Шаирин нубатнан эсер

Умгьанат Сулейманова

«Дагъустандиъ фукьан гъилицишра, гьар ражари дидин гюрчегвалиин гьяйран даршиди гъузуз шулдар! Рангариинди, мукьмариинди, хъабалгнайи цIарариинди табиаьтдин вари девлет, инсандин рюгь уягъ апIру кьувват улупуб жилиин яшамиш шулайи гьарсарин аьшкь ву. Фикир апIурва, фицдар инсанар арайиз адагъура му жили! Гьелбетда, мициб гюрчег дагълариъ бабкан гъахьи кас шаир ва игит дархьиди гъузуб мумкин дар», – кIура табасаран шаир Гюлбика Уьмаровайи, чан цIийи эсерикан гаф-чIал ккебгъайиз.

 

Улихьнаси, Гъалибвалин йигъан машкврин гъаншариъ, чапдиан Урусатдин Игит Эседуллагь Абачевдиз бахш вуйи Гюлбика Уьмаровайин «Игит Эседуллагь» ччвур тувнайи бицIи китаб удубчIвну.
«Эсериъ ихь генералин ватан ккуниваликан ва ватандиз вафалуваликан, дугъан дадайин рягьимлуваликанси, уьмрин юлдшариканра гьякьикьи ихтилат гъябгъюра. Абйир-бабари туву тербия гъадабгъиган, намуслу хизандиъ аьхю гъахьиган, Ватандиз вафалу инсан – эскер шулу. Зегьмет зигуз ккуни ва фурс ктру инсан Эседуллагь Абачев чан багахь яшамиш хьуз ва чахъди гъуллугъ апIуз кьисмат гъабхьидариз нумуна ву», – жикъиди ктибтнийи чан эсерин мянайикан автори.
Дагъустандин Огни ва Дербент шагьрин мектебариъ Гюлбика Уьмаровайин цIийи китабдихъди урхурайидар таниш апIбан серенжемарра кIули гъушну. Сифте серенжем Дагъустандин Огни шагьрин 2-пи нумрайин мектебдиъ гъабхьну. Душваъ урхурайи бицIидари Уьмаровайин китабдиан Эседуллагь Абачевдиз бахш вуйи шиърар гъурхну. Презентацияйиъ иштирак гъахьи шагьрин глава Замир Гьяжимурадовди бицIидариз Урусатдин Игитрикан маракьлу ихтилатар кидитну. 22-пи майди китаб удубчIвбахъди аьлакьалу серенжем Дербент шагьрин 8-пи нумрайин мектебдира кIули гъубшну. Дидиъ мектебдин директор Радик Аьлибегов ва бабан чIалнан дарсар кивру мялимар иштирак гъахьну.

Игитрикан гирами
Аза бендар дикIури:
Зегьмет зигури хайлин —
Улупарза рякъ эскрин, –ккебгъра шаири чан эсер ва машгьур генерал Эседуллагь Абачевдин байвахтнакан, жигьилваликан, командирвалин баражаранваликан, игитваликан ктибтура.
Урусатдин гьунарлур!
Табасарандин адлур!
Ватан айир кьувватлу
Генерал-лейтенат ву! –ачухъ апIура дугъу эсерин цIарариъ чан ва бютюн табасаран халкьдин дамагълувал.
Эсер бикIбан асас метлеб Гюлбика Уьмаровайи гьамци ачмиш апIура:
КIваин гъитди наслари
Эскер ИГИТ гьаргандиз!
«Ихь игит эскрарикан, дурарин ватандихьна вуйи мар-ццивалкан бикIуб хилиъ кьалам айи гьарсар шаирин буржи ву», – кьатI’иди кIура Гюлбика Уьмаровайи.
Дупну ккундуки, цци, 6-пи июндиъ, Гюл-бика Уьмаровайин бабкан духьну 66 йис тамам шула. Юбилейихьна думу яратмиш’валин экиндиъ марцци зегьмет дизигну, ужуб бегьер гъадабгъну, дуфна. Аьхиримжи йисари шаири гъийин деврикан вуйи саб жерге цIийи эсерар дидикIна.
«КIару талсар», «ГучIдар-хьуз», «Игитариз», «БицIи дяви», «Аьхир адру ишуб» эсерар – му йиз уьмрин пай, цIийи аьсрин вакиларихьан гьадмукьан тафавутлу шлу йиз заманайин инсанарин чIиви суратар ву», – ктибтнийи шаири дурарин гьякьнаан.
Гюльбика Уьмаровайи, жара милли литературйирин машгьур эсерар бабан чIалназ таржума апIури, табасаран литературайин хазнара бегьем апIура. Дугъу табасаран чIалназ А.Пушкиндин «Евгений Онегин», Расул Гьямзатовдин «Йиз Да-гъустан» китаб, Льюис Кэроллин «Алиса аьламатнан вилаятдиъ» ва жара эсерар илтIикIну.