Умгьанат Сулейманова
Александра Гьябибуллаевайихъди узу улихьнаси, Дербент райондиъ «Дагъустан республикайин варитIан ужуди шиърар урхрур – 2026» конкурсдин муниципиальный этап кIули гъябгъюрайиган, таниш гъахьунза. Серенжем КIежюх гъулан кьялан мектебдиъ кIули гъубшнийи ва конкурсдин иштиракчийр директорин заместитель Александра Гьябибуллаевайи кьабул гъапIнийи.
Му тажрубалу мялимдихъди ва фагьумлу дишагьлийихъди гъабхьи сюгьбатнан кьяляхъ, узуз дугъан абур, хасият, гаф-чIал апIбан къайда гизаф кьабул гъабхьунзуз, ва дугъахъди газат урхурайидарра таниш апIуз ният гъапIунза.
Гьябибуллаева Александра Сей-дуллаевна (шиклиъ) 1971-пи йисан бабкан гъахьну. 1985-пи йисан КIежюх кьялан мектеб ккудубкIну, риш Дербент шагьриъ педагогвалин училищейик урхуз кучIвру. Пише гъадабгъну гъафир, КIежюх гъулаъ «Улыбка» ччвур али бицIидарин багъдиъ тербиячиди лихуз хъюгъру. 1991-пи йисан, чан образование давам апIуз ният ади, Александра Дагъустандин гьюкуматдин педагогвалин институтдин педагогикайин ва психологияйин факультетдик урхуз кучIвру. 2013-пи йисан дугъаз багъри мектебдиз логопедди лихуз теклиф апIуру. 2018-пи йисхъанмина КIежхярин кьялан мектебдин директорин заместителди лихура.
Александрайихъди сюгьбат гъабхрурин юкIв умунвали абцIру. Дугъу чан кIван уж’вал лап жумартди инсанарихъди пай апIуру. Му кас КIежюх гъулаъ варидариз таниш ву. Фурс кадру, гюрчег айтIан аьламдин сагьиб, думу вари ухьуси яшамиш шулайи кас ву. Дугъан уьмурра шубуб, чиб-чпихъди сигъ аьлакьайиъ айи паярикан – гьар йигъандин дуланажагъдикан, мектебдин ляхнарикан ва хал-хизандикан – ибарат ву .
Конкурсдин кьяляхъ, аьдат вуйиганси, Александра Гьябибуллаевайи дуфнайи хялариз уьл ипIуз теклиф гъапIнийи. Таниш шлуган, Александра кIуру ччвур гъеебхьу вахтна, думу наънан вуйкIан кIури, фикрарикк ккахънийза, гьаз гъапиш кIалбариинди думу дагъустан дишагьлийиз ухшар вуйи, гьятта улхбан нугъатра ихьубсиб вуйи. «Узу табасаран дишагьли вуза», – ккятIялхъюри, гъапнийи Александрайи ва дагълу дишагьлийириз хас дару чан ччвур аьхю баблантина гъубзнайиваликан узуз хабар тувнийи.
– Кьисматну йиз дада Элла Леонидовна успагьи Дагъустандин Кьибла терефназ, КIежюх гъулаз, гъахну. Мушваъ табиаьтра инсандин гъайгъушнаъ айиганси гьебгъру, ерли инсанарра сар-сарихьна гьюрмат ади яшамиш шула. Му юрдарин агьалйир хялар кьабул апIуз аьгъювалиинди, дурариз улупру гьюрматлувалиинди ихь республикайиъ машгьур духьна. Дагълу юрд гьякьикьатдиъра Элла дадайиз багъри хал гъабхьну, мушваъ дугъу гъайгъудар жилирихъди хизан ккебгъну, дурариз хьур велед гъахну.
Йиз дада Гьябибуллаева (Виноградова) Элла 1937-пи йисан Мягьячгъалайиъ военный инженер Леонид Виноградовдин хизандиъ бабкан гъахьну. Ватандин Аьхю дяви ккебгъу вахтна аьхю аба Леонид дявдиз гъягъюру, аьхю баб Александра Шмелёва Дербент райондиз «Уьру партизан» кIуру совхоздиз кюч шулу. Душваъ Элла сабпи классдиз гъягъюру.
Аьхю бабу, чаз читинди вуйиган, Элла юкьубпи классдихъан Кронштадт шагьриъ яшамиш шулайи чву-ччвухьна гьаъру. Душваъ урчIвубпи класс ккудубкIну, Элла совхоздиз кьяляхъ гъюру ва Дербент шагьриъ педагогвалин училищейик урхуз кучIвру. Думу вахтна йиз адаш Гьябибуллаев Сайдулла Ферзулаевич Дербент шагьриъ рукьан рякъюн цирклиз пишекрар гьязур апIру училищейи урхурайи. Кьисматну мурар сатIи апIуру – кьюридра садар хуларикк кирайихъди яшамиш шулайи. Жигьил гъуншйир сар-сариз бегелмиш гъахьну. Адашна дада яшнанра таяр вуйи – адаш Хив райондин Яргъли гъулаъ 1937-пи йисан бабкан гъахьну.
Жигьил студентари хайлин вахтна чпин гьиссар ахтармиш апIури гъахьну. Училище ккудубкIбан кьяляхъ Элла дада Гъубачи мектебдиз ккебгъбан классарин мялимди лихуз гьаъру. Адашди гьаммишан кIва’ин апIури шуйи, фици чав мотоциклиинди дадайихьна Гъубачийиз гъягъюри гъахьнуш. Адашдин абйир-бабариз, гьелбетда, швушв чпин миллетдикан ккундийи, хъа гьар фици-вушра, йиз дада дурарин хизанди чпин ришси кьабул гъапIнийи. Думугандин инсанарра асла жарадар вуйи.
Дада Гъубачийиъ мялимди лихури имидитIан, адаш ва дада 1957-пи йисан эвлемиш шулу. Шубуд йисан душваъ дилихну, дада КIежхярин мектебдиз ккебгъбан классарин мялимди гъюру. ЙицIикьюд йисан мялимвал дапIну, дадайи, сагъламвалин гьял зяиф хьувализ лигну, мектебдиъ лихувал гъибтнийи. Ляхнин ужуб тажруба айи мялим ву кIури, дугъаз КIежюх гъулан бицIидарин багъдиз теклиф гъапIнийи. Душваъра 15 йисан дилихну, дада пенсияйиз удучIвну. Адаш ва дада 35 йисан сатIиди яшамиш гъахьну. Элла дада 1992-пи йисан кечмиш гъахьнийи, адаш – 1995-пи йисан. Учу, кьюр чи – Татьяна ва Александра, ва шубур чве – Сергей, Алексей ва Олег вуча, – ктибтнийи йиз сюгьбатчийи чпин хизандин тарих.
Александрайи 1993-пи йисан КIежюх гъулан агьали Дадашев Эйнуллайихъди хизан ккебгъру. Дурариз кьюр велед гъахьну – Заир ва Заира. Гьяйифки, Александрайин жилир жигьилди имиди кечмиш шулу. Заира КIежюх гъулаъ бицIидарин багъдин заведующий ву, Заири КIежхярин кьялан мектебдиъ информатикайин дарсар кивра. Дурар кьюридра чпин хизанарихъди яшамиш шула. Александрайиз 4 худулра а. Дугъу гъийин йигъанра, саризра гиран даршлуси, адашдин ва дадайин миллетарин аьдатар уьрхюра.
Александра Гьябибуллаевайиз 36 йисандин мялимвалин тажруба а. Думу Урусатдин заан пишекарвалин образованиейин гьюрматлу работник, РД-йин халкьдин образованиейин отличник ву; намуслу зегьметназ лигну, думу швнуб-саб гьюрматнан грамотайиинди лишанлу дапIна. Хъа вушра дугъаз варитIан багьалу пешкеш – му урхурайидарин, гъарашугъарин ва абйир-бабарин гьюрмат ва ккунивал ву. Александра Гьябибуллаевайихь аьгъювалар гъадагъу хайлин баяр-шубар, ккуни мялим нумунади дидисну, дугъан рякъюъди гъушну. КIежюх гъулаъ Александра мялимдихьна гъи бицIидарра, аьхюдарра аьхю гьюрматниинди янашмиш шула.
