Нариза ТIаибова
Урусатдин МЧС-дин РД-йиъ айи кIулин управлениейин СтIал Сулейман, Хив, Кьурагь ва Агъул районарин 13-пи нумрайин цIихьан уьрхру частнан жямяаьтлугъдихъди цIин хатIасузвал уьбхбан рякъ’ан гъаврикк ккаъбан ва гюзчивал гъабхбан кIулин дознаватель, МЧС-дин айтIан гъуллугънан капитан Мурад Сефикъулиевдихъди гъабхьи сюгьбатнаан мялум шулайиси, Дагъустан Республикайин правительствойи гъябгъюрайи йисан 3-пи мартди адабгънайи къарарнан бинайиин алди, Дагъустандин ругариин яркврар цIихьан уьрхбаз вуйи кьатI’и къайда мялум дапIна.
– Улупнайи къайдайиз асас вуди, 2026-пи йисан 1-пи апрелилан башламиш дапIну, ноябрин эвеларизкьан йи-швариин тялукь уьлчмйир кьабул апIуб чарасуз ву. Дупну ккундуки, му къайда цIийир кархьбан дюшюшарин кьадар цIиб апIбахьна, тялукь бедбахтваларин натижайиъ инсанар йикIбаз мумкинвал тутрувбахьна диш дапIнайиб ву. ЦIиз аькси вуйи къайда давам шулайи вахтна яркврариъ, гъулан мяишатдин хутIлариъ, чюллериъ, багълар-бистнариъ, яшайишдин хуларин ва жара тикилишарин багарихь цIийир алаувал, зирзибилик, гъееццу укIар-кIажарик цIийир кирчуб гъадагъа апIура. ЦIиз аькси вуйи уьмуми къайда тяйин дапIнайи вахтна яркврариъ улупнайи тIалабар чIур гъапIу ватандашариз, гъуллугъариин али касариз, юридический касариз административ журумнан кьадарра улупна.
Зиихъ улупнайи къайда давам шулайи вахтна гъулариъ ерли гьюкум тешкил апIурайи вакиларин жягьтлувалиинди ва иштирак’валиинди гъуларин аьтрафар цIихьан уьрхбан метлебниинди гюзчивал гъабхру мобильный дестйир тешкил апIиди. Дурари гъеерццу укIар-кьаларик, зир-зибилик цIийир кирчрайи касар тяйин апIури, тахсиркрар жавабдарвалихъна хуз кюмек тувди.
Дагъустандин гьюкмин кIулиъ айидари му жигьатнаан кьабул дапIнайи къарарнаъ цIа кабхъбаз артухъди хатIа айидар вуди Хив райондин Асакент, Ккугъ, Хив ва кьюбиб АрхътIарин гъулар улупна. КIулди му гъулар улупбакан гъапиш, мушваъ цIин хатIасузвал уьбхбан рякъ’ан вуйи къанунариз асас вуди гъулар ерлешмиш духьнайи табиаьтдин улупбар гьисабназ гъадагъна.
Улупнайи гъулариъ ижмишнаан му ляхин гюзчиваликк гъитуб важиблу ву. Амма Хив райондин имбу гъулариъ цIа кабхъбан хатIа адар кIурайи гаф дар. Улихьна йисарин гьякьикьатдин улупбари субут апIурайиганси, цIа кабхъбан дюшюшар ГъуштIил, Ургъа, Фурдагъ ва Яракк гъулариъ кми-кмиди арайиз гъюра. ЦIа кипбан натижайиъ табиаьтдиз шулайи зарар аннамиш дарапIрайи саб жерге ватандашар, гъеебццу укIар-кьаларик цIа кипну, чпи гьудучIвну гъягъюра. Натижайиъ цIа гъизгъинди тарабгъура. Му жигьатнаан учу саки гьар йисан гъулариъ, асас вуди мектебариъ урхурайи набалугъарихъди, гъаврикк ккаъбан сюгьбатар гъахурача, вушра гьаз-вуш хайлиндар гьелелиг му месэлайихьна вижнасузди гъузра. Гьаддиз архаинвализ мюгьлет тувну ккундар, – къайд гъапIну Мурад Сефикъулиевди.
Дарпиди гъибтуз шулдар: хьадукран манишнарихъди табиаьтдиз эрг’вал йивуз гъягърударра артухъ шулу. Мушваъ ихтиятвал уьбхюб чарасуз ву. Ккудубшу йисан Хив райондиъ яркврарик цIа кабхъбан 17 дюшюш гьисабназ гъадагъна. Дурарикан юкьуб дюшюш чан зиихъ улупнайи къарарнаъ къайд дапIнайи гъулариъ арайиз дуфнайидар ву. Мушваъ, Мурад Сефикъулиевди субут апIурайиси, асас вуди гъубгуб укIан хач ву. Вахтниинди кьабул гъапIу серенжемарин натижайиъ гъулариз зарар гъабхьундар, хъа вушра гьарган сабси шулдар. Гьаддиз ухькан гьарсари му жигьатнаан жавабдарвал гьисс апIуб лазим ву.
