Гюльнара Мягьямедова
Дербент райондиъ хъархъвас тартиб апIру завод ляхник кипуз ва тартиб апIбан кьядяхъ гъубзу хъархъвас абхьру полигон ачмиш апIуз гьязур шула. Гьаму экологияйин марццишназ чарасуз лазим вуйи проект тикмиш апIурайи йишв’ина региондин глава Сергей Меликов учв гъушну ва дапIну ккудукIурайи ляхнариз гъилигну. Дугъан гафариинди, гъийин йигъаз умудлуди пуз шулу: завод тикмиш апIбан ляхнар аьхирихъна гъюра. Лазим вуйи вари оборудование ва технологйир хъуркьувалиинди ахтармиш гъапIну, дурар ишлетмиш’вализ гьязурди а.
Лап багарихьди техникайин аьхиримжи ляхнар ккудукIну, заводдин аьтрафар къайдайиз хиди. Мидланра савайи, кьюбиб комплексарра сатIиди ляхник кирчбан бадали, заводди хъархъвас тартиб дапIну гъубзуб абхьру йишвра гьязур дапIну ккунду. Гъийин деврин ужуб оборудованиейихъди тямин дапIнайи заводди йисандин арайиъ 200 агъзур тоннайиина хъархъвас тартиб апIиди. Хъархъвас чан гъагъназ, материализ дилигну, швнубна саб жюрейиз жара апIуз хьибди, гьаддиз тартиб апIбан ляхин рягьятди гъябгъиди.
СатIиди гъабхи хъархъвсигъян гъядягъю кIажун, шюшейин, пластикдин, рукьан материалар цIийи кIул’ан тартиб апIуз хътаиди, гьадму жюрейиинди хъархъвсин кьадар цIиб апIиди ва, хъархъвасси, гатIабхьнайи шюшейин, рукьан ва жара материалариз кьюбпи уьмур тувди. Хъа хайир ктабгъуз даршлу хъархъвас экологияйин къайдйир уьрхюри, полигондиина гъабхиди. Гьаму жюрейиинди, кьибла Дагъустандиъ гизаф йисариинди уч дубхьнайи хъархъвас цIийи комплексарин кюмекниинди марцц апIиди, региондиъ айи экологияйин аьгьвалат къайдайиз хибди.
Къайд апIуб лазим вуки, республикайиъ хъархъвас тартиб апIбан цIийи гъурулуш арайиз хпан ляхин 2021-пи йисан ккебгънийи. Думу программайин дахилнаъди Кумторгъала райондиъ йисандин арайиъ 300 агъзур тонн хъархъвас кьабул апIуз шлу полигон тикмиш дапIна. Гьамусяаьт республикайиъ кьюбсан полигон тикмиш апIура. Дурар лихуз хъюгъиган, Дагъустандиъ хъархъвсихъди аьлакьалу месэлйир гьял хьиди.
КIваин апIуз ккундузуз, Дербентдиъ тикмиш дапIну ккудубкIурайисдар заводар Къарабудагъкент ва Хасавюрт районариъра тикмиш дапIну ккудукIура. Думу заводарра ачмиш гъапIган, республикайиъ уч шлу вари хъархъвас 100 процент тартиб апIуз мумкинвал хьибди. Гьаци вуйиган, проект уьмриз кечирмиш апIбан натижайиъ, ерли агьалйирин уьмрин дережаси, табиаьтдин марццивалра за хьибди.
