ГлавнаяОбщество

«Аьжал масу туврайи йишвкан хабар тув!»

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (2 Голосов)

88Урусатдиъ мялум дапIнайи «Аьжал масу туврайи йишвкан хабар тув!» акцияйин дахилнаъди Хив райондиъра 12-пи мартдилан 23-пи мартдизкьан саб жерге серенжемар кIули гъахура.

Серенжемар, дупну ккундуки, йишвариин наркотикар тарагъбаз аьксиди тешкил апIурайидар ву. Хив ОМВД-йин УУР-дин вари ихтиярар айи вакил Аьлипулат Хидировди къайд апIурайиганси, улупнайи гюрюшар гъахбан асас себеб – къанунсузди наркотикар тарагъбаз аьксиди гъахурайи серенжемарихьна йишвариин жямяаьтлугъ жалб апIувал ву. 

Алавудин Мирзабалаев: «Дишагьлийи вари дюн’яйиъ саламатвал ва ислягьвал уьбхюра»

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 4.50 (1 Голос)

IMG 1697 yГьаму йигъари «Табасарандин нурар» газатдин коллективдиз Табасаран райондин глава Алавудин Мирзабалаевдин ччвурнахъан райондиъ кIули гъябгъру «Райондин ватандаш’валин жанлу терефнан артмиш’валин уьмриъ дишагьлийи уйнамиш апIурайи роль» форумдиъ иштирак хьуз теклифнан кагъаз гъафну. Учу думу теклиф аьхю аьшкьниинди кьабул гъапIунча.

Учлан гъайри, Табасаран райондиз форумдиъ иштирак хьуз гизаф хялар дуфнайи. Дурарин арайиъ «Дагъустандин дишагьлийирин Союз» жямяаьтлугъ тешкилатдин председатель Интизар Мамутаева, Расул Гьямзатовдин фонднан вице-президент Гьябибат Аьзизова, вари Урусатдин «Бабар наркотикариз аькси ву» жямяаьтлугъ тешкилатдин кIулиъ айи Хасайбат Валиева, РД-йин Халкьдин Собраниейин депутат Мягьямед Къурбанов, табасарандин машгьур шаирар, журналистар ва райондин администрацияйин вакилар ва гьацира райондиъ жюрбежюр цирклариъ вафалуди зегьмет зигувалиинди лишанлу гъахьи дишагьлийир айи.

Тахсиркарвалар «жигьил» хьпан тахсиркар фуж вуйкIан?

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 4.93 (7 Голосов)

4444 Гъийин девриъ жигьилариз тербия тувбан месэла вари уьлкейин улихь важиблуб дубхьна гъапишра, кучIал шулдар. Фицики, гьякьикьатдиз фикир тувиган, арайиз гъюрайи хайлин месэлйир агьалйири, асас вуди аргъаж шулайи наслари, ватандаш’валин тереф уьбхюваликан, дурарин рюгьлувалинна эдеблувалин тербияйин, медениятдин аьгъюваларин дережайикан асиллу шула.

Чиркин ирс

90-пи йисари Советарин уьлке дабгъбахъди аьлакьалу вуди ихь гьюкуматдиъ гъахьи дигиш’валарин натижайиъ зегьметкеш халкьдин яшайишдин дережа гизаф ис абхъну. Дидихъди сабси инсанарин, иллагьки жигьиларин, уьмрихьна вуйи эдеблувалин багьалу лигбарра дибдиан дигиш гъахьну. Гьаци, жямяаьтлугъра жюрбежюр гъатариз пай гъабхьну. Му гьяракатарин натижайиъ хайлин гъярхьуваларра, улхбарра арайиз гъафну. Думу йисари зегьметкеш халкьдихьна тялукь мялуматар саб жерге касарин маракьар уьрхру саягъниинди рукьбаъ СМИ-йин дакьатарира чпин роль уйнамиш гъапIну. Фукьан улхбар гъахьишра, думу вахтар сарун гъушну. Хъа гъи ухьу фициб гьякьикьатдин эйсйир вуш, гьякьлу кьимат тувурхьа.

Селим Хан-Магомедов – народный архитектор Дагестана

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (3 Голосов)

pictureСелим Омарович Хан-Магомедов принадлежит к плеяде дагестанских просветителей и ученых, давших колоссальный заряд духовности своему народу. Вся его жизнь была посвящена просвещению народностей Дагестана.

Селим Омарович Хан-Магомедов родился в 1928 году. В 1945 году окончил среднюю школу и поступил в Московский архитектурный институт (МАРХИ). Уже будучи студентом, стал заниматься научной работой. На 3 курсе института выполнил первую самостоятельную научную работу «Развитие каменных куполов», которая была доложена на III студенческой научной конференции Московского архитектурного института (1948 г.). Доклад был отмечен на городском смотре студенческих работ. На третьем курсе в группе, где он занимался, архитектурное проектирование вел Г.Я. Мовчан, который в 1945 и 1946 годах обследовал районы Дагестана, населенные аварцами и народами андийской группы. Знакомство с обмерами Мовчана и его рассказы о народной архитектуре Дагестана увлекли С. Хан-Магомедова и на многие годы определили основное направление его научных работ.

8-пи мартдихъди тебрик

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 4.50 (1 Голос)

11Аьзиз дишагьлийир!

Учву Варихалкьарин дишагьлийирин йигъахъди кIваантIан тебрик апIураза!

Му машквар ихь бабарихьна, дадйирихьна, чйирихьна, хпарихьна ва шубарихьна хусуси вуйи гьиссар ади къайд апIури шулхьа. Ухьуз дюн’яйиъ варитIан багьа касарихьна вуйи ккунивалин кьувват хъана артухъ ккунивалиинди хъадабкну ихь юкIвариз гъюра.

Учвуз жини кьувват ачвуз – хизандин гъайгъушнар гъюнариин алшра, учву пишекарвалин, жямяаьтлугъ ляхниъ хъуркьувалар гъадагъуз хъуркьрачву. Учву ккунивалиинди ва назукди бицIидар аьхю апIурачва, хизандин саламатвал уьбхюрачва ва учуз – жилариз – дирбаш ляхнар кIули адагъуз кьувват туврачва.

Учвуз, гьюрматлу дишагьлийир, гизаф йисариз сагъ’вал, хушбахтвал, цIийи кьувват ккун апIураза.

Вахтназ вуди Дагъустан Республикайин
Главайин вазифйир тамам апIурайи В.Васильев

Табасаран дишагьли – гюзелвалин лишан

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

1Аьхиримжи йисари дагъустанлуйирин мелзналан кми-кмиди саб айту ебхьуру: табасаран дишагьли айи хизан мюгькамуб шулу. Мици кIурайи касар гьякь ву. Табасаран дишагьли ляхниъра, хулаъра дирбашур ву.

Гъийин девриъ табасаран миллетдин дишагьлийир гьюкуматдин гъуллугъариъ, кьушмарин дестйириъ, айтIан ляхнарин органариъ, жюрбежюр тешкилатариъ ва чIатху карханйириъ, мяишатариъ, больницйириъ, мектебариъ, бицIидарин багъариъ, прокуратурайиъ, банкдиъ, сударин цирклариъ лихура. Гьаму сиягьниинди дурари гъуллугъ апIурайи йишвар ккудукIурадар. Амма дишагьли фукьан фикирлур, бажаранлур, успагьир, заан устадвал кайир, фунуб ляхин удукьрур вушра, думу ляхнар ялгъузди кIули гъахуз читинди шулу. Дишагьлийин далу жилир ву. Хизандиъ чан мяна-метлеб тамам апIбан бадали, дишагьлийиз багъри веледарин гележегдихьан гучI’вал ктарди, жвув’ин умудлу вуди, жвуван жилириин хъугъ’вал алди ккунду. Хъа дугъаз дициб кьувват учву – абайи, гъардши, веледди ва жилири туврачва. Чухсагъул учвуз.

Сарпи прокурор ва сарпи полковник

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

2Республикайин айтIан ляхнарин органарин, прокуратурайин гъурулушариъ Тамара Айдемирова таниш дару кас гьеле-меле адаршул. Дугъу, гизаф йисари республикайин прокуратурайиъ ляхин апIури, Дагъустандин къанун ва къайда тямин апIбан, тахсиркарваларин ва къанунсуз гьяракатарин улихьишв бисбан, яшнакк ккуркьну адрудариз къанундиинди тувнайи ихтиярар уьрхбиин гюзчивал гъабхбан ляхнарик чан лайикьлу пай кивнийи.

Тамара Айдемировна 1953-пи йисан Табасаран ра-йондин Хючна гъулаъ гъуллугъчийин хизандиъ бабкан гъахьну. Дугъан адаш Гьясанбег Айдемиров багъри райондиъ жюрбежюр ляхнариъ гъилиху ва чан уьмур халкьдиз гъуллугъ апIбаз бахш гъапIу кас ву. Гьаддиз Хючна гъулан саб кючейиин дугъан ччвурра иливна.

ВаритIан багьалудар бицIидар ву

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

22Гьаму шиклиъ учвуз рякъюрайи Гъяяханум Пировайин зегьметнан тажруба 40 йис ву. Думу Табасаран райондин Халагъ гъулаъ айи «Солнышко» бицIидарин багъдин заведующий ву. Дербентдин педучилище ккудубкIбан кьяляхъ, чан зегьметнан тажрубара Гъяяханум Гьяжиагъаевнайи гьадушваъ башламиш гъапIну. Кьяляхъна йисари дугъу заочно вуди Мягьячгъалайиъ Дагъустандин гьюкуматдин педагогвалин институтдин мектебдин яшнакк ккуркьайиз улихьна вуйи бицIидариз мялимар гьязур апIру факультетра ккудубкIуру.

Халагъ гъулаъ бицIидарин багъ ади йицIбариинди йисар ву. Душваз Халагъ ва Бухьнагъ гъулариан бицIидар гъюра. «Солнышко» бицIидарин багъдиъ бицIидарин кьюб десте а. Мина вари 50 бицIир гъюра. Шаксузди, думу гъулариъ бицIидарин багъдиз чпин бицIидар гьауз ккунди айи хизанар хъанара а, амма, йишвар адарди хьпаз лигну, бицIидар гьауз шуладар.

Агьалйириз гъуллугъар гъадагъуз рягьят хьибди

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

222Аьхю яшнан адмийирин кIваин илимшул, саб вахтна райондин идарйириъ, тешкилатариъ, гьадму гьисабнаан мектебариъра, лихурайи дишагьлийирин кьадар саб хилин тIубариинди ктухуз шуйи. Хъа гъийин йигъан дурар саки варишвариъ лихура, гьадму гьисабнаан руководителардира. Ва чпин ляхин жиларитIан харжиди кIулиз адабгъурадар, бязи дюшюшариъ дураритIан ужудира кмиди тамам апIура.

Гьаму шиклиъ учвуз рякъюрайи ФатIимат Мазалаевара гьацдар руководителарикан сар ву. Думу «Табасаран район» МР-ин администрацияйин ЗАГС-дин отделин заведующий ву. Му ляхниъ ФатIимат Мазалаева 1971-пи йисхъан мина лихура.

Ужур пишекар ва ужур дада

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

3Ццийин кьюрд ихь дагълу юрднаъ хьадукран ухшрар кайиб гъабхьнушра, мартдин ваз ихь уьмриъ машкварси убчIвра. Хьадукран фаслиъ, вари дюн’яйиъси, ихь уьлкейиъра къайд апIру 8-пи мартдин машквар гьарсаб хизандин варитIан ккуни машкврарикан саб ву, гъапишра шулу.

Йифккан кказагру сабпи кюкйири, ригъдин нурари, дишагьлийирин юкIварин манишну ва утканвали уьмур ужуб вуйиб къайд апIура. Дишагьли адру хал ригъ адру дюн’яси гьибгъру.

Гъийин деврин ихь бицIи халкьдин дишагьлийирин арайиъ, хьадукран кюкйириси, чпин хизандин уьмур ва жямяаьтлугъдин яшайиш ужуб терефназди дигиш апIбаъ лайикьлу зегьмет зигурайидар цIиб адар. 

Дербент шагьриъси, кьибла Дагъустандин жара йишвариъра яшамиш шулайи жюрбежюр миллетарин вакиларизра табасаран халкьдин риш Сона Гьяжибегова аьгъдрур адар гъапишра, кучIал даршул. Дербент шагьриъ бабакан гъахьи ва му шагьрин 4-пи нумрайин мектеб ккудубкIу риш Курск шагьрин гьюкуматдин пединститутдин тарихдин ва тербияйин ляхнин методикайин факультетдиъ урхуз хъюгъру.

Страница 10 из 71

f1 in1 ok1 t1 v1 y1

Top