

Top