Январин 18-пи йигъан Мягьячгъалайиъ РД-йин Халкьдин Собраниейин ургубпи сессия кIули гъубшну. Думу сессияйиъ, депутатарин аьхюну пайну чпин сесер тувну, «Публичный гьюкмин саб вуйи гъурулушдиъ ерли самоуправлениейин уьмуми усуларин гьякьнаан» Федеральный къанундин проект кьабул гъапIну.
Депутатарин улихьна думу къанундин проект РД-йин Халкьдин Собраниейин къанундин, къанунчивалин, гьюкумат тикмиш апIбан, ерли самоуправлениейин ва регламентдин Комитетдин председатель Артур Исрапиловди адабгънийи. Дугъу гъаврикк ккаъганси, проект Дагъустандин муниципалин образованйириъ кьувватнаъ убчIвну, либхуз хъюбгъди.
Сифте чан удучIвну улхбаъ Артур Исрапиловди республикайин гъулар ккидирчбан гьякьнаан вуйи жюрбежюр улхбар дюздар даруваликан гъапнийи. «Учвуз бязи инсанарин мелзналан ерхьурайи мялуматар дюздар дар. Саб гъулра ккидипбанди дар. Муниципалитетарин бинайиин муниципальный округар арайиз гъиди, хъа дурарин арайиъ чпин кIул’индии ляхин гъабхру гъулар хьидар. Суал арайиз гъюра: гъулариъ яшамиш шулайи инсанарин месэлйир гьял апIувал агьалйирин кIул’ин алабхъуйкIан? Ваъ. Хъяркьрайи гъуларин поселенйирин ерина муниципальный округдин администрацияйин аьтрафарин орган арайиз хибди ва думу органди ерли мяна айи месэлйир кIулиз адагъиди», – гъапну депутатди.
Доклад хьади удучIвнайири къайд гъапIганси, отделин гъуллугъчйири гъуларин поселенйирин гъуллугъчйир лихури гъахьи идарйириъ чпин ляхин кIулиз адабгъиди. Артур Исрапиловди гьацира гъуллугъчйир кам апIуваликан вуйи мялуматарра дюз дарударси гьисаб гъапIну: «Аьтрафарин отделин дахилнаъди дурариз чпин ляхин давам апIуз мумкинвал хьибди».
Ерли самоуправлениейин органарин ва гъуларин агьалйирин аьлакьйир тешкил апIбан бадали, гъулан вакил-староста ктагъиди. Староста гъулан агьалйирин собраниейиъ ктагъиди. Думу жямяаьтлугъ гъуллугъ маважиб кайиб дар. Старостайин метлеб – ватандашарин ва муниципалитетдин арайиъ аьлакьа уьбхювал ву. Артур Исрапиловди къайд гъапIганси, старостйир, гъи гъулан администрацйир адру, бицIи гъулариътIан хьидар.
Кьабул апIурайи къанундин проектди РФ-дин субъектдин заан гъуллугънаъ айи касдин улихь муниципалитетдин главайин жавабдарвал за апIура. Мисал вуди гъадабгъиш, региондин кIулиъ айирихьан, гьюкуматди тувнайи ихтиярар лазим вуйиси ишлетмиш дарапIувализ дилигну, муниципалитетдин главайиз выговор тувуз шулу. Эгер саб вазлин арайиъ ляхниъ деету нукьсанвалар терг дарапIиш, гизаф вахтна мянфяаьтлу улупбарихъна гъюз даршлувализ лигну, субъектдин заан гъуллугънаъ айи касдихьан муниципалитетдин глава ляхниан адауз шулу.
Гьаму месэлайин гьякьнаан депутат Мягьямед Патхулаевра удучIвну гъулхнийи. Дугъу, республикайиъ «Урусатдин Федерацияйиъ ерли самоуправлениейин ляхин тешкил апIбан уьмуми шартIарин гьякьнаан» Федеральный къанун тянкьид апIури, 20 йистIан артухъ вуйиваликан гъапнийи. Хъа гьамус, къанун дигиш апIру вахт гъафиган, гизафси журналистарина блогерари парламент ва РФ-дин Госдумайин ляхин тянкьид апIбан улхбар гъахура. Дугъан гафариинди, республикайин аьхюну пай гъулариъ главйир мирасвалин лишнариинди ктагъура: шлин майил-мадат гизаф вуш, гьадму главади ктагъура. Гьацира М.Патхулаевди гъапиганси, гьамусдин федеральный къанунди заан образование адру ватандашдизра гъулан кIулиъ хьуз мумкинвал тувра.
Гьял апIурайи къанундин проектдин гьякьнаан депутат Султан Ибрагьимовра удучIвну гъулхнийи. Дугъу агьалйири ктагъу гъулан старостайиз маважиб тувувну ккунивалин гьякьнаан месэла гъитIибккнийи.
Проектдин тереф 63 депутатди гъибиснийи, хъа кьюр кас проектдиз аьксиди удучIвнийи, 7 депутатди чпин фикрар ашкар гъапIундайи.
