Гъийин шартIариъ, милли чIалариз глобализацияйин деври аьхю зарар туври, хайлин чIалар зат имдарди дургбан къурхулуваликк ккахьнайиган, багъри чIалниинди китаб чапдиан удубчIвувал эгьемиятлу гьядиса ву. Дидихьна жвуван халкьдихъан, дидин тарихнахъан ва думу хусуси халкьси жара апIуз гъитрайи чIалнахъан юкIв убгурайи фунур касдихьанра вижнасузди янашмиш хьуз даршул. Гьацдар касар уч дапIну, 20-пи майдиъ Мягьячгъалайиъ, ДГУ-йин илимдин библиотекайиъ ихь шаир Гюлбика Уьмаровайин «ЧIал аьгъюриз» ччвур тувнайи нубатнан цIийи китабдин презентация гъабхьну. Душваз, ихь халкьдин аьлимар-агъсакъларси, жигьил аьлимарра, мялимарра, студентарра (харижи уьлкйириан урхуз дуфнайидарра), жямяаьтлугъ вакиларра уч духьнайи.
Гюлбика Уьмарова – ихь литературайин майдандиин лап жанлуди лихурайи шаир ву. Яратмиш апIувал уьмрин мяна дубхьну, йис’ан йисаз сабдихъди саб китабар адагъури, дугъу багъри литература уьбхбак ва артмиш апIбак чан лайикьлу пай кивра.
Серенжемдин модератор, филологияйин илмарин доктор, профессор, ДГУ-йин багъри чIалар ахтармиш апIбан центрин директор Марина Гьясановайи къайд гъапIганси, цIийи китаб чав идара апIурайи центрин кюмекниинди чапдиан адабгъуз мумкинвал гъабхьну.
Асас доклад хьади РАН-дин ДФИЦ-дин ИЯЛИ-йин илимдин гъуллугъчи Шарафудин Дашдемиров удучIвну гъулхнийи.
Дугъу къайд гъапIганси, Гюлбика Уьмаровайин «ЧIал аьгъюриз» ччвурнаккди чапдиан удубчIву нубатнан китаб чпин машгьур Гьяжи-Кьуттайин тухмикан, майил-мадатдикан, гъуландарикан дибикIнайиб ву. Дидиъ, думу тухмин эвел ва гъийин вахтар теври, дурарин уьмрариъ гъахьи гьядисйирикан хъайи-хъайиганси ктибтура. Хъа варитIан хуш шлуб гьадму вуки, китабдиъ шаири чаз бицIидихъанмина гъеерхьу ихтилатар, гьякьлу гьядис-йир атIагна. Гьаддиз думу тарихнан ахтармиш’валикра гьисаб ву гъапишра, кучIал даршул.
Шубуб пайнакан ибарат дубхьнайи му китабдиъ, Гьяжи-Кьуттайин тухмин вакиларикан мялуматарси, жюрбюжюр маракьлу ихтилатарра, шиърарра тувна. Думу багъри чIалнахъан юкIв убгру, жвуван тарихниин дамагълу вуйи ва табасаран литературайиин юкIв али фунур касдира аьхю аьшкьниинди урхрубдин шак адар.
Серенжемдиъ, Гюлбика Уьмарова цIийи китаб удубчIвбахъди тебрик апIури, РД-йин лайикьлу юрист, шаир, публицист Багъир Ражабов, аьлим-тарихчи, заан мектебдин Вари халкьарин илмарин академияйин академик Мягьямед Гьясанов, педагогикайин илмарин доктор, профессор Загьир Загьиров, ДГМУ-йин харижи уьлкйирин студентар гьязур апIру отделениейин заведующий Сакинат Алкьадарская, «Табасарандин нурар» газатдин кIулин редактор Гюлягьмад Маллялиев, Аь.Аь. Тахо-Годийин ччвурнахъ хъайи Дагъустандин илми ахтармиш апIбан педагогикайин институтдин аьхюну гъуллугъчи Ширинат Жамалиева, РАН-дин ДФИЦ-дин ИЯЛИ-йин ученый-секретарь Юнус Муртузялиев удучIвну гъулхнийи.
Серенжемдиъ Табасаран драмайин театрин актерари аьхю устадвалиинди шаирин шиърар гъурхнийи, хъа ДГМУ-йин харижи уьлкйирин студентари, Гюлбика Уьмаровайин шиърарин са-саб бенд аьраб, монгол, афгъан, азербайжан чIалариз таржума дапIну, дурар чпин чIалариинди кIваъланди гъапнийи.
