ГлавнаяЗдравоохранение

Ужур духтир – ужуб сагъвал

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (3 Голосов)

885Сагъламвал – ухьуз айи варитIан аьхю девлет ву. Думу адруган, фукIа гьибгъурдар. КетIерццнайи вахтна инсанвалин къанунариинди яшамиш шулайи, чан пишейиин юкIв али духтир алахъиган, ухьу дармнар дурургъишра, сагъ хьуз хъюгъюрхьа.

Июньдин 17-пи йигъан сагъламвалин пишекрарин Йигъ къайд гъапIну. Думу машквар Йигъ 1980-пи йисхъанмина къайд апIура. Советарин вахтари, уьмрин вари цирклариъси, сагъламвалин цирклиъ айи месэлйир гьял апIбахъди вуйи ляхин ужуб къайдайиинди тешкил дапIну ади гъабхьну. Агьалйирра лизи халатар али пишекрарихьна гьюрмат ади, дурари кIурубдихъ хъпехъури яшамиш шули гъахьну.

Экологияйин гьялнакан

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 4.50 (1 Голос)

444Июньдин 5-пи йигъ Варидюн`яйин экологияйин Йигъси къайд апIура. Му йигъан ухьу ихь планетайин гъайгъу зигбаз, табиаьт ва ухьуз айи табиаьтдин девлетар марцциди гъитбаз артухъди фикир туврахьа. Гьюкуматариъ му йигъан жюрбежюр серенжемар кIули гъахура ва гьял дапIну ккуни месэлйириинна инсанарин фикрар жалб апIура.

Гъубшу 2017-пи йис Урусатдиъ экологияйин Йисси, хъа ихь республикайиъ думу йис, экологияйинси, Каспийин ва штун дакьатарин (ресурсарин) Йиссира мялум гъапIнийи. Думу йис къайд апIбан метлеб – аьхиримжи йисари ихь гьюкуматдин вари жямяаьтлугъдин фикир экологияйин артмиш`валихьинди илтIибкIуб ву. Ав, аьхиримжи вахтна «экология» кIуру гаф ухьуз кми-кмиди ебхьурахьуз. Ихь яшайишдиъ учIву рягьятвалари табиаьтдиз зарар туврайибдин ухьу гъавриъ ахьа. Дурарихъди сабси гьял дапIну ккуни месэлйирра арайиз удучIвура.

«ХуцI» апIру хицI

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (1 Голос)

88Варидариз мялум вуйиганси, гьавайин ва табиаьтдин мублагъ шартIариъ гьяшаратар, гьадму гьисабнаан инфекцияйин жюрбежюр уьзрар тарагъру хицIарра артухъси жанлу шулу. Хъа ихь республика багъдат йишв ву. Гьаддиз региондин агьалйири табиаьтдиз удучIвруган гьаммишан мугъаятвал уьбхюри ккунду.

Му месэлайин гьякьнаан РД-йиъ айи Роспотребнадзорин Управлениейи, 2018-пи йисан 15-пи мартдихъан башламиш дапIну, гьар гьяфтайиъ республикайин вари аьтрафариин хицIарикан тарабгъру вирусдин энцефалит, Крымский геморрагический лихорадка, иксодовый боррелиоз, моноцитарный эрлихиоз, гранулацитарный анаплазмоз инфекцйирин мониторингар гъахура.

ВОДА, ЕДА и ГИГИЕНА - спецпроект Роспотребнадзора

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (1 Голос)

virus

Острые кишечные инфекции

Острые кишечные инфекции (ОКИ) являются актуальными для республики особенно с наступлением летнего периода, когда их удельный вес в структуре инфекционной заболеваемости увеличивается от 40% до 60%. Рост заболевания связан с более частым посещением мест общественного питания, увеличением  количеств употребляемых фруктов, бахчевых культур (арбузы, дыня) в несанкционированных местах продажи, без сопроводительных документов, подтверждающих их качество и безопасность.

За 6 месяцев 2017 г. по сравнению с аналогичным периодом прошлого года в целом по республике отмечается снижение уровня заболеваемости ОКИ в 1,4 раза.

Вместе с тем, на 9 территориях республики, уровень заболеваемости ОКИ в 1,5 раз и более раз, превышает среднереспубликанский уровень (Кумторкалинский район, г. Кизилюрт, Тарумовский район, г. Махачкала, Кизилюртовский район, гг. Дагестанские Огни и Буйнакск, Сергокалинский и Буйнакский районы).

Удельный вес детей до 6 лет, в структуре забелевших ОКИ доходит до 50%, что еще раз подчеркивает важность и необходимость соблюдения родителями элементарных норм гигиены.

ЦIийи министр тяйин гъапIну

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 5.00 (1 Голос)

111Вахтназ вуди Дагъустан Республикайин Главайин вазифйир тамам апIурайи В.Васильевди республикайин сагъламвал уьбхбан министрди улихьна Дагъустандиъ айи УФСБ-йин медсанчастнан идара апIури гъахьи Жамалудин Гьяжиибрагьимов тяйин гъапIну. Майин 14-пи йигъан республикайин Главайи дидин гьякьнаан указдиин къул гъизигну.

В.Васильевди республикайин правительствойиъ кIули гъубшу совещаниейиъ уч духьнайидар цIийи министрдихъди таниш гъапIнийи.

Аьхиримжи улупбар

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 4.50 (1 Голос)

88851983-пи йислан башламиш дапIну, гьар йисан май вазлин шубубпи элгьет йигъ вари дюн’яйиъ СПИД-уьзриан гъийиху инсанар кIваин уьрхру йигъси къайд апIура. Гъябгъюрайи йисан 20-пи майиъ думу йигъ «Гъубшу вахтнакан фикир апIури, гележегдихьна гьязур шулхьа» лишниккди гъябгъиди.

«ВИЧ-инфекцияйихъди аьлакьалу учIру месэла гъира варитIан гъагъидарикан саб вуди гъубзра. Вари дюн’яйиъ ВИЧ-инфекция кайи 37 миллион кас яшамиш шула, дурарикан 900 агъзур Урусатдин вакилар ву. Дагъустандиъ ВИЧ-инфекцияйиан аьзарлу хьпан сабпи дюшюш 1989-пи йисан ашкар гъабхьнийи. Дидхъан мина гъябгъюрайи йисан 30-пи апрелиз республикайиъ 2900-тIан артухъ ВИЧ-инфекцияйиан аьзарлуйир гьисабназ гъадагъну, дурарикан 906 кас гъийихну. Гъийин йигъан ихь региондиъ ВИЧ-инфекция кайи 1843 кас а», – къайд гъапIнийи ич сюгьбатнаъ республикайин СПИД-дихъди аькси женг ва профилактикайин ляхин гъабхру центрин кIулин духтрин заместитель Лаура Умахановайи.

Урусатдин гьюрматлу донор

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 4.50 (1 Голос)

88Лейла Муртазялиева «Урусатдин гьюрматлу донор» ву. Дугъу сабпи ражари чан ифи 18 йис улихьна тувнийи. Дидхъан мина гъийин йигъаз Лейлайи чан 20 литртIан артухъ ифи аьзарлу духьнайи инсанариз кюмекназ пулсузди тувну.

Лейла Муртазялиева учвра республикайин ифи кьабул апIру станцияйиъ донорвалин отделин аьхюнур медсестради лихура.

«Сабпи ражари ифи тувуз Мягьячгъалайиъ медицинайин колледждиъ урхурайи вахтна юлдаш шубарихъди гъафнийза. Думу йигъ гъиси кIваин илмийиз, фицики ич ифи гъадабгъу медсестрайи, му ифдикан хайлин инсанарин уьмур асиллу шула, гъапнийи. Думуган узу инсанариз кюмек апIувал йиз буржиси гьисс гъапIнийза. Сад йислан Республикайин ифи гъадабгъру станцияйиз лихузра гъафнийза», – ктибтура Лейлайи.

Бюркью ватандашарин ихтиярар уьрхюри

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

4444Улихьна йигъари Хив ЦБС-диъ Урусатдин бюркью ватандашарин республикайин Хив райондин отделениейин конференция гъабхьну. Улупнайи серенжемдиъ РД-йин ВОС-дин тешкилатдин Дербент шагьриъ айи отделениейин вакилар Виктор Мурадов ва Фатимат Хаметова, Хив ЦСОН-дин директор Байрамбег Ибрагьимов, райондин ВОС-дин отделениейиз дахил шулайи СтIал-Сулейман, Кьурагь ва Агъул районарин вакилар иштирак гъахьну.

Серенжем ачмиш апIури, ЦСОН-дин директор Байрамбег Ибрагьимовди гъапиганси, улупнайи тешкилат Хив райондиъ ачмиш дапIну сад йистIан дар. Дидин асас вазифара – улариз рябкъювалин кьитвал гьисс апIурайи ватандашарин тереф уьбхювал, дурариз уьмриъ жюрбежюр кюмекар тувувал ву.

Иццруриз фукIара уччвуди рябкъюрдар

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1
8 2Варидюн’яйин сагъламвал уьбхбан йигъаз тялукь вуди

Варидюн’яйин сагъламвал уьбхбан тешкилатди, сагъламвал уьбхбан месэлйирихьна жямяаьтлугъдин фикир жалб апIури, гьар йисан жюрбежюр серенжемар кIули гъахура.

Дурарикан варитIан мялум вуйиб – Варидюн’яйин сагъламвал уьбхбан йигъ ву. Думу йигъ гьар йисан 7-пи апрелиъ къайд апIури шулу, гьаз гъапиш 1948-пи йисан гьадму йигъан Варидюн’яйин сагъламвал уьбхбан тешкилат яратмиш апIбан гьякьнаан къарар кьабул гъапIнийи.

Дагъустандиъ эпидемия хьибдар

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Рейтинг 3.75 (2 Голосов)

88Урусатдин Тульский, Саратовский, Иркутский областариъ, Коми ва Карелия Республикйириъ, Санкт-Петербург шагьриъ грипп ва ОРВИ вирусарихъди аьлакьалу аьгьвалат эпидемияйиз илтIибкIна.

Душвариъ мектебариъ урхурайи ва бицIидарин багъариз гъягъюрайи баяр-шубар вахтназ улихьна тятIилариз гьаъну. Коми Республикайин меркез Сыктывкар шагьриъ аьхиримжи йигъари духтрарихьна, грипп уьзриан кюмек ккун апIури, гъагъи гьялнаъ айи 3,5 агъзур кас илтIикIну. Дурарикан аьхюнуб пай бицIидар ву. Санкт-Петербургдиъра мартдин вазлин аьхиризкьан вари мектебар хъяркьна. Духтрарин гафариинди, грипп эпидемияйин дережайиз дуфна. Духтрари абйир-бабариз шагьриъ бицIидарин иштираквал ади гъахру серенжемар жара вахтназ гъитувалин теклиф апIура.

Страница 2 из 11

f1 in1 ok1 t1 v1 y1

Top