Умгьанат Сулейманова
9-пи феврали вари дюн’яйиъ силбарин духтрин йигъ къайд апIури шулу. Думу йигъан, чан пишекарвалин машквар тебрик апIури, узу Дагъустандин Огни шаърин ЦГБ-йиъ лихурайи силбарин духтир Сабир ШабутIаевдихъди сюгьбат гъубхунза. Думу касдин чан гизаф юкIв хъайи ляхин апIури 34 йис ву.
Сабир Аьгьмадович ШабутIаев Къизилюрт шагьриъ 1966-пи йисан бабкан гъахьну. Дугъан абйир-бабар Табасаран районди ЦIанитIил гъул’ан ву. Сабирин адаш, Аьгьмад Мазаевич ШабутIаев силбарин техник вуйи. Адашдин ляхнихъди аьлакьалу вуди, дурарин хизанди хайлин шагьрар дигиш апIури гъахьну. Аьхирки ШабутIаевар Дагъустандин Огни шагьриз удучIвну гъафну.
Савадлу хизанариъ саб къайда гьяракатнаъ ади шулу: бицIидари чпин абйир-бабарин пише давам апIуру. ШабутIаеварин хизандиъ тербияламиш гъахьи чвйир Сабирин ва Мусайин духтирвалихъ гизаф юкIв хъади гъабхьну. Сабири адашдин ляхин давам гъапIну, хъа Муса терапевт вуйи. Гьяйифки, Муса ухди уьмриан гъушну.
Дагъустандин Огни шагьриъ 5-пи нумрайин мектеб ккудубкIну, Сабир ШабутIаев Дагъустандин гьюкуматдин мединститутдик урхуз кучIвру. Вуз ккудубкIиган, думу 1992-пи йисан Дербент шагьрин ЦГБ-йиз силбарин духтирди гьаъру. Мушваъ кьюд йисан дилихну, жигьил духтир Дагъустандин Огни шагьрин ЦГБ-йиз гъюру.
Заан категорияйин духтир Сабир ШабутIаев 2017-пи йисан Дагъустандин Огни шагьрин ЦГБ-йиъ стоматологияйин заведующийди тяйин апIуру. Гъи дугъан хиликкди миржир силбарин духтир ва кьюр силбар апIру техник лихура. Коллективдиъ сабвал ва гьюрмат айиган, ляхниъ хъуркьуваларра шулу. Сабир ШабутIаевди чан бицIи коллектив багъри хизандик гьисаб апIура.
Аьхиримжи вахтна силбар сагъ апIру хайлин хусуси идарйир ачмиш дапIна. Шагьрариъ, районариъ яшамиш шулайи агьалйир гизафси гьюкуматдин ваъ, хъа стоматологияйин хусуси идарйириз гъягъюз чалашмиш шулу. ЦГБ-йиъ лихурайи силбарин духтрарин ва хусуси идарйириъ лихурайидарин ляхниъ фициб фаркь’вал аш, Сабир ШабутIаевди ич сюгьбатнаъ ктибтнийи.
– Медицинайиъ гьар йигъан фу вушра саб цIийиб арайиз гъюра, цIийи методикйир ишлетмиш апIура, аьхю кьадар препаратар удучIвура, яна духтрари ляхниъ ишлетмиш апIру бина мюгькам ва яркьу шула. Учура, хусуси стоматологйириъ лихурайи силбарин духтрарра вари заан пишекарвал айидар вуча. Эгер ляхнин фаркьваликан улхуруш, хусуси стоматологияйин клиникйир ужудар, деврин медицинайин алатарихъди тямин дапIнайидар ву. Дарш, гьадрари ишлетмиш апIурайи медицинайин препаратарихъди ляхин учура апIурача. Гьюкуматдин больницйириъ страховой полис хьади силбар сагъ апIуб чIанади ву.
– Гьамусяаьт жвуван силбарин ва шяргъярин ерина имплантар аьдатнаъ убчIвна. Яв, му ляхнин пишекрин, фикриинди, имплантарикан хайир гизаф айин, дарш зарар?
– Гъийин девриъ инсанариз фукьан ккундушра гъулайвалар а. Улихьна вахтари ихь аьхю абйир-бабар, саб яшнахъна гъафиган, силбар адарди яшамиш шули гъахьну. Саб вахтна цIийи къайда удубчIвнийи – гъизилин силбар итуб. Гьадму вахтна рукьан силбар итдарин фун иццру хьуз хъюгъюйи. Хъа гъийин девир имплантарин девир дубхьна, дурари фицдар уьзрар ва иццрушнар хуруш, гьелелиг, аьгъдархьуз. Хъа думу рукь шлиз балгуру, шлиз балгурдар, варидарин беден сабсиб дар, аьхир. Имплантар итрайи аьхюну пай силбарин духтрари, дурар итайиз, саб жерге анализар тIалаб апIуру. Саспи инсанар, хатIавал ашра, «учуз имплантар ккундучуз» кIури, ижмиди дийигъуру. Инсан фтихьна вушра лап багахьди вердиш духьну ккундар. Имплантар туберкулез, сахар, гьаргандиз гъузру уьзрар кайи касдиз хай шулдар. Уччвийи рябкъюру кIури, инсанди чаз хатIа кайиб дапIну ккундар.
– Веледарикан яв ляхин давам апIурайир айин, Сабир Аьгьмадович?
– Ав, узуз шубур бай азуз, шубридра силбарин духтрар ву. Аьхюну бай Нариман – Дербент шагьриъ, кьюрпи бай Насир Пенза шагьриъ силбарин духтрарди лихура. БицIину бай Надири Пензайин медуниверситетдиъ стоматологияйин факультетдин 1-пи курснаъ урхура.
Аьхюдари кIуруганси, тухумдин бина диврудар анжагъ гужли, кьяляхъди гъюрайи наслариз тясир апIуз удуркьу касар шулу. Чпин пишейиин аьшкьлу вуйи, инсанарин гъуллугънаъ айи касарихъди гаф-чIал апIували ухьуз вари жигьатариан артмиш хьуз, кIваъ уж’вал уьбхюз мумкинвал тувра. Гьаци вуйиб ШабутIаеварин хизандин нумунайи шикиллуди улупура. Абйирихьан насларихьна гъябгъюрайи пишейиин аьшкьлу духьнайи ШабутIаеварин хизандиз дурарин машквар кIваантIан мубарак апIураза.
