Гъябгъюрайи йисан майдин 15-пи йигъан Дагъустандиъ ВИЧ-инфекцияйиан кечмиш гъахьидарин гьюрмат уьбхбаз бахш дапIнайи велосипедар хъаувалин серенжем кIули гъубшну.
Велосипедар хъаъру маршрут Мягьячгъала шагьриъ ерлешмиш дубхьнайи Республикайин тарагъру уьзраринна СПИД-дин профилактика апIбан ва дидихъди женг гъабхбан центрихьан Каспийск шагьризкьан вуйи.
«Гъи ухьу республикайиъ сабпи ражари вуди му жюрейин серенжем гъабхурахьа. Дагъустандиъ ВИЧ-инфекция кайидарин цIийи дюшюшар гьисабназ гъадагъувал йислан-йисаз артухъ шула. Гьаддиз, профилактикайин жюрбежюр серенжемар гъахури, жигьилариз му уьзрикан ктибтури, аьгьалйирин фикир мид’ина жалб апIури ккунду», – гъапну серенжемдиъ иштирак гъахьи РД-йин сагъламвал уьбхбан министр Татьяна Беляевайи.
КIваин апIуз ккундучуз, вари дюн’яйин сагъламвал уьбхбан тешкилатдин (ВОЗ) жягьтлувалиинди, гьар йисан майдин вазлин шубубпи элгьет йигъ СПИД-диан кечмиш гъахьидар кIваин апIбан йигъси къайд апIура.
Му йигъан вари дюн’яйин миллионариинди инсанари чпин палатдик СПИД-диз аьксивал, дид’ан гъийиху инсанарихьна дердна хажалат ва инсаниятди фу чара дапIнура дидиз дарман абгрувалик миж кивувал улупурайи лишан – уьру лента кибтIру.
ВОЗ-дин улупбариинди, гъийин йигъан вари дюн’яйиъ ВИЧ-уьзур кади 38 миллион инсан яшамиш шула. Гьар йисан му уьзриан иццру хьувалин 1,5-2 миллиондихьна цIийи дюшюшар ашкар шула. СПИД-дихъди аьлакьалу вуди гьар йисан 700 агъзуртIан артухъ аьзарлуйир йихура. Кьабул апIурайи уьлчмйириз ва сикин дарди кIули гъахурайи профилактикайин серенжемариз дилигди, му уьзур тарабгъувал дебккуз шуладар.
Дагъустандин СПИД-дихъди женг гъабхру центриан туву мялуматариинди, республикайиъ СПИД-дихъди аьлакьалу сабпи дюшюш 1989-пи йисан ашкар гъабхьнийи. Дидхъанмина республикайиъ саки 4 агъзур инсан аьзарлу гъахьну. Дурарикан жюрбежюр себебариан 1200-дихьна касар гъийихну.
ВИЧ-инфекцияйихъди женг гъабхбан профилактикайикан асас гьяракатарикан саб – уьзур тазади имиди ашкар апIбан гьякьнаан тестирование гъабхувал ву. Думу уьзур гъагъи гъабхьиган, сагъ апIуз даршлу СПИД-диз илтIибкIуру.
Гьарсар кас гъавриъ ади ккунду: жвуван сагъ’вал уьбхюз жвувхьантIан шулдар, ва, учвси, чакантина жарадарра ВИЧ/СПИД-диан аьзарлу апIувалин жавабдарвалра гьарсар касди чав гъабхура.
