Вари дюн’я бацаъ дибиснайи аькьраб

 

 

Гьар йисан февраль вазлин кьюбпи гьяфтайин талат йигъан вари дюн’яйиъ хатIасуз интернетдин йигъ къайд апIури шулу. Гъябгъюрайи йисан думу йигъ 7-пи февралиин алабхъну.

 

 

Сифте му йигъ 2004-пи йисхъан Европайин союздин жягьтлуваликкди къайд апIуз хъюгънийи. Аьхиримжи вахтна, интернетдин хатIасузвалин важиблувалин гъавриъ ади, думу йигъ 200-тIан артухъ уьлкйириъ, гьадму гьисабна Урусатдиъра, къайд апIура.

Дугъриданра, гъи интернет инсанарин уьмрихьан жара апIуз даршлу саб пай дубхьна. Интернетдиз хайлин мумкинвалар а – онлайн къайдайиинди аьгъювалар гъадагъбалан ккебгъну, жюрбежюр машгъулвалариина.
Гьяйифки, ужудар мумкинваларихъди сабси хатIалу дюшюшарра арайиз гъюру. ХатIасузвалин интернетдин йигъ къайд апIбан метлеб – интернетдиъ деетурайи хатIалу гьяракатарикан хабар гъадабгъувал ва дурар вахтниинди терг апIувал, интернетдин хатIасузвал уьбхюз кьатI’и уьлчмйир кьабул апIувал ву.

Интернетдиъ алахьру хатIалу дюшюшарихъди фици женг гъабхуруш, мялуматдин дугъривал фици аьгъю апIуруш ва жвув социальный сетдиъ гъахбан асас къайдйир фицдар духьну ккундуш аьгъю апIури, узу интернетдин цирклиан аьгъювалар тувру экспертарихьна илтIикIунза. Дурари туву бязи насигьятарихъди учвура таниш апIуз ккундузуз.
Сабпиб – интернетдиъ туврайи вари ссылкйириъ учIвну ккундар. Гьаз гъапиш, дурарикан хайлиндар ухьуз дивнайи мюргъяр ву. Фицики гъи гизаф ссылкйир хъугъ’вал алдру инсанари ва шаклу тешкилатари арайиз хура. ИкибаштIан, ичв сайтар, хусуси кагъзар, онлайн-банк, социальный сетар айи телефондиин, компьютериин вая жара гаджетариин ижми пароль алди ккунду. Учву ишлетмиш дарапIрайи аккаунтар интернетдиан марцц апIинай. КIваинди гъибтай, кIваълан гьархнайи маш вая почтайин ящик хакерарин, интернетдин тIафларин, лутйирин хилиъ чпин хайирназ вуйи яракьдиз илтIибкIуру.

Мидланра гъайри, аьхиримжи вахтна, чпин чпин социалин сетариъ тIаънайи машариъ учIврайидарин кьадар артухъ апIбан бадали, инсанарин арайиъ гъалабулугъвал кипру кучIлин мялуматар, футнйир ва бина ккадру хабрар тарагъурайи касарин кьадарра гизаф дубхьна. Эгер учвуз дармнарикан, жюрбежюр уьзрарикан мялуматар лазим вуш, думу хабар туврайи кас аьлим вая медицинайин гъуллугъчи вуйивалиин инанмиш йихьай. Пулин дакьатарихъди аьлакьалу месэлйирра социальный сетарин шаклу консультантарихъди ваъ, хъа банкдин вая биржйирин вакиларихъди гьял дапIну ккунду. Хъа гъи интернетдиъ хабрар туврайидарин арайиъ экспертар цIибтIан адар.
Интернетдиъ агбан машгьур гъурулушариз саб суал тувиган, дидиз миллионарииди жавабар удучIвуру. Экрандиина удубчIву сабпи страницайихъ вая мялуматнахъ мухъугъанай. Думу дюзуб вуш ахтармиш апIбан бадали, швнуб-саб жара мялуматар арццри, лигай.
Аьхиримжи вахтна интернетдиъ, чIуру кьаст ади, социальный сетар, блогар ва жюрбежюр форумар арайиъ гьюжатар ва футнйир ирчрайи майднариз илтIикIурайидар гизаф духьна. Дурарин бикIбариз ва комментарйириз фикир мутуванай.