Наргиз Гюлечова
Урусатдин президент Владимир Путинди ццийин йис Халкьарин сабвалин йис вуди къайд дапIна. Эвелиан 28-29-пи мартди, хъасин 5-6 апрели Дагъустандиз гъабхьи табиаьтдин завали Урусатдин халкьарин арайиъ айи аьлакьйир ва сабвал мюгькам гъапIну. Шлин хиял шуйи, бицIи Дагъустандиъ гъабхьи гьядисайикан варидиз мялум шул кIури?
Аьхю мархьар дургъну, Мягьячгъалалайиъ гизаф мертебайин хулар гьадахьбакан, хусуси вуйи хулариъ шид убчIвбакан, Хасавюрт райондин гъулар шту ккаъбакан, Мамедгъалайиъ хулар шту гъахбакан ва хъанара гьацдар гьядисйирикан сабпи нубатнаъди варидиз мялуматар тувуз хъюгъдар социальный сетариъ гизаф кьадар подписчикар айи дагъустандин блогерар ву. Гьадрари республикайиз дубхьнайи аьгьвалатнакан ктибтуз хъюгъхъан, ухьухьна жара регионарианра блогерар гъюз хъюгъну. Региондиз аьхю завал дубхьну, гъирагъдилан кюмек ккун апIурайивалин ляхниъ, анжагъ саб Дагъустандин ваъ, хъа вари Урусатдин блогерари асас роль уйнамиш гъапIну.
Дагъустандиз мициб аьгьвалат дубхьнайиб аьгъю гъабхьибси, му гьядисайикан ктибтуз ният ади, сабпи нубатнаъди Дагъустандиз хъуркьур актер ва блогер Сергей Романович ву. Дугъу Хасавюрт райондиъ шту ккаънайи гъулариз дубхьнайи заваликан вуйи видеойир, чан социальный сетариъси, интернетдиъ айи каналариъра улупури гъахьну.
Гьадму йигъари Дагъустандиз чан хизандихъди рягьятвал гъадабгъуз дуфнайи телеведущая Ксения Бородинайира му заваликан чан социальный сетариъ мялумат тувну ва чан терефнаан республикайин агьалйириз кюмек вуди 16 тонна марцци шид ва хайлин генераторар масу гъадагъну. Гьаци агъзрариинди подписчикар айи аьхю блогерари чпин социальный сетариъ сари тмунуриз Дагъустандикан ктибтуз хъюгънийи.
Дагъустандиз табиаьтдин пис завал гъабхьибси, жюрбежюр рягьимлувалин фондар дахил шулайи Tooba платформайиъ Дагъустандин «Надежда» рягьимлувалин фондну зарар гъабхьи хизанариз кюмек вуди пул уч апIуз хъюгъну. Эвелиан уч апIуз улупнайи кьадар 50 миллион манат вуйи. 20 миллион манат уч хьпан кьяляхъ, гъузрайи 30 миллион манат Tooba платформайиан фондназ саб йишв’инди, чан ччвур фуж вуш ашкар дарапIди, сар касди хътапIну. Гьадму касра себеб духьну ва Дагъустандиз кюмек ккунди айиваликан мялуматар туври илтIикIурайи аьхю блогерарин кьадар йигълан-йигъаз артухъ шулайивал рябкъюри, фонднан кIулиъ айидари уч дапIну ккуни пулин кьадар 50 миллион манатдилан 500 миллион манатдиина за гъапIнийи. Ихь региондиз кюмекнан хил гьачIабккурайи касарин кьадар гьарсаб дакьикьайи артухъ шулайиб платформайиъ уч шулайи пулин дакьатариинди аьгъю шуйи. Янаки гьарсаб 10 дакьикьайин арайиъ 4-5 миллион манат уч шулайи. Инсанари гьациб активвал улупбиинди, фондну чан улихь 800 миллион манат уч апIбан метлеб дивнийи. 28-пи мартдихъанмина 14-пи апрелиз блогерар, аьдати касар, бизнесменар, Урусатдин Премьер-лигайиъ иштирак шулайи футболин командйир вари сатIи духьну, уч дапIнайи пулин дакьатар саки 750 миллион манат духьна. 15-пи апрели «Надежда» фонднан кIулиъ айи Мурад Керимовди 1 млрд манат пул уч апIуз ният айиваликан хабар тувну.
Сабсан ражари текрар апIураза: гьаму рягьимлувалин ляхниъ асас роль уйнамиш гъапIдар блогерар ву.
Жа-жаради кIуруш, вари ихь уьлкейизси, харижи уьлкйиризра машгьур вуйи саспи аьхю блогерари чпин социальный сетариан му аьгьвалатнакан ктибтури, кюмекназ пул наанди хъадапIну ккундуш, ссылка улупну. Гьадму ссылка гьятта Китай уьлкейин шагьрарин кючйириъ айи экранарикра улупурайи. Гьадрарин арайиъ режисер Федор Бондарчук, Урусатдин бокснан федерацияйин президент Уьмар Кремлев, продюсер Мария Погребняк, юрист Екатерина Гордон, телеведущйир Ида Галич, Виктория Боня, Ксения Бородина, мяълийирин устадар Жасмин, Ева Власова, Джони ва хъанара жара касарра айи. Хъа хайлиндар (Уьмар Кремлев, Михаил Литвин, Асхаб Тамаев, Тамби Масаев, Дмитрий Тарасов) Дагъустандиз дуфну, республикайиъ айи гъагъи агьвалатнахъди таниш хьпахъди сабси, гъабхьи завалин натижйир марцц апIбан серенжемариъра иштирак гъахьнийи.
Хъа Дагъустандин блогерарикан улхуруш, Асланбег Даудов завал гъабхьи сабпи йигъланмина инсанариз кюмек апIури, ужувлан ляхнариин машгъул духьна. Эвелиан дугъу шид улубчIвнайи йишвариъ яшамиш шулайи касарин хулариз ипIруб ва марцци шид гъабхури гъахьну, хъа Мамедгъалайиъ аьхю завал гъабхьиган, ужувлан ляхнар апIру волонтерарин командайиъди, варидариз машгьур вуйи Гьясбуллагь Мягьямадовра (Хасбик) хъади, гьадму гъулаъ айи касариз кюмек апIуз гъушну.
Баяр-жилар ктарди, хайлин блогер шубарира му зарар гъабхьи хизанариз кюмек апIбан хил гьачIабккну. Хайлиндари са-сабди хизанар чпиина гъадагъну, гьадрариз кюмекназ пулар уч апIуз хъюгъну.
Дербент райондиъ шид улубчIву гъулар хъанара а. Гьадрарикан саб Аьраблинка ву. Душваъ хулариъ шид убчIвну, кюмек ккун апIурайи касарихьна Дербент шагьриан вуйи блогер, ихь ванатагьли Заира Агъаметова гъушну. Дугъу читин гьялнаъ айи хизандиз гъабхьи завал чан социальный сетариъ ипну, гьадрариз кюмекназ пул уч апIуз хъюгъну. Мугъан видео Государстивенный Думайин депутат Хизри Абакаровдиз дябкъну, думу читин гьялнаъ ахъу хизандин хулариз лигуз гъафну. Хизандиз дубхьнайи зарарнахъди таниш духьну, дугъу Сулейман Керимовдин терефнаан кюмек апIуз гаф тувнийи.
Республикайиъ арайиз гъафи гьаму гъагъи аьгьвалат себеб дубхьну, блогерарин ва журналистарин кюмекниинди Урусатдин жюрбежюр халкьарин, динарин арайиъ айи сабвал вари дюн’яйиз машгьур гъабхьну.
