Умгьанат Сулейманова
Февралин аьхиримжи йигъари РД-йин глава Сергей Меликовдин указдиинди табасаран шаир, Урусатдин писателарин союздин член ва Дагъустандин культурайин лайикьлу пишекар Аьбдурягьим Аьбдурягьмановдиз «Дагъустандин халкьдин шаир» гьюрматлу ччвур тувну. Думу табасаран чIалнииди чапдиан удучIву «Умуд кайиз», «Ярхла хяд», «Убгъиди мархь», «Жил илтIибкIурайир», «Гъубшубдинна гележегдин арайиъ», «Гьясайихъди» ва урус чIалниинди Москвайиъ удубчIву «Йиз гагьналан убхъураза Аьлам», «Аьсрин аьраба» китабарин автор ву.
Аьбдурягьим Рамазанович Аьбдурягьманов 1964-пи йисан Табасаран райондин Гьесихъ гъулаъ аьхю хизандиъ бабкан гъахьну. Дугъан адаш Аьбдурягьманов Рамазан – Ватандин Аьхю дявдин иштаракчи, дада Айсат хулан кейвани вуйи. Дурари миржир велед – 4 бай ва 4 риш – тербияламиш гъапIну. Кьюр велед – Аьбдурягьим ва Аьбдулла – Урусатдин писателарин союздин членар ву.
Чан багъри гъулаъ миржиб класс ккудукIну, Аьбдурягьимди 9-10-пи классариъ урхуб Халагъ гъулаъ интернат-мектебдиъ давам апIуру. Советарин армияйиъ эскервалин гъуллугъ тамам дапIну гъафир, Мягьячгъалайиъ Дагъустандин гьюкуматдин университетдин дагъустан чIаларин факультетдик урхуз кучIвру. 1990-пи йисан Аьбдурягьим Аьбдурягьманов Мягьячгъалайиъ табасаран чIалниинди адабгъурайи бицIидариз вуйи «Ппази» журналиъ машгьур табасаран шаир Юсуф Базутаевдихъди (думу журналин редактор вуди гъахьну) литературайин пишекарди, хъа 1993-пи йисланмина журналин редакторди лихури гъахьну.
Аьбдурягьим чпин хизандиъ варитIан бицIину бай ву. «Аьхюну гъардаш Аьбдурягьман гъулаъ математика дарсар киврайи мялим ву.
– Ич хулаъ дугъан саб библиотекайизкьан китабар айи. Думу вахтари интернет, телефонар адайи, ва вахт-вахтарик китабар урхури гъахьунза. Университетдиз гъафиган, программайиъ учуз улупнайи китабар вари узу гъулаъ имиди гъурхдар вуйи», – ктибтура шаири багъри литературайихьна вуйи чан гьевеснан чешмейикан.
2001-пи йисан – Дербент шагьриъ Гьюкуматдин табасаран драмайин театр ачмиш гъапIиган, шаириз дина литературайин пайнан руководителди ляхниз теклиф гъапIну. Думу гъуллугънаъ лихури, Аьбдурягьим Аьбдурягьмановдин цци 25 йис ву.
Аьбдурягьимдиз кьюр риш а –Багьарат ва Лейла. Абайин юкIв кьюр худлира абгура. Аьхюну худул Рашидли Саратов шагьриъ медицинский академияйин 2-пи курснаъ, кьюбпи худли мектебдиъ 9-пи классдиъ урхура.
Аьбдурягьим Аьбдурягьмановди-хъди сатIиди лихурайи ляхнин юлдшари дугъан яратмишариз заан кьимат тувра. Дурарикан сар, табасаран шаир, Дагъустандин культурайин лайикьлу пишекар, Гьюкуматдин табасаран драмайин театрин директор Аьлимурад Алимурадовди, дугъкан улхури, гьамци гъапну. «Аьбдурягьим Аьбдурягьманов табасаран театр ачмиш гъапIу садпи йигъланмина мушваъ литературайин пайнан ляхин гъабхурайир ву. Ва гъийин йигъазкьан думу ляхин намуслуди апIура. Гъи табасаран чIал зяиф шулайиваликан, жигьилари ихь чIалназ фикир тутруврайиваликан гизаф улхура. Ихь чIал уьбхбак, ихь театрин сягьнайилан марцци табасаран чIал ебхьбак Аьбдурягьим Рамазановичди аьхю пай кивра. Хъа думу фицир шаир вуш, ухьуз, дугъу гъибикIуб урхурайидариз, ужуди аьгъяхьуз. Йиз фикриан, «Дагъустандин халкьдин шаир» ччвур Аьбдурягьим Аьбдурягьмановди ухдитIан гъазанмиш дапIнайи. Ва гъи думу ччвур дугъахьна хъубкьувалиин узу кIваантIан шад вуза».
Дагъустандин халкьдин шаир, «Дагъустан дишагьли» журналин редактор Сувайнат Кюребеговайира Аьлимурад Аьлимурадовдин гафар тасдикь апIура.
– Табасаран шаир Аьбдурягьим Аьбдурягьмановдиз «Дагъустандин халкьдин шаир» ччвур тувуб, ихь халкьдинси, Дагъустандин культурайиъра мяналу гьядиса вуди гьисаб апIураза. Яратмиш’валиъ чан хусуси хатI айи, литературайиъ чав чан бажаругъниинди кабкIу жилгъа айи шаирин эсерариз Урусатдин яратмиш’валин интеллигенцияйин, таржумачйирин терефнаан аьхю эгьемият гъабхьну. Шаирин эсерариз варитIан дюзи кьимат туврайиб халкь ву, хъа халкьди Аьбдурягьим Аьбдурягьманов шаирсира, лайикьлу зегьметкешсира, вафалу ватандашсира кьабул дапIна. Ихь литературайин хъуркьувал марцци кIваан къаршуламиш апIураза! – гъапну Сувайнат Кюребеговайи.
Газатдин редакцияйин терефнаанра Аьбдурягьим Аьбдурягьманов му заан хъуркьувалихъди тебрик апIури, дугъаз яратмиш’валин рякъюъ цIийи темйир ачмиш апIувал, табасаран литературайин артмиш’валик хъана артухъ пай кивувал кьисмат хьуб ккун апIурача. Гъит яв кьалмиз саб вахтанара эргвал фтиз кIуруш, аьгъю дарибшри.
