Умгьанат Сулейманова
12-пи июнди Урусатдин Йигъандин серенжемарин дахилнаъди Дагъустандин Огни шагьрин культурайин хулан улихь шадвалин мярака кIули гъубшну. Серенжем ачмиш апIури, Дагъустандин Огни шагьрин кIулиъ айи Замир Гьяжимурадовди шагьристанар машквран йигъахъди тебрик гъапIнийи.
«Урусатдин гьюкуматди гизаф ярхи, гъагъи ва тарихи рякъ ккадапIну. Урусатдин гьюкумат – му уьлкейин ватандашари гизаф йисари гъапIу игит ляхнин натижа ву. Му кьимат адру ирс ихь тарихи фагьум, аьхю насларихьна вуйи ихь гьюрмат ву. Ухьуз аьгъяхьуз, гизаф халкьарикан ибарат вуйи Урусатдин Федерация урус ва имбу халкьарин гьунарниинди ва игит ляхнариинди аьмалназ гъафиб ву.
Гьамусяаьт Урусатдин аьтрафариин 180-тIан артухъ миллетар яшамиш шула. Урусатдиъ ватанпервервал ватандашар тербияламиш апIбан биналу шартIди гъубзра. Дагъустанлуйирира Урусатдин милли гьюкумат артмиш апIбак, культурайик, халкьарин фагьмик аьхю пай кивну; гъира дагъустанлуйир чпин аьхю Ватан кьудратлу апIуз, думу уьбхюз вари чпин кьувватар сарф апIуз гьязур ву. Ухьу вари кьудратлу уьлкейин агьайлир вухьа. Гьаддиз му машквриинди дамагъ апIуз себеб ахьуз. Ихь гирами машкврахъди кIваантIан тебрик апIури, гьюрматлу ватанагьлийир, учвуз ляхнариъ хъуркьувалар, жандин мюгькам сагъвал, уьмриъ хушбахтвал ккун апIураза», – гъапнийи шагьрин мэри.
Машквраз тялукь вуйи аьхю концертдин кьяляхъ, Замир Гьяжимурадовдихъди сюгьбат гъубхунза.
– Замир Шамсутдинович, уву Дагъустандин Огни шагьрин главади ктагъхъанмина кьюд йисна вазар душна. Ухьуз мялум вуйиганси, му шагьрин улихьна йисари гьял дапIну ккудукIну адру месэлйир хайлин айи. Кьюд йисандин арайиъ дурар гьял апIбаъ фициб ляхин дубхнава?
– Урусатдин меркез Москвара дишла дивуб дар. Улихьна гъахьи шагьрин кIулиъ айидари швнуд йисариинди гьял дапIну адру месэлйир кьюд йисанди гьял апIуз шулин? Ав, инсанди кьаст гъапIиш, вари шулу. Хъа жибдизди гизаф лигури гъабхьиш, саб ляхинра улихь гъябгъидар. Узу мушваз гъюру вахтна варитIан учIруди дийибгънайи месэла канализацияйинуб ва штунуб вуйи.
Дагъустандин Огни канализацияйихъди тямин гъапIну. Гьаддихъди сабси багарихьди рякъярра, шидра хьибди. Иншаллагь, цци 12-пи сентябри Дагъустандин Огни шагьри чан уьмрин кьюб тарихи гьядиса къайд апIиди: Дагъустандин Огни посёлокдиз шагьрин ччвур тувну 35 йис ва шагьриъ ерлешмиш дубхьнайи шюшдин заводдин 100 йис шула.
– Улихьна йигъари СВО-йиъ иштирак шулайи Дагъустандин Огни шагьриан вуйи Жамалутдин Мягьямадовди, увуз чухсагъул мялум апIури, видео хъадапIнайи. Думу касдин месэлайикан узузра мялум вузуз. Дугъан хуларин улихь хьайи газран турбайи гьяятдиъ апIру машиндизра, имбу бицIи ляхнаризра хайлин машат апIури гъахьну. Думукьан гьял апIуз даршлу месэлара дайи, амма думу 2020-пи йисхъанмина гьял апIуз удукьурадайи. Юкьуд-хьуд йисан давам шулайи думу месэла саб гьяфтайин арайиъ фициб къайдайиинди гьял гъабхьну?!
– Гъи ихь дадйирик СВО кIуру гаф кубкIу вахтна, дурар гукIни шула. СВО-йиъ иштирак шулайи эскрари фициб кьиматниинди Украинайин халкь зулмиккан азад апIураш, узуз ужуди аьгъязуз. Дурарин арайиъ Жамалутдинра а. Гъи думу йиз улихь игит кас ву, дугъан месэла думукьан аьхюб дайи. Дугъан хизандиз машатвал кайи газран турба анжагъ тинди гьадабгъубтIан дайи. Хьуд йисаз думу месэла ярхи апIузкьан ляхинра адайи.
Сифте СВО-йиъ иштирак шулайи юлдшарин месэлйир гьял апIурача. Дагъустандин Огни шагьур аьхюб, хъа узу сар вуза. Гьаци вушра, варидарин метлебар, месэлйир гьял апIидихьа. Амма узу му гафар гъапишра, саспи касар хъугъудар, улихьна вуйи аьхюдарин ляхнар себеб вуди, инсанарин гьякимариин хъугъвал имдар. Варидарин гъавриъ аза, гьаз гъапиш гъийин девриъ мициб жавабдар гъуллугънаъ али касари ихь инсанар кучIлариинди ягъалмиш апIура. Сад йигъандин арайиъ гьял дапIну ккуни месэла йисариз, вазариз илдипура.
– Цци, 2026-пи йисан, дагъустанлуйирин уьмриъ гизаф хажалатнан дюшюшар, геренар гъахьну. Гъургъу мархьари думу касарин кIул’ина фицдар бедбахтвалар гъахьнуш ухьуз аьгъяхьуз. Шагьриъ зарар гъабхьидариз фициб кюмек тувна?
– Дагъустандин Огни шагьриъ 600- касдизкьан зарар гъабхьну, дурарикан 15 хизандиз аьхюди кюмек гъапIунча. Гъийин йигъанра кюмек туври имича. Хайлин пулра уч гъабхьнийи, думу варидариз сабси пай гъапIунча.
Дупну ккундуки, инсанди хал гъадабгъруган вая дивруган, гъуншдиз лигуру ва думу хатIа кайи йишв вуш-дарш дилигну ккунду. Шагьриъ яшамиш шулайи агьалйирин кIул’ина му бедбахтвал гъафиган, гьарсарихьна кIул’инди-кIул’инди гъушунза. Бязидари, шид гъябгъру аьхю архнан багахь хъучIубкьну хал дивна, муганаз инсанар гъягъру рякъяр хъяркъну, гьамус душвариин хулар дивна. Хъа кючейигъянтина гъябгъюрайи шид наанди гъябгъиди?
Гъи ихь саспи блогерар вуйибра-дарубра кIури лицура. Гъийин йигъаз йиз мелз сар касдин улихьра жикъиди дариз. Узу йиз гъапи гаф вушра, ляхин вушра, тяйин дапIнайи вахтназ апIураза.
Гъит гьарган дюн’яйиъ ислягьвал, халкьарин арайиъ мясляаьт ади ибшри. Хъа ихь багъри Ватандира гъюблан-гъюбаз кюкю адабшври.
– Чухсагъул интервью тувбаз.
