Нариза ТIаибова
Аьхиримжи гьяфтайи Дагъустан республикайин агьалйири чпин уьмриъ аьсрин муддатнаъ алалахьдарсдар гъагъи ва пашман йигъар ккадаура. Аьхю мархьар ургъбан натижайиъ инсанарин уьмриз шид улубчIвбахъди аьлакьалу бедбахтвалар гъафну.
Улихьна йигъари Мягьячгъала, Каспийск шагьрариъ, Хасавюрт ва саб жерге кафари районариъ мархьарин натижайиъ арайиз гъафи читинвалар гьял апIури имиди, Дагъустандин кьисмат нубатнан ражну гъагъи гьялназ илтIибкIну. Синоптикари багахь вахтна улупнайи мархьарикан улхури, хатIасузвал тямин апIбан метлебниинди кьабул дапIну ккуни уьлчмйирикан хабар тувну, амма… Натижайиъ гьякьикьат гъагъи дережайиз илтIибкIну.
КIежхиъ айи штун аьхю дагар гьутIубччвбан натижайиъ Мамедгъала ва багахь хьайи саб жерге бицIи гъулар шту ва дидин селихьди гьипну гъабхи кьару ккаъну. Душваъ дубхьнайи мусибатнаккан ккудучIвбан гъаразнаъди жямяаьтлугъди, сатIи духьну, уьмуми ляхин гъабхурайивалин шагьидар вухьа. Мархьар ургъбан натижайиъ йишвариин духьнайи зарарнакан гъулхиш, Хив райондиъра хайлин зарар ва читинвалар арайиз гъафну. Чувекк гъул’ан Рапак нирин кьувватну машинар гъягъру рякъ гъубхну. Му терефназди айи гъуларин агьалйирин райцентрихъди вуйи аьлакьа Гъандикк гъул’антина албагна. Райондин рякъяриз гъуллугъ апIру карханайин кIулиъ айи Шамиль Багъичевдин гафариан мялум шулайиганси, ерли рякъяриз хайлин зарар дубхьна. «Ургъа, Яракк, Мажвгул ерли поселенйирин терефназди гъягъюрайи рякъяр хайлин чIур гъахьну. Айи мумкинвалариз лигну, арайиз дуфнайи читинвалар гьял апIбан уьлчмйир кьабул апIурача. Гизаф йишварихьан жилар кучвурхна», – гъапну дугъу.
Мархьарин натижайиъ Ярак гъулаъ газран турбйир чIур гъахьну. Жавабдар гъуллугъчйир му камивалар арайиан адагъбиин лихура. Гъулан главайи субут гъапIганси, газ гъулаз гъюра.
Мархьар ургъбахъди аьлакьалу вуди, гъулариъ акварин месэла варитIан учIди дийибгъна.
«Акварин линйир райондин аьтрафариин гьацира йирсидар ву. Учу лазим серенжемар гъахурача, вушра табиаьтдин бедбахтваларин натижайиъ райондиъ саки 30-рилан зиина гъулар акварихъ мягьрум гъахьну. Жикъи муддатнаъ расвалин ляхнар гъухунча, вушра читинвалар гъузра», – кIура Хив райондиъ айи Табасарандин РЭС-дин аьхюну мастер Тимур Рамазановди.
Райондин глава Ярмет Ярметовдин табшуругъар тамам апIури, жавабдар вакилари йишвариин хатIасузвал тямин апIбан серенжемар кьабул апIура, амма арайиз дуфнайи аьгьвалатнаъ хайлин читинвалар гъузра. Гъуху ахтармишари субут апIурайиганси, хайлин агьалйирин хулариз шид кидипна. Хъа республикайин жара йишвариъ духьнайи завалариз гъилигиган, тялукь дюшюшар фикризкьан гъадагъурайир адар.
«Аллагьу Тааьлайин кьадарнаккан ккудучIвуз шлуб дар. Гъи ухьу вари мархьарин натижайиъ духьнайи бедбахтваларин шагьидар вухьа.
Жямяаьтлугъдин сабвализ аьхю кьувват а. Мамедгъалайиз кюмекнан хил гьачIабккбан рякъюъ Хив райондин жигьилари нубатнан ражари чпин рягьимлувал ва сабвал улупна. Учу райондиан дина гъягъюри шубудпи йигъ вуйич. Зарар гизаф дубхьну а: саки агъзурихьна хулар кьару ккаъна. Инсанарин йисариинди гъизигу зегьмет зир-зибилиз илтIибкIна. Гьелелиг мушваъ лазим вуйидар «зегьмет зигру хилар» ву. Имбубдихъди тямин дапIна. Хулар кьархьан, пуч гъабхьи шей’арихьан марцц дапIну, азад апIуб лазим ву. Хъасин расвалин ляхнариз пулин кюмекарра тувдихьа», – аьлава гъапIну Хив райондин имам Шябан Сялигьовди.
