Уж’вал апIуз нач мапIан

 

 

Ухьу жара касариз туврайи манишин, уж’вал, гьюрмат, назвал, майилвалин гьиссар ади жарарин хил бисувал, кюмекназ гъювал ва гъай-гъушнаъ хьувал – мурар вари ухди-кьанди, лап хабарсуз дюшюшариъ ухьухьна кьяляхъ хътакуру. Инсан ужудар ляхнариз халкь дапIнайиваликан Кьур’андиъра дибикIна. Уж’вал апIуз гучI мапIанай! Учву гъапIу саб бицIи уж’вали ва кюмекну дюн’я аку апIуру.
Узуз узу шагьид гъахьи ва жюрбежюр махлукьатлу дакьатариан узу гъурху бицIи дюшюшарикан учвузра ктибтуз ккундузуз. Дурар бицIидарихъди аьлакьалудар ву.

 

 

***

Магьа США-йиъ яшамиш шулайи шуру чан блогдиъ «варитIан ужур абайикан» дибикIнайи бицIи ихтилат:
«Йиз адаш – гьаму дюн’яйиъ варитIан ужур адаш вуйиз. Дицир адашдикан жара бицIидарихьан анжагъ хиялартIан апIуз шулдар. Дадайиз думу ккуни жилир ву, узуз – гъайгъудар адаш, хизандиз – ужур эйси. Гъи гвачIнинган узу кьянцц абгури адашдин рукьан диллигар айи ишкIиъ гъилицунза. Душваъ йирси кагъаз гъибихъунзуз. Думу адашди узу бабкан хьайиз саб ваз ккимиди дадайиз дибикIнайиб вуйи. «Ав, узу ички гизаф убхъураза. Пиянвалиан тахсиркарвалин ляхнарра гизаф гъапIунза. Амма, багарихьди дюн’яйиина гъюрайи йиз риш бадали, узу вари пис ляхнарихьан ярхла шулза. Рябкъидивуз, гаф тувраза, узу дюн’яйиъ варитIан ужур адаш хьидиза», – бикIурайи адашди. Узуз аьгъдарзуз адашди фици убхъруб дипнуш, пис ляхнарихьан ва гъиллигъарихьан ярхла гъахьнуш, амма дугъу чан гаф кIулиз адабгъну».

 

***

Улихьна йигъан метройи-ъди гъягъюрайза. Саб станцияйиъ хьуд-йирхьуд йисарин яшнаъ айирсир бицIи бай мет-ройиъ архьну, фужкIара деайиз гьяракатниинди саб скамейкайиин дахънийи. Дугъан кьяляхъди хайлин инсанар учIву. Бязидар: «Я бай, уву гьапIрава гьамушвахь дахъну, жарадариз дийигъуз йишв адар», – кIури, наразиди улхурайи. Бай, вари чаз кIурайиб ебхьурашра, йишвлан гъиришвундайи. Варидарин кьяляхъди, гъагъи сумкйирра хьади метройиъ дугъан дада учIву. Бали, гьадмусяаьт гъудужвну: «Гъач, йиз масан дада, узу увуз йишв уьбхюрайза!», – гъапи. Вари дийигънайидар балихьинди разиди гъилигу.

 

***

Хъа му гьядиса Канадайин Торонто шагьриъ гъабхьну.
Мектебдиъ 8-пи классдиъ айи Элинайин ифдик рак кайивал улупнийи. Дугъан сагъвалин курс ккебгъру. Гъагъи химия апIуз хъюгъиган, шуран кIару ва ярхи вари кушар алдахьнийи. Думу, мектебдиз гъягъюз начди, чаин вари аьлхъюру кIури, фикир апIури, ишури гъахьну. Урхбан йис ккебгъу садпи йигъан шурхьан мектебдиз гъягъюз гъабхьундайи.
Хъайигъан гвачIнин ухди дурарин раккник шли-вуш кучнийи. Дадайи раккин аб-ццруган, Элинайихъди саб классдиъ урхурайидар, кIул’ин али кушар алдаъну, раккнихъ дийигънайи. Дурарин арайиъ Элинайин кьюр дуст шубарра айи.