Магьа 2021-пи йис чан аьхиримжи рякъюъ убчIвуз гьялак дубхьна, 2022-пи йисаз сабурсузди ккилигурахьа. Йис, гьелбетда, ихь уьлкейизси, вари дюн’яйизра рягьтиб гъабхьундар, коронавирусдин уьзур терг апIбакан вуйи ихь умудар гьелелиг умударди гъузна. Хъа инсан яшамиш шули имиди, умудра чIивиди гъубзру, гьаддиз, ужубдик миж кади, ЦIийи йис къаршуламиш апIидихьа. Фуну девриъра, йисаъра, йигъаъра чIурубдихъди сабси ужубдизра йишв а. Гьаддиз, йиз кIваъ машкврин гьевес имиди, ужудар аку хияларикан, умударикан гаф-чIал апIуз шаир, Дагъустандин писателарин Союздин секретарь, «Дагъустан дишагьли» журналин редактор Сувайнат Кюребеговайихъди гюрюшмиш гъахьунза. Ич арайиъ гьамциб маракьлу сюгьбат гъабхьнийич.
– Сувайнат Мевлюдиновна, гъябгъюрайи 2021 йис шаирариз фициб гъабхьну?
– Гъи вари дюн’яйиъ уьмур дигиш дубхьнайиган, гъябгъюрайи йис, шаираризси, вари инсаниятдиз, шаксуз, думукьан рягьтиб гъабхьундар. Саб терефнаан, думу маракьлу серенжемари, цIийи эсерари, китабари, гюрюшари абцIнайиб, хъа, тмуну терефнаан, багъри инсанарихъ, гъарашугъарихъ, умударихъ мягьрум апIруб гъабхьну.
Аьхю хажалат кади, хъанара мялум апIураза: гьаму йисан ихь кьюр шаир – Урусатдин писателарин Союздин член Керим Маллаев ва прозаик Рашид Аьзизов – уьмриан гъушну. Амма уьмур давам шула, табасаран литературайин хазнаханайиъ чпин баркаллу йишв тяйин дапIнайи дурарин китабар деврариз гъузрувалик умуд кивраза.
Хъа ужубдикан улхуруш, уж’вал айи аку йигъарра му йисаъ гъахьну, хъа кьатI’иди ихь халкьдин культурайин уьмриъ кьюб аьхю серенжем тешкил гъапIунхьа: ихь ватанагьли, аьлим, академик Мягьямад Ражабович Гьясановдин ва Табасаран райондин администрацияйин жягьтлувалиинди Кьалухъ Мирзайиз бахш дапIнайи фестиваль, хъа Дагъустандин писателарин Союздин ва Табасаран райондин администрацияйин жягьтлувалиинди Шамил Къазиевдин ччвурнахъ литературайин фестиваль ачмиш гъапIунхьа. Му серенжемар гьар йисан кIули гъахуб пландик ка.
– Уву, шаирси, журналистра вува. Гъи журналист фуж ву? Хъа шаир фуж ву?
– Гъийин читин девриъ журналист – му «Авгийин гьяйвнарин хянар» марцц апIрур ваъ, хъа аьхю уьлкейикан хянар апIуз манигъ’вал апIру кас ву. Фуну девриъра журналистдиз чан ляхин марцциди кIулиз адабгъуз манигъ’вал апIрудар гъахьну. Гьациб манигъ’вал, гьелбетда, гъира адарди дар, гьаддиз убхьури уьлдюбгъюрашра, журналистдихьан гъи чан кIваъ айи фикрар тамамди ачухъ апIуз шуладар. Му, дугъаз жямяаьтлугъдиъ ахмиш шулайи гьяракатарикан, нукьсанваларикан хабар адар, кIурайи гаф дар, гьаци гьякьлуди ляхин апIуз дугъаз шартIар яратмиш дапIнадар. Деврин тIалабариз жаваб тувузра читинди ву. Му йиз хусуси фикир вуйиз, дидихъди рази хьувал чарасуз лазим дар.
Хъа гъи шаир фуж ву? Эгер гьюкуматди дугъаз туврайи эгьемиятнакан, гъайгъушнакан улхури кьимат тувруш – гьич фужкIа. Хъа чан къанажагъдиз лигури кIуруш, шаир – му деврарин, ватандин, халкьдин фагьмин ва лайи-кьлувалин чешне ва уьлчме ву. Гьаз гъапиш, шаирарихъан, дурар уьмриан гъушиганра, гаф гъубзра. Шаир – му гьарган кIваъ инсанвалин цIюмгъял, рюгьлувалин цIадал уьбхюрайи кас ву. Гьяйифки, гъи халис шаириз му уьмриъ чан йишв тяйин апIуб рягьят дар.
– ЦIийи йис тебрик апIури, яв дустариз, ихь ватанагьлийириз фу пуз ккундувуз?
– Сабпи нубатнаъ, вари сагъ-саламатди гъузувал – дустарра, дуст дарударра, багахьлуйирра, жарадарра, саб гафниинди, вари! Фицдар шартIариъра инсанарди гъузувал! Жвуван хайир бадали, инсан масу тут-рувувал! Дуствализ вафалуди гъузувал!
Уьмрин рякъ фици вушра аьхирихъна гъюруб ву, думу баркаллуди ккадапIуб мяналу ву, кIуруган, мурар ичIи гафар дар. Ухьхьан гъахьи гъалатIари наслариз зиян апIуб мумкин ву. Сарун фу ккун апIузайкIан? Берекет, гьелбетда! Берекет хътру халкь, думу адру ватан буллугъди шулдар. Девлет? Ваъ! Вари гьубкIну ади ибшри, хъа девлетну инсан кур апIуру. Гьаддиз гъит йиз халкьдихъ рюгьнан девлет артухъди ибшри!
ЦIийи йис мубарак ибшри, гирами ватанагьлийир! Гъит ихь юкIвар акуди гъузри!
