ЦIийи йис – цIийи къанунар

Улубкьнайи 2022-пи йисан январин вазлиъ гьяракатнаъ учIврайи цIийи дигиш’валарихъди газат урхурайидар таниш апIурача.

 

МРОТ за шула.

1-пи январихъан исккан маважиб 13890 манатдиина за дубхьна (мидиз улихьна думу 12792 манат вуйи). Гьацира вазлин арайиъ яшамиш хьуз лазим вуйи пулин кьадарра за гъабхьну: вари уьлкейиъ — 12654 манатдиина, ляхин апIуз удукьру агьалйирин гъатариз –13793 манатдиина, пенсионерариз –10882 манатдиина, бицIидариз –12274 манатдиина.

Электрондин жюрейин документариинди ляхниз кьабул апIувал гьяракатнаъ убчIвра.

2021-пи йисан 31-пи декабрихъан ляхниз гъадагъурайи гъуллугъчийи-хъди электрондин жюрейин аьлакьайиинди йикьрар йитIувал кьюбиб терефарин разивалиинди тамам апIуз хьибди.

Машинарин техосмотр апIувал ккутIра.

2022-пи йислан башламиш дапIну, хусуси касарин бицIи машинарин ва мотоцикларин техосмотр апIувал ккутIра. Гьаддиз гьамусдихъантина жвуван машин хусуси метлебариз ишлетмиш апIруган, диагностикайин карта адрувализ лигну, журум апIуз хьибдар. Хъа гьадму саб вахтна таксийиз, автобусариз, гъагъ гъабхру машинариз, 4-д йистIан артухъ вахт-на ишлетмиш’валиъ айи машинар гьисабназ гъадагъруган, регистрация дигиш апIруган ва конструкцияйиъ дигиш’валар тIаъруган, техосмотр апIувал чарасуз лазим ву.

Пенсйирин гьякьнаан.

Гьамусдихъантина инвалидвалин пенсйир, лихури адру пенсионерариз агьалйир ляхнихъди тямин апIру идар-йирин табшуругъниинди вахт тамам хьайиз туврайи пенсйир ва пенсйириин иливурайи пул аьрза дибрикIди тялукь идарйири чпи тяйин апIиди.
Бикар агьалйириз туврайи пулин кьадар 12792 манат хьибди, яна 662 манатдиинди за апIиди.

Электрондин выпискйир гьяракатнаъ учIвра.

Медицинайинна социальный экспертизайин федеральный тешкилатари пишекарвалин зегьметнан удукьуваларин ва инвалидвал тяйин апIбан гьякьнаан вуйи документар электрондин жюрейиинди тувуз хъюгъди.

Пушкиндин картайин» лимит 5 агъзурина за апIиди.

Гьелелиг думу 3 агъзур ву. КIваин апIурача, карта14 йислан 22 йисаз яш айи жигьилариз туврайиб ву. Дидихъ хъайи пул анжагъ культурайин серенжемариз гъягъюз билетар масу гъадагъузтIан харж апIуз шлуб дар.

Маважибарин индексация апIуз хъюгъди.

Ватандаш’валин федеральный гъуллугъарин маважибарин индексация апIувал башламиш апIиди. 2021-пи йисан думу къарар дебккнади гъабхьну.
Кечмиш гъахьи касдин уч дубхьнайи пенсия дугъан веледари вая думу рубкьру багахьлуйири гъадабгъбан бадали, 30-пи январихъан дурарихьан Госуслуги порталиан аьрза тувуз шулу.

Алиментар тамам кьадарнаъди тутрувбан жавабдарвал за шула.

Гьамусдихъантина алиментар тамам кьадарнаъди туврадарш, дицдар касари административный ва уголовный жавабдарвал гъабхиди. Дидхъан вуйи жазайиккан, РФ-дин КоАП-дин 5.35.1-пи ва РФ-дин УК-йин 157-пи маддйириз асас вуди, буржлу духьнайи касди вари пул тамам кьадарнаъди тувиштIан, ккудучIвуз хьибдар.

Буржарианди пособйир ктагъувал къадагъа апIиди.

Гьамусдихъантина банкарихьан бицIидарин пособйирин ва яшайишдин заминваларин жара пул буржарианди ктабгъуз хьибдар. Эгер буржлу духьнайи касди чав гьациб ихтияр тувнушра, 14 йигъандин арайиъ дугъхьан думу кьяляхъра апIуз шулу. Банкди ктабгъу дициб пул мажбур вуди 3 йигъандин арайиъ кьяляхъ апIиди. Му къайда халкьди яркьуди ишлетмиш апIру кредитар ва ипотека гъадабгънайидариинна тарабгъура.
Дадайин капиталин индексация апIувал давам хьибди. Дидин кьадар гьар йисан 1-пи февралиъ цIийи алапIиди.

Заминвал адру кредитар тувувал цIиб апIиди.

Аьхю процентариккди банкари ва МФО-йи (бицIи дакьатар тувру тешкилатари) заминвал адру кредитар тувувал цIиб апIуз Урусатдин кIулин банкдиз ихтияр тувди.

Агьалйирин гьякьнаан мялуматар кайи саб вуйи регистр.

Урусатдиъ агьалйирин гьякьнаан мялуматарин федеральный саб вуйи регистр гьяракатнаъ убчIвди. Дидик инсандин ччвур, дугъан фамилия ва адашдин ччвур, бабкан гъахьи йигъ, йис ва йишв, жилир вая хпир вуш мялум апIувал, СНИЛС, ИНН, ватандаш’вал, хизандин гьял улупурайи мялуматар хьиди.
ТIумтIикан дару убхъру сурсатарин этикеткайик «вино» кIуру гаф бикIуз къадагъа апIиди.
ИпIрувалинна убхърувалин жямяаьтлугъ тешкилатариз льготйир.
ИпIрубдинна убхърубдин жямяаьтлугъ тешкилатар бицIи ва кьялан алверчивалин субъектарси гьисабназ гъадагъбан метлеб ади, му цирклиъ ляхин апIурайи рабочйирин кьадар1500 касдихьна за апIуз ихтияр тувди.

Сагъламвалин кюмек.

Клиникайин табшуругъарин бинайиинди, сагъламвал уьбхбан тешкилатар сагъламвалин кюмек тувуз буржлу хьиди. Медицинайин документарик илмин ахтармишариин биналамиш вуди кIули гъуху профилактикайин ва реабилитацияйин, сагъламвал мюгькам апIбан гьяракатарин гьякьнаан ва хъана жара мялуматар кади хьибди.