Гюльнара Мягьямедова
1996-пи йисан 16-пи ноябрь Урусатдин сяргьятар уьрхрударин тарихдиъ гизаф пашман йигъ вуди убчIвну. Дидхъанмина 30 йис гъубшнушра, хажалатнан учIврушин яваш дубхьнадар.


Каспийск шагьрин агьалйир йишвну кьанди аьхю хъухърумарин сесериан нивкI’ан уягъ гъахьнийи. Гизафдари жилар тIурччвурашул кIури, фикир гъапIнийи, хъа себеб жараб вуйи – 1996-пи йисан 16-пи ноябри йишвну, сяаьт шубудиз йицIуб дакьикьа дилибнайиган, шагьрин кьялаъ чпин хизанарра хъади ерли военный гъуллугъчйир яшамиш шулайи урчIвуб мертебайин хулар гъадаргънийи. Аьхю хуларин саб пай саб герендиъ жилиина абхънийи.

 
МучIушнаъ даргънайи хуларин багахь инсанар уч гъахьнийи. Дурар, пишекрар гъюбаз ккилилигди, чпин кьувватариинди хуларин гъюрдар ригъуз, чIивиди гъузу инсанар ккадагъуз хъюгънийи. Гъюрдарикк 106 кас ккахънийи, дурарикан 69 адми, гьадму гьисабнаъди 21 бицIир, гъийихнийи. «Сар жилижви чIивиди имиди гъюрдарикк ккачIакIнайи. Думу ккадагъбан бадали, дугъан ликар ккадатIну ккундийи. Чан хизандин вакилар вари гъийихуб аьгъю гъабхьиган, думу юкIв дутIубкIну гъакIнийи. Думу сяргьятар уьрхру гъуллугънан майор вуйи», – гъибикIнийи думуган журналист Асен Моллаевди.
Вероника Бурдинайи кIваин апIура: «Учу гъунши подъезддиъ яшамиш шулайча. Йиз шуран миржид йис вуйи. Жвуми йигъ’ан шембе йигъаз вуйи йишван сяаьт кьюб вуйи. Йишвну дахъруган алахьру ккуртарикди, зиълан палдум хъабхьну, узуна йиз риш гъяцIли ликарикди миржибпи мертебайиан исина гъушнийча. Аквар адайи, лифт либхурадайи, хуларра ришвурайи. Думу йишван мичIли чигра убгъурайи. Учу удучIвбан кьяляхъ, хуларин пай абхънайиб гъябкънийзуз. Душвахь уч духьнайидар вари мюгьтал духьну, фуж ишурайи, шли чIигъар апIурайи. Йиз гъунши Земфирайин хал варитIан зиин али мертебайиъ айи. Дугъан шубар зиин гъюрдарин зиин дахьнайи, дурар сарпидар вуди гъюрдариккан ккадагънийи, сар чIивиди амийи, кьюр гъийихнийи».

 
Вероника Бурдина Пермь шагьриъ бабкан гъахьир ву. Гьаму гъагъи теракт чан улариз гъябкънушра, саб ражнукьан дугъан кIулиз Дагъустандиан удучIвну гъягъбан фикир гъафундар. Гьар йисан гьаму дишагьли терактдиъ гъийихдариз дивнайи ядигарихъна гъюру. Дугъан улар нивгъари ацIну шулу.

 
Террористарин саб тешкилатдира гъабхьи терактдин жавабдарвал чпин кIул’ина гъадабгъундайи. Инсанари тахсиркарвалин жюрбежюр себебар арайиз адагъуйи, хъа асасуб хъял алдабгъуб вуди гъабхьну: сяргьятар уьрхрудари къанунсузди балугъарин кIару кюр (икра) гъадабгърудариз чпин къанунсуз ляхин апIуз манигъвал апIури гъахьну.
Дугъриданна, кIару кюри думу масу туврудариз гизаф кьадар гъазанж хури гъабхьну, 1990-пи йисари тахсиркарвалин думу бизнесдихъ гизафдар хъайи. Дагъустандиъ кIури шулу, думу йисари «Капий гьюлин кюр вертолетариинди» жара уьлкйириз гъабхури гъахьну, хъа тахсиркрарин «кIулариз» чпиз манигъвал апIурайидар душмнарси вуйи. Пограничникари гьацира яракьдихъди ва наркотикарихъди алвер гъахрударизра гюн туври гъабхьундар. Гьадрарира чпин хъял алдабгънушул, кIуру фикрар арайиз гъюйи.

Гъийихдарин гьюрматназ гъабхру акция дурарин ччвурар ктухбалан ккебгъру. Сессузди дийигънайи инсанарин ибариз жилижвуварин, дишагьлийирин, бицIидарин сесер ерхьуру. «Швачев» фамилия юкьуб ражари ебхьуру. Дурар Елена Заловайин жилир ва шубур бай ву.