Сирнав апIбаан варидюн’яйин чемпион
Наргиз Гюлечова
21-пи июндиан 29-пи июндизкьан Кьибла Кореяйин Инчхое шагьриъ ластар алди сирнав апIбаан вуйи спортдиан варидюн’яйин чемпионат кIули гъубшну. Думу чемпионатдиъ иштирак гъахьи Томскдиан вуйи Хив райондин ВертIларин худул Анна Мишустинайи 1500 метрйин манзилнаъди сирнав апIбаан варидюн’яйин чемпион гъахьну. Гьацира гьадму талитариъ 800 метрйин манзилнаъ сирнав апIбаан му риш 3-пи йишван сагьибра гъахьну.
Му чемпионатдиъ саки 40 гьюкуматдиан 350 ужударстар спортсменар иштирак духьнайи. Гьадрарин арайиъ Урусатдин спортсменарикан уч дапIнайи командайи сабпи йишв гъадабгъну. Ихь спортменари му талитариъ 28 медаль гъазанмиш гъапIну. Гьадрарин арайиъ Анна Мишустинара а.
Улихьна йигъари Анна «Табасарандин нурар» редакцияйиз хялиш гъахьнийи.
Къайд дапIну ккундуки, 2023-пи йисанра чан аба Мягьямадяли Мягьямадовдихъди Анна редакцияйиз гъафнийи. Хъа му ражари кIуруш, шурахъди абара, дада Маринара хъайи.
Гъийин йигъаз риш му жюрейин спортдиан фукьан вушра талитариъ иштирак духьна. Аьхиримжи талитариъ Аннайиз Европайин рекорд дивуз ккунди айи. 1500 метрйин манзилнаан сарпир гъахьнушра, гьяйифки, рекорд дивуз дугъаз 4 секунд гьубкIундайи.
Гьаму чемпионатдин гьякьнаан Анна Мишустинайихъди сюгьбат гъубхунча ва думу исихъ чап апIурача.
– Анна, ластар алди штукк сирнав апIбан спорт фициб ву?
– Думу спорт эл хътабгъуз ушвниин хусуси турба али алат иливну, штун кIанаккди, цIиб уьлюрхнуси, хилар улихьинди дапIну, ластар али ликарин кюмекниинди, балугъ жюрейиинди сирнав апIру спорт ву. Аьгъдру касдиз думу гизаф гъагъиб ву.
– Му спортдиин фици машгъул гъахьунва?
– Узу му спортдиз гъяйиз, милли урус халкьдин аьдати ялхъвнариин ва, гьаддихъди сабси, теннисдиин машгъул духьну айза. Думуган узухъди гьаммишан йиз кьюбрид абйирра хъайзухъди. Дурари ялхъвнаризра, теннисдизра гъахуз кюмек апIури шуйи. Хъа цIиб вахтналан Москвайиз ялхъвнарин конкурсдиз гъягъбан кьяляхъ, хулаз хъадакну гъафири дадайиз, ялхънар апIувал гатIабхьураза, гъапиза. Фицики му дестейиинди апIурайи ляхин ву, ва душван жавабдарвалра лап аьхюб ву. Дурарин, узу гьаци зарафатназ кIурайиб ву кIури, хиял гъабхьнийи.
Хъа йигъан ялхъвнар апIруган, ликариин алахьру туфлийирра хьади дуфну, мушваъ айидариз, учвуз чухсагъал ва гьежихайир дупну гъушза.
Хъа теннисдин тренерари узуз дишлади гъапнийи: – «Уву му спортдиин фукьан машгъул гъахьишра, увкан Мария Шарапова шулдарвукан». Гьаддиз сарун думу спортра дипуб алабхъунзуз. Гьадмуган узу сарун йиз уьмур сирнав апIбахъди аьлакьалу апIуз кьаст гъапIунза, ва му спортдиан узу вердиш апIурайи тренеризра узуз му гизаф кьабул вуйибдикан гъапунза.
– Уву му спортдиз фици гъафнуш, кIваин илминав?
– ИкибаштIан! Узуз гизаф сирнав апIуз ккунивалиан ва учу яшамиш шулайи хуларин гъвалахъ сирнав апIру кьюб аьхю гъурулушарра хъайивалиан, абайи узу мина хъади гъафнийи. Декабрь ваз вуйи. Думуган йиз абайин, узу мина гьациб саб тIагърушназ гъюрайир ву ва мушваъ аьдати жюрейин сирнав апIуз улупура, кIури хиял гъабхьнийи. Узхьан фу апIуз шулаш дилигну, тренери ластарра хьади гъач гъапнийи. Хъа абайи, зарафат апIури, дугъаз ластар лазим адар, дугъан ликар гьацира гизаф аьхюдар ву, гъапи. Гьадмуган узу, 9 йисаъ айи бицIи риш, дишлади дестейигъна гъадагънийи. Мина дуфну гьацI йис хьайизра улупнайи нормативар ва сарун фунуб-вуш разрядра тамам гъапIнийза. Хъа 12 йисаъди спортдин мастерин разряд тамам гъапIунза.
13 йис яшар гъахьиган, тренер гьюдюхюнза. Магьа гьаддихъанмина гъийин йигъазкьан Поздеева Юлия Александровнайин хиликкди му спортдиин машгъул духьназа ва 7 йисандин арайиъ Варидюн’яйин 3 чемпионатдиъ иштирак духьнача.
– Яв тренерин чан фицдар хъуркьувалар а?
– Думу Урусатдин лайикьлу тренер ву. Узу гъяйизра дугъан живанарин арайиъ 2 варидюн’яйин чемпионар айи. Аммаки дурар гьаму жюрейин спортдин эстафетайиан вуйи чемпионар ву. Хъа кIул’инди вуйидарикан сарра адайи. Яшарин аьхю спортсменарин арайиъ узу дугъан сарпи чемпион вуза.
Жигьил спортсменарин арайиъди узу иштирак гъахьи чемпионат 2023-пи йисан Египетдиъ кIули гъубшуб вуйи. Гьадмуганра эстафетайиан гъалиб гъахьнийза. Янаки, живанарин арайиъди вуйи аьхиримжи талитариъра иштирак гъахьунза. Хъасин 2024-пи йисан сентябрин вазли Таиланддиъ – вари дюн’яйин Кубокдин талитаризра, хъа саб вазлилан Францияйиъ кIули гъубшу чемпионатдиъра иштирак гъахьунза. Думуган сарун аьхю яшарин категорияйиъ айза.
2025-пи йисан кIуруш, Египетдиъ ачухъ штуъ сирнав апIбан марафон гъабхьнийи. Думуган командайихъди дарди, сарди сирнав апIбаанра пешкешнан йишвар гъадагъунза. Хъа магьа цци кIуруш, аьхю яшарин категорияйиъди сабпи ражари иштирак духьну, бассейндиъ сирнав апIбаан узу Кореяйиан 1-пи ва 3-пи йишван сагьиб духьну гъафунза. Му йизси, йиз тренеринра гьунар ву.
– Улихь дивнайи планар фицдар вуяв?
– Планар, икибаштIан, гизаф а, хъа вушра узуз гьаму Кореяйиъ кIули гъубшу чемпионатдиъ Европайин рекорд дивуз ккунди айзуз. Гьяйифки, 4 секунд гьубкIундариз. 1,5 километрин манзилнаъ сирнав дапIну, таблойихьинди гъилигган, узу сарпирди финишдиз хъуркьнайиб рябкъюрайи. Имбуну спортсменар лап кьяляхъ хъмийи. Варидари узуз гарчлар йивурашра, амма узу таблойихьинди лигури ишуз хъюгъюнза. Узу гьаз ишурайир вуш гьич сарра гъавриъ шуладайи. Мурарин хиял вуйи, узу шадвалиан ишурайир ву кIури. Хъа йиз ишуб узхьан Европайин рекорд дивуз даршивалиан вуди гъабхьнийиз.
Тренерра, ихь гьюкуматдиан душнайи вари спортсменарра разиди айи, аммаки узу йиз натижайиин зат разиди адайза. Урусатдин чемпионатдиътIан гьаму чемпионатдиъ финишдиз хъуркьайиз 1 секундайин кьан гъапIунза.
Фикир гъапIиган, 50 метрин манзилнаъ сирнав апIурайириз, 4 секунд думу лап гизаф вахт ву, хъа 1500 метрин манзилнаъ – гьаци фукIа дар.
Гьяйифки, рекорд вари халкьарин арайиъ вуйи талитариътIан дивуз шулдар. Хъа ихь уьлкейиин санкцйир иливнайивалиан сарун дициб мумкинвал узуз шулушра аьгъдар.
Гьамусяаьт узу Египетдиъ шлу марафондихьна гьязур шулаза. Кореяйиъ кIули гъубшу чемпионатдин кьяляхъ узу, ич хулазра дяргъиди, Урусатдин чемпионатдиъ иштирак хьубан бадали, дишла Саратовдиз гъушунза. Душваъ гъалиб духьну, гьамус октябрин вазли Египетдиъ кIули гъябгъру марафондихьна гьязур шулаза.
– Вари халкьарин арайиъ вуйи талитариъ Урусатдин спортсменарихьна вуйи янашмиш’вал фициб ву?
– Учу душваъ Урусатдиан вуйи команда вуди иштирак шулашра, учуз я хусуси форма адар, я пайдагъ за апIуз гъитрадар, ясана ихь Гимн йивуз ихтия адар.
Учу варихалкьарин арайиъ «CMAS» командаси иштирак гъахьунча. Учухь хьайи пайдагъра гьадму лишнинуб вуйи, алабхьуз ихтияр айи палатра русалкайин лишан кайи лизи футболкйир вуйи.
Вари халкьарин арайиъ вуйи аренайиин гъизилин медальра хьади дийигъну, ув’ин яв уьлкейин герб кайи хусуси палат алдруган, ясана гимн йивуз гъидритруган, икибаштIан, дердра шулу
Хъа сарун, аьгьвалат гьациб дубхьну айиган, гьапIну ккунду?!
– Анна, ич теклиф кьабул дапIну редакцияйиз гъюбаз, увуз чухсагъул. Гъит яв кIваъ айи вари хиялар бегьем ишри.