Гюльнара Мягьямедова
Гьар йисан 8-пи июли Урусатдиъ Хизандин, мюгьюббатнан ва вафалувалин йигъ къайд апIуру. Думу йигъ Муромдиан вуйи князь Петрдин ва княгиня Февронияйин гьюрматназ бахш дапIнайиб ву. Петр Муромский кIуру кас кюгьне бикIбариъ адар. Тарихдин аьлимарин улупбариинди, думу 1205-1228-пи йисари Муромдиъ гьюкмин кIулиъ гъахьи князь Давид Юрьевичси мялум ву.
Гъийин девриз хъубкьнайи кьиса-йиинди, учв князь хьайиз Петрди чан чве Павелдин хпирихьна гъюру ШейтIан битI тIилисим кайи гъилинжлихьди йивну гъабкIну. ЙибкIурайи битIру Петрдик чан ифдин цIадлар керчну. Гьаддин кьяляхъ Петрдин хамрак чIуру уьзур (проказа) кубчIвну, фукьан дармнар гъапIишра, думу сагъ апIуз даршули гъабхьну. Саб ражари йишвну Петрдиз нивкI абгуру. Дидик Рязандин ругариин али Ласково кIуру гъулаъ яшамиш шулайи касиб риш Февронияйихьан чан уьзур сагъ апIуз шулу кIуру хабар ебхьуру.
Феврония фахрачи вуди гъахьну. Дугъу, Петрдихьан учв хпирди гъадагъбан гьякьнаан гаф дибисну, узур сагъ апIуз кюмек апIуру. Петрди, нежбер дишагьли суйлу касдин хпир даршул кIури, чав туву гаф гьархну. Хъа Феврония аьмалдар вуди гъахьну: дугъу Петрдин жандин хамрак сагъ дарапIу йишв гъибтнийи, ва цIиб вахтналан уьзур таза гъабхьнийи. Петр хъана Февронияйихьна илтIикIнийи, гьаму ражари дугък чав туву гаф кIулиз адабгънийи.
Гьамдиинди дурарин читинвалар ккудукIундайи. Петр шагьрин аьхюрди кьабул апIруган, девлетлу касариз (боярариз) нежбер хпирихъди думу кьабул апIуз ккун гъабхьундайи, ва дурари Петрдикан хпирихьан жара хьуб ккун гъапIнийи.
Думуган князь Петр Муромский, чан хушниинди гьюкум дипну, хпирихъди шагьриан удучIвну гъушнийи. ЦIиб вахтна дурар касибди яшамиш гъахьнийи. Хъа гьадму вахтнан арайиъ девлетлу касар вари чиб-чпихъди гъярхьну, Муромдиъ кIан-кIул адру вахт улубкьнийи. Гьадмуган боярари Петрдикан ва Февронияйикан Муромдиз кьяляхъ гъюб ккун гъапIнийи. Чпин разивал улупну, дурар кьяляхъ гъафнийи ва шагьрин агьалйирин ккунивал ва гьюрмат гъазанмиш дапIну, гизаф йисари бахтлуди яшамиш гъахьнийи.
Яшар гъахьиган, Петр ва Феврония чпиз Давид ва Ефросинья ччвурар гъадагъну, жаради айи кьюб килисайиз гъушнийи, амма чпи гъакIиган, саб накьвдиъ кивуб васият гъапIнийи. Дурари чпи сад йигъан йикIуз дюъйир урхури гъахьну. Гьамци 8-пи июли дурар кьюридра уьмриан гъушнийи. Хпирна жилир жара дарапIуз йикьрар дапIну, дурар килисайиъ сатIиди накьвдик кивнийи.
Гьелбетда, советарин девриъ думу йигъ къайд апIури гъахьундар. Хъа 2006-пи йисан Муром шагьрин агьалйири думу йигъ къайд апIуб ккун апIури, 15-20 агъзур касди къулар дизигнайи кагъаз гьязур гъапIнийи. Гьамци, 2008-пи йисан 8-пи июлихъан башламиш дапIну Урусатдиъ хизандин, мюгьюббатнан ва вафалувалин йигъ къайд апIуз хъюгъну.
Гьаму цIарар гъурху гизафдари, думу урсари къайд апIру йигъ ву, пиди. Йиз фикриинди, Дагъустандиъ хизан намус-гъир’ятдин, эдеблувалин, бахтлу уьмрин бина ву. Гьадму йигъ къайд апIури, жигьилариз гизаф йисари сатIиди, албагну яшамиш шулайи хизанарин тажрубайикан ктибтиш, хизандин кьиматлувализ бахш вуйи серенжемар гъухиш, харжи даршул.
6-пи июли Федор Щукинди Гьяжи ва Милана Ибрагьимоварин жигьил хизандиз чахьна теклиф гъапIну. Му жигьиларин сумчир вари республикайиз аьхю машкварси машгьур гъабхьнийи. Сумчрин видеороликариз миллионариинди инсанар гъилигнийи.
Республикайин кIулиъ айири жигьил хизан уьмрин варитIан шадлу гьядисайихъди тебрик гъапIнийи. «Учву, сумчир машквран серенжемдиз илтIибкIну, ихь аьдатар, сар-сарихьна вуйи гьюрмат, мюгьюббат улупунчва. Гъит, ичв уткан хизандин метлебар ичв кIваъ айиси кIулиз удучIвриячв!» – гъапнийи дугъу.
Гьяжи ва Милана Москвайиъ Хизандин, мюгьюббатнан ва вафалувалин йигъаз бахш вуйи серенжемариъ Дагъустандин терефнаан иштирак хьиди.
Гьяжи жигьил дилаварчи, байвахтнахъанмина «Ватан» кIуру ансамблиъ ялхъвнариин машгъул гъахьир ву. Хъа Миланайи медучилище ккудубкIну ими.
Федор Щукиндихьна чпиз теклиф апIбиин ва чпи Москвайиз гьауз къарар адабгъбиин Гьяжи ва Милана мюгьтал гъахьнийи ва республикайин кIулиъ айириз чухсагъул гъапнийи. Дурари Москвайиъ Дагъустандин хизандин «маш» варитIан ужуди улупуз гаф тувнийи.
