ЗУБАЙДАТ ШЯБАНОВА

 

Урусатдин пишекарвалин футболиъ чпиз заан хъуркьуваларихъна рякъ ккиврайи ва ухьу чпиинди дамагъ апIуз гъитрайи табасаран баяр а. Дурарикан сар Заан лигайин дахилнаъ айи «Ростов» командайин футболист Тимур Сулейманов, тмунур – Сабпи лигайин «СКА Хабаровск» клубдин капитан Ислам Имамов, шубурпир – Москвайин «Родина» клубдин футболист Леон Мусаев ву.

 

Гъийин йиз макьалайин игит «СКА-Хабаровск» клубдин капитан ва думу командайин вратарь Ислам Имамов вуйиз.
Пишекарвалин футболиз Ислам Имамовди чан сабпи жилгъа Дагъустандин дагълариъ ваъ, хъа Кафари меркездиъ кабкIну. Гьадму саб вахтна дугъан адаш ва дада Табасаран райондин ЦIийи Лижва гъул’ан Санкт-Петербург шагьриз кюч гъахьнийи. Ислам Санкт-Петербург шагьриъ бабкан гъахьну, ва мектебдиз гъушу йисан футболиан аьгъювалар тувру «Ижорец» мектебдизра гъягъюз хъюгъну. Думуган футбол чан уьмрин пише шлуваликан Исламдин фикризкьан гъюри гъабхьундайи. Хъа футболихьна аьшкь айивали, бажаранвали, спорт ккунивали натижйир тувуз хъюгъну. «СКА-Хабаровск» клубдин кIулиъ айидари дугъан бажаранвализ, гьяракатнан техникайиз ва вратарвалин кIубанвализ заан кьимат тувну, ва Исламдихъди шубуд йисна гьацIаз контракт гъийибтIну. Клубдиз гъюбан теклиф дивруган, Исламдин 21 йистIан дайи. Магьа цци, думу ихь аьхю уьлкейин гьатмуну кIулихъ Сабпи лигайиъ айи клубдиъ ади шубудпи йис гъябгъюра.
Гъи Ислам, командайин руководство чахъ хъугъували ва жвуван рюгьнан ижмивали, Дальний Востокдин командайин аьхю умудар кивнайи даягъ духьна.

Кьисматну арццу раккар

Къанна сад йисандин яшнаъ ади «СКА-Хабаровск» клубдиъ ахъувалра аьхю хъуркьувал ву. Хъа Ислам му клубдиз Урусатдин живанарин сборный командайиъди Европайин чемпион гъахьи ЦСКА-йин вратарь, бажаранлу спортсмен Евгений Помазандихъди ва гьацира вари уьлкейиз машгьур голкипер Владимир Сугробовдихъди сатIиди гъафнийи. Ав, му конкуренцияйи фунур вушра жигьил голкиперик гучI кипру. Петербургдин «Ижорец» клубдиъ футбол уйнамиш апIурайи жигьил бализ мицистар бажаранлу вратарарихъди саб дестейиъ хьувал аьхю дамагъра, гьаддихъди сабси, бегьем метлеблу имтигьянра вуйи. Му командайин асас голкипервализ удучIвуз вуйи дугъан рякъ машгьур ччвурари, тажрубайи ва титулари гьадабтIнайи. Амма футбол, устадваликанси, уьмрин кьисматнаканра асиллу шула. «Бахтнаанси», кьюрид конкурентариз талитариъ иццру гъапIну. Ва ихь жигьилин улихь дийибгънайи аьхю «баруйин» раккнар чпи-чпиланди арццу.
Тренировкйириъ запасдиъ айи вратариси аьгъювалар ва тажруба гъадабгъурайи думу гьамус командайин асас голкипер ва капитан духьна. Кьисматну дугъаз чан умудар кIулиз адагъуз мумкинвал тувну. Хъа Исламди, чан нубатнаъ, му кьисматнахьна учв ухдитIан гьязурди айивал улупура.

Абйирин ватан гьархуз шлуб дар

Исламдиз чан миллет анкетайиъ улупурайи аьдати цIар дар. Дугъаз багъри ватан, бабан чIал лап кIваантIан ккунду. Учу сюгьбатра табасаран чIалниинди кIули гъубкIнийича. Ватандихьан ярхла шагьриъ багъри чIал гьамци ккуни ва бабан чIалниинди улхуз аьшкь айи жигьилар узуз тек-бирра алахьури шулдарзуз. Миди, дугъан ата-бабйирин аьдатарихьна айи гьюрматси, дугъан инсанваликан ва рюгьнан гьиссарин марцциваликанра кIура. Чахъди саб командайиъ айи жара уьлкйириан вуйи футболистариз дугъу Табасарандикан, милли аьдатарикан, дагъларин успагьиваликан кми-кмиди ктибтури шулу. Дугъан гафариинди, гьарсар футболистдихъ далуди ватан, тарих, аьдатар ва багъри халкь хъа.

Испанияйин футбол вая цIийи философия

Исламдиз «зигьимлу» талитар гъахурайи ва, заан техника улупури, вари дюн’я гьяйран апIурайи Испанияйин футбол кьабулди ву. Учв вратарь вушра, футболин къайдйирихьна вуйи дугъан маракьлувал анжагъ штрафной площадкайиинди сяргьятламиш дубхьну гъубзнадар. Чан вратарвалин философияйиъра Исламди испанияйин футболин гьяракатарин къайдйир ишлетмиш апIури шулу.
Исламдин фикриинди, вратарь футболин майдандиин али запасной игрок духьну ккунду. Гьамциб фикир вратарин роль дериндиан гьисс апIру пишекар спортсмендин фагьмизтIан гъюрдар. Аьдат вуйиганси, тамашачйири вратарь туп ипуз манигъвал туврайи спортсмен вуди гьисаб апIури шулу. Хъа Исламдиз футболин командайин гьарсаб дакьикьайиъ шулайи гьяракатариъ вари футболистарихъди саб дережайиъ хьуз, сабпи пасдилан талит ккебгъуз, тамаша гьисс апIуз ва комбинацйириъ иштирак хьуз ккунди шулу.

Кавказдин гьевес

Гьарсаб матчдин кьяляхъ Исламди чан дадайиз ва адашдиз зенг апIури шулу. Ата-бабйирин кюгьне аьдатариинди тербияламиш духьнайи дурари чпин балихъди вуйи сюгьбат тярифнан гафарилан ккебгъри шулдар. Дурари сифте дугъан гъалатIарикан кIуру ва, майдандиин дугъу варитIан зарбди чIигъар гьаз апIури гъахьнуш, гьерхру. Хъа вратари майдандиин спортсменариз чIигъар апIуб – му дугъан кьувватсузвал ваъ, аьксина вуди, командайиз туврайи буйругъар ва кIван гьарай ву.
Адашдин насигьятар Исламди, судьяйин вая тренерин гафарси, багьалуди гьисс апIура. «Адашди йиз гьяракатариз варитIан дугъри кьимат тувру. Гьарсаб матчдин кьяляхъ «гъи ужуйи тамаша гъубхунва» вая «гьаму дакьикьайиъ дюзди гъапIундара, гьамци дапIну ккундийи», «гъи яв гьевес адруб дишла аьгъю шулу» кIури, майдандиин жвув фици духьну ккундуш, узуз насигьятар туври шулу. Адашди гъапи «баркаллагь, йиз бай» гафар варитIан аьхю пешкеш вузуз», – кIура Исламди, чан адашдикан ва дадайикан маниди улхури.

Живанариз насигьятар

Гьарсар машгьур спортсмендиз фикир туври, дугъаз ухшар хьуз ккуни живанарра хайлиндар шулу. Гьаци ихь спортсменра Хабаровск шагьриъ кючейиз удучIвубси, вари жигьилариз ва живанариз аьгъю шулу. Варидари дугъахъди шиклар йивури, Исламдиз чпинра футболист хьуз кьаст айиваликан кIури шулу. Хъа Исламдизра дурариз пуз гафар а.
«Футболист хьуз кьаст айи живан спортдихьан ярхла духьну ккундар. Вари мумкинвалар ишлетмиш апIинай. Кьисматну ухди-кьанди раккар арццру. Футболин майдандиин ичв хасият ва мумкинвалар улупуз гучI мапIанай. Эгер учвуз майдандиин чIигъ апIуз, команда гьевеслу апIуз, аьшкьлувал улупуз ккундуш, кьяляхъ мизиганай. Футболиз юкIв ачухъ адмийир ккунду. Арчул лик иццураш, гагул ликри уйнамиш апIуз дубгъай.
Ичв рякъ ялгъузди ваъ, хъа аьхюдарихъ хъпехъури абгай. Абйир-бабар ичв гьевескарваларин гъаври дархьуз мумкин ву, хъа дурарин фикирлували ва ичв кIван аьшкьну дюзи рякъюхъна хидичву. Учву наънан вуш, магьарханай. Ичв культурайикан, халкьдикан жарадариз кидибтай. Учвуз ватан ккунивал улупруган, командайин терефнаанра учвухьна гьюрмат артухъ шулу», – насигьят тувра Исламди.

Гьаму итни йигъан Исламдин «СКА-Хабаровск» команда Москвайиъ «Торпедо» клубдихъди талитназ удубчIвуру. Хъасин, турнирин календариъ улупнайиганси, талит Ульяновскдин «Волга» клубдихъди Хабаровскдиъ хьибди. Урусатдин чемпионатдин аьхир хьайиз, 9 талитнан тамаши ими. Исламдин Хабаровскдин клубдихъди вуйи контрактра гьадмуган ккудубкIура. Хъа клубдиз думу деетуз ккунди адар. Гьаддиз, рякъру гьялариан, контракт давам апIиди.

Исламдин улихь цIийи матчар, цIийи техникйир, цIийи гьевесар ва, икибаштIан, абйир-бабариз зенгар хьа. Хъа телефондин гьатму кIулихъан дадайин: «Жан бай, уву хъана гьаз варитIан зарбди чIигъар апIурава?» – кIуру сес ебхьиди.
Думу даягъси урнаригъ дийигънайи игит, Табасарандин, Дагъустандин вакил, жвуван команда улихь гъабхуз зурба аьшкь айи ва сяргьятар адру футбол ккуни Ислам Имамов ву.