Умгьанат Сулейманова
Табиаьтдин газ хулаз дизигнайивалин гьиишин ухьу гьарсари гьисс апIурахьа. Ихь районариз газ зигувал – му, гьелбетда, аьхю уж’вал ва рягьятвал ву. Амма аьхиримжи йисари, районарин кIулиъ айидарин гафариинди, дурарихьна приемдиз гъюру саб жерге ватандашар догазификацияйин программайин дахилнаъди чпин хулариз газ хъибтIуб вахтниинди кIулиз дурубхрайивалиан кми-кмиди кюмек ккун апIури илтIикIура
Дупну ккундуки, агьалйирин му суалариз кьатI’и жавабар тялукь гъуллугъарин вакиларихьантIан тувуз шулдар. Гьаддиз узу, агьалйирин саб жерге суалар хьади, «Газпром газораспределение Дагестан» ООО-йин филиалин рас апIбанна ишлетмиш апIбан гъуллугънан начальник Гьяжимягьямад Гюловдихьна (шиклиъ) илтIикIунза. Думу кас му гъуллугънаъ 2019-пи йисхъанмина лихура ва газдихъди аьлакьалу вари месэлйирин ужуйи гъавриъ а.
– Саризра жиниб дар, ихь райондиз газ зигбан ляхнар кIули гъахуз ккудубшу аьсрин 1998-пи йисан хъюгъну. Жикъи муддатнаъ райондиъ саки 800 километртIан зиина манзилнаъ газдин турбйир гъизигнийи. Пулин дакьатарин фукьан читинвалар алахьнушра, анжагъ 2009-пи йисан райондиъ 135 километр манзилтIан зина газдин турбйир гъизигну. 2010-пи йисаз Табасаран район кIан’ан кIулиз бегьемди газрахъди тямин гъапIнийи. ВаритIан ярхла ва бицIи (11 хизан айи) Гъулли гъулазра кмиди газ гъизигну. Дупну ккундуки, Урусатдин хайлин регионарин аьхю гъулариз гъира газ дизигну адар.
2020-пи йисан Урусатдин президент Владимир Путинди 2030-пи йисаз уьлкейин вари гъулар ва шагьрар газдихъди тямин апIуз табшуругъ тувну. 2021-пи йисан Урусатдиъ вахтназ вуди яшайишдин газификацияйин программа гьяракатнаъ ипнийи, хъа 2023-пи йисан думу вахтсуз программаси тяйин гъапIнийи. Му программа кьувватнаъ убчIвубси, учу дишлади, хуларихъна пулсузди газдин турбйир зигруган (догазификация), аьлава финансарин кюмекнакан ва думу гъадабгъбан къайдайикан газатариз, соцсетариз мялумат тувунча. Аьлава вуди консультацйир туври, программайиъ улупнайи меселйир фици гьял апIуруш, дупнача. Гьаци, яшайишдин газификацияйин программайиъ иштирак шулайи, льготйир айи ватандашарин категорияйихьан гьюкуматдин терефнаан пулин кюмекниинди хуларихъна газдин турбйир зигуз ва газдин аваданлугъар масу гъадагъуз шулу. Агьалйир яшамиш шлу садар хулариз газ зигбан бадали туврайи пулин кьадар 100 агъзур манатдихьна ву. Мидланра савайи, СВО-йин иштиракчйирин, инвалидар ва гизаф бицIидар айи хизанарин догазификацияйихъди аьлакьалу меселйир хусуси гюзчиваликкна гъадагъну, дурар гьял апIбан ляхник гьяракат кипну ача.
2024-2025-пи йисари райондин саб жерге гъулариъ газ дизигнайи турбйирик цIийи дестгар ккивунча, кьюрдун вахтна лазим вуйи кьадар давление даршулайивализ лигну, газ дизигнайи линйир рас гъапIунча. Сад-кьюд йисандин арайиъ 2 агъзур муштарийин техобслуживание гъапIунча, – ктибтнийи Гьяжимягьямад Гюловди.
– Аьхю пай агьалйири учлан аьрзар апIурайибра аьгъячуз. Асас вуди думу касар таза хулар дивнайидар ву. Хъа газдихъди ва энергияйихъди тямин апIбан бадали, дурари хал дивнайи йишваз кадастровый номер тувну ккунду. Думу ляхнар сарихьанра гьедрехди апIрудар дар. Ав, аьхю пай илтIикIурайидар СВО-йиъ айидарин хизанар ву. Гьамусяаьтна ЖКХ-йин ГИС-диъ таза хулар дивнайи жиларин кадастровый нумрйир тIаъбан ляхин жанлуди гъабхура. Гъийин йигъаз 11 агъзур хулкан 6 агъзур хулаз кадастровый нумрйир тувна, хъа имбударихъди ляхин давам апIура. Кадастровый нумрйир апIуз хътруркьу, СВО-йиъ иштирак шулайи эскрарин хизанариз ич терефнаан дикъатниинди фикир ва кюмек туври ача. ДумутIанра савайи, бязи хуларихьна догазификацияйин программайин дахилнаъди газ гьелелиг хьадукран вахтнатIан дизигну ккундаршра, учу аьрзйир тувнайи вари льготникариз кьюрдун вахтна газ гъизигунча. Мисалназ, Жулжагъ гъул’ан вуйи Аминат Агъамирзаевайиз – дугъан шубур бай СВО-йиъ иштирак шула, Гисихъ гъулан агьали Гьяжикъурбан Гьясратовдиз – думу учвра дявдин ветеран ву, дугъан баяра СВО-йиъ иштирак шула, Гуми гъул’ан вуйи, гизаф веледар айи Гюлаят Гьяжикеримовайин хизандиз ва хъанара хайлин жарадариз. Гъи дурар айи читинвалиъ закур ухьу хьидар пуз шулдар. Гьаддиз учхьан шулу кюмек апIурача, – сюгьбатнан натижа гъивнийи Гюловди.
