Феруза Рамалданова 

Тарихдихьна илтIикIну гъапиш, жямяаьтлугъдин арайиъ дишагьлийихьна гьарсаб девриъ хусуси рафтариинди янашмиш шули гъахьну. Дишагьли ву дада, уьмрин юлдаш, чи, риш… Гьарсаб яшназ чан утканвал ва кьувват а.

Мюгькам жямяаьтлугъ яратмиш апIбаъ дишагьлийи важиблу роль уйнамиш апIура. Яшайишдин фуну аьгьвалатнаъра хизандин читинвалар ва гъагъ дишагьлийи чан назук гъюнариина гъадабгъуз гьязур вуйивал жиниб вуйинхъа?! Хъа гъи уьлкейиъ арайиз дуфнайи аьгьвалатну йиз гафар хъанара субут апIура.
Аьжайиб гьякьикьат ву, амма дагълу дишагьлийин суратнаъ узуз асас вуди рюгьнан кьувватлувалин, сабурлувалин, умунвалин ва манишнан лишнар рякъюразуз. Саб кьадар къанунариинди дишагьлийин ихтиярар ва маракьар уьрхюрашра, гьяйифки, гьякьикьатдиъ алахьурайи бязи дюшюшари тасдикь апIурайиганси, йишвариин дагълу дишагьлийин ихтиярар тамамвалиинди уьрхюри адар. Ав, дишагьлийин бахтавар уьмур ккабалгувал уьмрин кьисматналан асиллу шула. Мушваъра уьмур «бахтнан тIамгъа» кайидаринуб ву.
Вари дюн’яйин дишагьлйирин йигъ къайд апIбан месэла сифте вуди 1995-пи йисан ООН-дин дишагьлйирин IV-дин конференцияйин иштиракчйири за гъапIнийи. Хъа гьадму фикрар кьувватнаъ ирчру мумкинвал 12 йислантIан гъабхьундар. Сабпи ражари му йигъ 2008-пи йисан къайд гъапIнийи.

 
Улихьна йигъари Хив райондин дишагьлйирин Советдин вакиларин жягьтлувалиинди райондин культурайин ужагъариъ гъуларин саб жерге гьюрматлу дишагьлйирихъди гюрюшмиш гъахьну. Дурарин жергйириъди асас вуди хусуси метлеб айи дявдин операцияйин иштиракчйирин дадйириз серенжемариз теклиф гъапIну. Дидланна савайи улупнайи йигъаз тялукь вуди ЦБС-диъ выставкара тешкил гъапIну. Умунвалиинди кIули гъушу мяракйириъ гьарсариз райондин артмиш’валик пай киву саб жерге дишагьлйирин уьмрин ва зегьметнан рякъюхъди таниш хьуз мумкинвал гъабхьну.
Хив райондин дишагьлийирин Советдин председатель Наилаханум Агъасиевайи субут апIурайиси, гъийин девриъ дишагьлийи яшайиш артмиш ва авадан апIбак вари терефариан лайикьлу пай кивра.
«Ухьуз гьюкмин тешкиллувалиъра иштирак шули, илимдин, сагъламвалин, гъулан мяишатдин цирклариъ хъуркьувалиинди зегьмет зигурайи дишагьлийир хайлин ахьуз. Гъулан дишагьлийир анжагъ нежбервалиъ рякъру вахтар гъушну. Хъа наслар рюгьлувалин, эдеблувалин гьиссариккди тербияламиш апIбан жигьатнаан вуйи дишагьлийин зегьмет сабдира, я сарира эвез апIуз шлуб дар.
Урусатдин маракьар уьрхбаъ ихь райондин вакилари намуслувалиинди чпин вазифйир тамам апIура. Му дурар дюрхну, тербияламиш гъапIу ватанпервер дадйирин кьувват ва такабурвал даринхъа?!» - гъапну Н. Агъасиевайи.