Гюльнара Мягьямедова
Гьар йисан 25-пи январи Урусатдиъ Студентарин йигъ къайд апIуру. Гьаму йисан думу элгьет йигъ’ин алабхъну. Январин ваз аьхюну пай студентарин сессия гъябгъюрайи, имтигьнар тувну ккудукIурайи вахт ву. Хъа имтигьнар хъуркьувалиинди тувну ккудукIувал студентдиз варитIан аьхю машквар ву.
Уьлкейи хусуси метлеб айи дявдин операция гъабхурайи вахтна, ухди-кьанди вари улхбар гьадму операцияйин темайихъна гъюру. Гъийин ихь улхубра хусуси метлеб айи дявдин операцияйиъ иштирак гъахьидарикан ва дурарин кюлфетариз уьлкейин урхбан заведенйириъ фицдар мумкинвалар ва рягьятвалар аш, гьаддикан ву.
Гъи Урусатди Украинайиъ гъабхурайи хусуси метлеб айи дявдин операцияйин 31 агъзурилан зиина иштиракчйир ва дурарин веледар Урусатдин вузариъ урхура. Дидин гьякьнаан Госдумайиъ «Гьякьлу Урусат – Гьякьвал бадали» партияйин фракцияйи тешкил дапIнайи гергми столихъ гъубху сюгьбатнаъ РФ-дин илимдин ва заан образованиейин министрин заместитель Константин Могилевскийи мялумат тувну. Хусуси метлеб айи дявдин операцияйин иштиракчйириз образовательный квотйир ва жара рягьятвалар тувру къанун кьувватнаъ убчIвну кьюд йискьан ву. Гергми столихъ гъахьи сюгьбатариъ хусуси метлеб айи дявдин операцияйин ветеранар вузарик урхуз кучIвуз гьязур апIру пулсуз курсар ачмиш апIбанра теклифар дивнийи.
2025-пи йисан 12-пи августдиз Урусатдин вузариз хусуси метлеб айи дявдин операцияйин иштиракчйириз ва дурарин кюлфетариз жаради вуйи квотайиинди 28 383 студент кьабул дапIна. Думу улупуб 2024-пи йисандин тялукь вахтнахь тевиган, 74,2 процентдин артухъ ву. Дидин гьякьнаан илимдин ва заан образованиейин министерствойин мялуматарин гъуллугъну хабар тувра.
КIваина хурача: конкурсдиъ иштирак даршиди урхуз кучIвуз сифте сакьатдаризна йитимаризтIан ихтияр адайи. Шубуд йис улихьна жаради вуйи квота дявдин гъуллугънаъ гъахьидаризна дурарин бицIидаризра тувуз хъюгънийи. Дурариз, направление хьади дуфнайидаризси, гьарсаб факультетдиъ бюджетдин йишвар тувбан гьякьнаан къарар адабгънийи.
2025-пи йисан квотайин шартIар яркьу гъапIнийи. «Образованиейин гьякьнаан» къанундиъ дигиш’валар тIаъбахъди сабси, Урусатдин ругариин дявдин женгариъ иштирак гъахьи дявдин гъуллугъчйириз ва кьувватнан идарйирин пишекрариз жаради вуйи квотайиинди бакалавриатдин ва специалитетдин программйириинди урхбан заведенйирик кучIвуз мумкинвал гъабхьну. Эгер дявдин гъуллугъчи, ясана къанун уьбхру органарин пишекрар гъуллугънан вазифйир тамам апIури гъакIнуш, сакьат гъахьнуш, дурарин бицIидарихьан имтигьян тутрувди вуздик урхуз кучIвуз шулу.
РФ-дин илимдин ва заан образованиейин мялуматариинди, 2025-пи йисан хусуси метлеб айи дявдин операцияйин иштиракчйириз ва дурарин кюлфетариз, вузарик кучIвбан бадали, 50 957 йишв жара дапIнайи.
Гьамусяаьт Дагъустан Республикайин заан образованиейин гъурулушдиъ 55 агъзуриина студентари урхурайи 36 вузди ляхин апIура. Дурариз аьгъювалар ва тербия туври 2,5 агъзурилан зиина аьлимар, мялимар, тербиячйир лихура.
Дагъустандиъ хусуси метлеб айи дявдин операцияйин иштиракчйирин 600-дилан зиина бицIидари региондин ужударсдар вузариъ урхура. Республикайин правительствойин улупбариинди, дурарикан 380 кас ДГУ-йин студентар ву, ДГТУ-йиъ – 68 касди, ДГПУ-йиъ – 67 касди, ДГУНХ-диъ – 55 касди, ДАГГАУ-йиъ – 29 касди ва ДГМУ-йиъ – 64 касди урхура. Студентарин общежитйириъ пулсузди яшамиш хьуз 549 студентдиз ихтияр тувна.
Мидланра савайи республикайин колледжариъ хусуси метлеб айи дявдин операцияйин иштиракчйирин 936 бицIири пулсузди урхура.
Дагъустандин гьюкуматдин технический университетди (ДГТУ) 2026-пи йисан хусуси метлеб айи дявдин операцияйин иштиракчйириз вуйи йишвар артухъ апIбанди ву. «2025-пи йисан урхбан заведениейиз жара дапIнайи квотайиз асас вуди, ДГТУ-йин бакалавриатдин ва специалитетдин программйириз федеральный бюджетдин ассигнованйириинди бюджетдин йишвариина 68 кас кьабул гъапIнийи. Дурарикан коммерцияйин бинайиинди урхуз кучIвнайи хусуси метлеб айи дявдин операцияйин ва дявдин женгарин 17 иштиракчи, ДГТУ-йин аьлимарин советдин къарарниинди, урхбахъан пул тувбахьан азад гъапIнийи. 2026-пи йисан университетди, федеральный бюджетдин дакьатар ишлетмиш апIури, хусуси метлеб айи дявдин операцияйин иштиракчйирин ва дурарин кюлфетарин арайиан вуйи студентарин кьадар артухъ апIбанди ву», – хабар тувра университетдин мялуматарин гъуллугъну.
ДГТУ-йиъ хусуси метлеб айи дявдин операцияйин иштиракчйириз вуйи кадрйирин программйир уьмриз кечирмиш апIура. «Университетди асас фикир бакалавриатдин ва магистратурайин инженервалин, яна радиотехникайин, электроэнергетикайин, электроникайин, программный инженерияйин, радиоэлектроный гъурулушарин, техносферайин хатIасузвалин ва гьацдар жара пишйириз тувра», – аьлава гъапIнийи университетдин мялуматарин гъуллугъну.
Уьлкейиъ кьабул апIурайи гьаму жюрейин къарарари гьюкуматдин сяргьятар ва хатIасузвал уьрхюрайи хусуси метлеб айи дявдин операцияйин иштиракчйириз ва дурарин хизанарин вакилариз заан ери айи образование гъадабгъуз пулин кюмек ва яшайишдин ихтиярар артухъ апIура.
