21-26-пи июндиъ Египетдин меркез вуйи Каир шагьриъ 18 йис хьайиз вуйи спортсменарин арайиъ штун кIанаккди сирнав апIбаан дюн’яйиъ сабпи йишв бадали талитар кIули гъушну. Душваъ Урусатдин командайи 36 пешкешнан йишвар, гьадму гьисабнаан 15 гъизилиндар гъазанмиш гъапIну. Гьадрарикан кьюб медаль – 1 арсран ва 1 гъизилин – 17 йисаъ айи Анна Мишустинайи гъадагъну.  Гьаму йигъари спортсмен риш Дагъустандиз ва гьацира Хив райондизра гъафну.

 

 

Багъри Дагъустандиъ лихуз ният а

Гюлягьмад Маллялиев

Учу тазади чемпион духьнайи спортсмен шураз 10-пи июлиъ газатдин редакцияйиз дих гъапIунча ва дугъа-хъди пресс-конференция кIули гъубхунча.
Анна Мишустина табасаран халкьдин вакил ву. Дугъан аба, ВертIил гъулан агьали Мягьямедяли Мягьямедов, 1970-пи йисарихъан мина Томский областдиъ яшамиш шули гъахьну, душваъ жюрбежюр ляхнариъ гъилихну, гьадму гьисабнаан 14 йисан Томский областдиъ Каргасокский райондин электросетарин директордира. 2018-пи йисхъан мина думу Дагъустандиъ, Манас поселокдиъ хал-йишв масу гъадабгъну, яшамиш шула.

Худул риш сирнав апIру спортдиз абайин жягьтлувалиинди 9 йисаъ ади гъафну. Сад йислан дугъу, сифте Сибирин кубок, хъасин Урусатдин кубок бадали вуйи талитариъ, кьандиси урсатдин дережайин талитариъ иштирак шули, пешкешнан йишвар гъадагъуз хъюгъну. 14 йисан яшнаъ ади Анна Мишустина Урусатдин спортдин устад ччвурназра лайикь гъахьну.
2018-пи йисан дугъу Томскдиъ кIули гъушу Урусатдин чемпионатдиъ гъизилин медаль гъазанмиш гъапIну, ва гьаддихъанмина Аннайи анжагъ пешкешнан йишвар, хъа аьхиримжи кьюд йисандин арайиъ асас вуди сабпи йишвар гъадагъура. Дугъу штун кIанаккди сирнав апIбаан талитариъ ярхи – 400 метрин, 800 метрин ва 1500 метрин –манзилариз сирнав апIуру.

Гьелбетда, мицисдар хъуркьувалар гъадагъбан бадали, аьхю зегьметра дизигну ккунду. Шуран гафариинди, думу гьяфтайиъ йирхьуд йигъан ккуни спортдиин машгъул ву, гьар йигъан кьюб ражари тренировкйириз гъя-гъюру. «Узу гвачIнинган сяаьт хьубдиъ гъудужвурза. Йиз саббпи тренировкйир сяаьт 6-пи ккергъри шулу. Хъасин, саб сяаьтна гьацIаъ сирнав дапIну, мектебдиз дарсариз гъягъюрза. Дупну ккундуки, сабпи дарсназ гьаммишан 10 дакьикьайин кьан шулиз, амма мялимар гъавриъ а, дурари чIалкьан кIурадар. Хъасин йигъну, сяаьт кьюбдиъ, лисундин чIив дапIну, хябяхъдин тренировкайиз гъюгъюри шулза. Хябяхъдин тренировкайин кьяляхъ, кми-кмиди сабсан ражари бассейндиз гъягъюри шулза. Хъа талитарихьна гьязур шулайи вахтна, элгьет йигъанра сирнав апIуб алабхъуру», – ктибтнийи шуру.
Каириъ кIули гъубшу чемпионатдикан ктибтури, Аннайи гъапиганси, 400 метр манзилнаъ сирнав апIбаан дугъу саб жюрейин читинваларра гьисс гъапIундайи ва думу лап рягьятди имбу спортсмен шубарин зиин гъалиб гъахьнийи. Хъа 800 метр манзилнаъ дугъаз аьксиди удучIвдарин арайиъ варитIан гужлир Грецияйиан вуйи спортсмен риш вуйи.

«Дугъу жюрбежюр талитариъ сирнав апIурайиган адагъу видеойириз лигури, дугъан сирнав апIбан саягъ, гужли терефар ва зяиф йишвар ахтармиш гъапIунза, ва дугъ’ин гъалиб хьуз ният дапIнайза. Амма 0,07 секундайин кьяляхъ гъузну, кьюбпи йишваз лайикь гъахьунзу. Гизаф дерд гъабхьнийиз. Хъасин, талитар ккудукIиган, узу хъади-хъади 10-15 ражари видеойиз адагънайи ич талитариз гъилигунза ва, узу жвувхьан шлуб вари гъапIувалин гъавриъ гъахьиган, сацIиб сикин гъахьунза. Спортдиъ мицисдар дюшюшар шули аьдат ву», – кIваин апIура Аннайи.
Гъюру йислан мина Анна Мишустина аьхю яшнан спортсменарин арайиъ талитариъ иштирак хьуз хъюгъди. Хъа гележегдиъ думу штун кIанакк сирнав апIбан спортдин тренерди лихуз кка – мектеб ккудубкIиган, шуру Томск шагьриъ айи вузарикан сабдиъ физкультурайин факультетдик кучIвуз ният дапIна. Мумкинвал гъабхьиш, Анна Мишустинайиз чаз айи аьгъювалар ихь республикайиъ ишлетмиш апIуз ва бицIидарихъди лихуз ккунду.
Анна гьар йисан хьадну, хъа саспиган кьюрдун тятIиларин вахтнара, Дагъустандиз аба-йихьна хялишди гъюри шулу. 2022-пи йисан думу ВертIил гъулаъ айи чан вари мирасариинра улукьну. Дугъаз республика гизаф кьабулди ву. Табасаран чIал Аннайиз аьгъдар (думу гизаф читинуб ву, кIура), хъа хинкIар апIуз гъудубгъну. «Думукьан иццидар шуладар, амма узу дурар юкIв хъади гьязур апIури шулза. Гележегдиъ гьадму ляхинра дубгъурза», – гаф тувнийи Аннайи.

Анна Мишустинайи чан хизандиканра ктибтнийи. Дугъаз Данил кIуру сар чве а, думура саб вахтна спортдиин машгъул духьнайи – баскетбол уйнамиш апIуйи. «Узу дадайи-хъди яшамиш шулаза. Дупну ккундуки, узу «хулан бицIир» вуза, узуз талитарихьна гьязур хьуз дадайи гизаф кюмек апIури шулу, узу дугъан хлинццикк аьхю шулаза. Амма думу затра йиз талитариз лигуз гъюри шулдар. Узуз кьиматлу насигьятар туврайир, йиз варитIан вафалу гьевескар тамашичи йиз аба ву», – гъапнийи Аннайи.
Мягьямедяли Мягьяме-довдира чан худликан сакьюдар гафар гъапнийи. «Аннайи спортдиъси жара цирклариъра чан бажаранвал улупура. Дугъу мектебдиъра ужудар кьиматариз урхура. Аняйи марцциди инглис чIалра апIуру», – дамагъ кади гъапнийи Мягьямедяли Мягьямедовди.
Ихь халкьдин гьюкмин вакиларин кюмекниинди Анна Мишустинайиз РД-йин физкультурайин ва спортдин министр Сажид Сажидовдихъди гюрюшра тешкил гъапIунча. Министри спортсмен риш министерствойиъ кьабул ва заан хъуркьуваларихъди тебрик гъапIну. Сажид Сажидовди Аннайихъди ихь республикайиъ штун спортдин жюрйир артмиш апIбакан сюгьбат гъубхну, ва гележегдиъ дугъу багъри республикайиъ тренервалин ляхин апIур кIури, чав умуд киврайиваликан гъапну.

 

 

«Дюн’яйин чемпион духьну, узура Хив райондиз гъидиза»

Мейлан Нежефов

Гьатлинмина гъюри айи, жан Анна
Ригъдиси нур туври айи, жан Анна
Хив райондин ругариин, жан Анна
Вуз хушгелди-сафагелди, я Анна

Му мяъли апIури, 12-пи июлиъ Хив райондизди учIвруган алабхъру тагънахъ райондин агьалйир штун кIанаккди сирнав апIру дюн’яйин талитариъ гъалиб гъахьи ихь балугъ-риш Анна Мишустинайихъди гюрюшмиш гъахьнийи.

КIваин апIуз ккундузуз, Аннайин ччивар Хив райондиан ву. Дугъан дадайин арха-бина ВертIил гъул’ан ву. Гьаци вуйиган, багъри райондиз гъюри, Аннайин сабпи ражра дайи.
Гюрюшдиъ Хив райондин глава Ярмет Ярметовди, райондин культурайин, спортдин, жигьиларин политикайин ва туризмдин отделин кIулиъ айири Казбек Къазиевди, культурайин цирклин гъуллугъчйири, гъуларин главйири, депутатарин корпусди, мектебарин директорари, мялимари ва урхурайидари, далдабу зурна кIул’инди, мяълийир ялхъвнар апIури ва гурлу гарччлариинди хялиш багъри райондин ругариин кьабул гъапIнийи.

«Му йигъари узуз дадайин терефнаан вуйи абайихъди нубатнан ражари Дагъустан Республикайиз гъювал кьисмат гъабхьунзуз. Йиз ччивар ва ниъ-сир Хив райондиан вуйивалиин шадвалин кьадар адариз. Фукьан вушра хуш вуйи табиаьтдикан, кIваз мани инсанарикан ва мани уьлин тIяаьмнакан я тухъ шули, я ктIарццури адарзу. Магьа гъи думу гьаци вуйиб сабсан ражари субут гъабхьунзуз, ва мид’ин гьаммишандиз инанмишра гъахьунза. Райондин жигьиларихьинди илтIикIури, пуз ккундузузки, ичв удукьувалариин хъугъ’вал дапIну, анжагъ улихь гъарахай. Ав, ужу-харжи рякъюъ рижун зазарра алахьуб мумкин ву, дици дарди гъабхьиш, дидкан файда, мянфяаьт даршул (зарафат кади). Хъа улихь метлеб дивну, дидихьна кIваантIан ликар алдагъиш, хъугъай, вари тамам хьибди ва заан дережайиинди кIулиз удубчIвиди», – кIура Аннайи.

«Саб ражари учу, телевизориан ютуб каналариз лигури, Томскдиъ хулаъ деънайиган, Олимпиадайин гъалибчи Елена Исинбаева Хив райондиъ кьабул апIбакан ролик гъябкънийчуз. Думуган Анна набалугъ риш вуйи. «Лиг, Анна, абайин багъри райондиан ччивар айи риш фици душваъ кьабул апIураш», – гъапнийза. Гьеле гьадмуган Аннайи жаваб тувнийзуз: «Фикрар мапIан, аба, узура, дюн’яйин чемпион духьну, ихь райондиз гъягъидиза». Магьа саб флану вахт гъубшну, хъа гафра, ляхниз илтIибкIну, сяаьтнаъ абхъну. Гъит варидарин кIван мурадар гьамци тамам ишри ва сяаьтнаъ ахьри», – улариин шадвалиан нивгъ алди, – марцци кIваан вуйи гафар апIури, уч духьнайидарихьна шуран аба Мягьямедяли Мягьямедовра илтIикIнийи.
Райондин кIулиъ айидари бажаранлу шураз, дугъаз чухсагъул мялум апIури, кIваин гъузру пешкешар тувнийи.
Тагънахъ уьлиз ва кьилаз бисми дапIну, хяларин рякъ райондиз ва багъри ВертIил гъулаз давам гъабхьнийи.