Дагъустан Республикайин гъулан мяишат яваш-явашди жанлу шула. Аьхиримжи йисари му цирклиан гъадагъурайи натижйир варидариз рякъюра. Малдарвалиан ва тIумутIчивалиан ихь республика Урусатдин регионарин арайиъ варитIан улихь хьа. Гьаддихъди сабси, багъманчивалин циркилра ужуди артмиш шула. Думу гьелелиг уьлкейин регионарин арайиъ 4-пи йишв’ин ал, ва багарихьди кIакIнаъра хьибди кIури, умуд кивраза. Республикайин муниципалитетариъ киврайи йимишдин багъларин кьадар йислан-йисаз артухъ шулайивалира багъманчивалин циркил артмиш апIбаз аьхю тясир апIура.
Мисал вуди гъадабгъиш, аьхиримжи 10 йисандин арайиъ республикайиъ 15,5 агъзур гектариътIан артухъди цIийи багълар кивна. Гьадму кьадарнакан 4 агъзур гектариъ кивнайидар гьарар гъалинди кивнайи багълар ву. Республикайиъ му жюрейин багълар 2011-пи йисхъан мина кивувал давам шула. Дагълу районариъра му жюрейин багъларин артмиш’вал ужуди улихь гъябгъюра. Душвариъ киврайи багълариъ дигмиш шулайи йимишар химикатарихъди тартиб апIувалра думукьан лазим дар, фицики дагъларин гьава ужуб ерийин, марцци йимишариз хушуб ву.
Вахтназ вуди РД-йин гъулан мяишатдин ва ипIру-убхъру сурсатарин министрин заместителин вазифйир тамам апIурайи Шарип Шариповди «Табасарандин нурар» газатдиз туву мялуматариинди, аьхиримжи вахтна республикайиъ асас вуди лапра гъалинди гьарар кивнайи (суперинтенсивный) багълар артмиш апIбаз аьхю фикир тувра. Му жюрейин багълариъ саб гектариъ 2,5 агъзур гъелемар кивра.
«Гьамусяаьт республикайин Мягьярамкент, Дербент, Табасаран, Хасавюрт, СтIал Сулейман ва жара районариъ багъманчивал гьяракатниинди артмиш шула. Мисал вуди гъадабгъиш, СтIал Сулейман райондин «Полоса» ООО-йиъ 1000 гектариъ аьмлюхъин багъ ибтна. Думу саб Дагъустандиъ вая Урусатдиъ ваъ, хъа вари Европайиъ аьмлюхъярин варитIан аьхю багъси гьисаб шула. Душв’ан ужуб бегьерра гъадабгъура. Гьаддиинди ухьу дамагъ дапIну ккунду.
Хъа вушра, йимишарин гьясиллувал, янаки багъларин бегьерлувал артмиш апIбиин ухьу артухъдиси зегьмет дизигну ккунду. Гьяйифки, ухьуз му цирклиъ лихуз ужудар пишекрар адар. Гьаддиз дурар уьлкейин жара регионариан ухьухьна хъади гъюз гьамусяаьт гафар-чIалар апIура»,
– гъапнийи Шарип Шариповди.
Цирклин саб тереф ужуди артмиш шула гъапIну кIури, гьял дарапIди гъузнайи месэлйирра гизаф а. Гьадрарикан саб – гъелемар бегьемди гьуркIну адрувал ву. Йиз фикриан, багъманчивалин ляхин давам апIурайи касари, дагъус-тандин гьавйир бегелмиш вуйи, янаки ухьухь айи гьавайин шартIариинди аьхю шлу гъелемар гьязур апIури ккунду. Гьамусяаьт республикайин гъулан мяишатдин министерствойи региондиъ уч гъапIу 30 агъзур тонна йимишарин бегьер уьбхру йишварра гьязур апIура. Гьаддиз гьарсаб муниципалитет му циркил ужуди артмиш апIбиин машгъул хьувал чарасуз лазим ву.
