Гиппократдин аьгьтназ вафалуди
Нариза ТIаибова
Сагъламвал инсандин варитIан аьхю девлет ва бахт ву. Гъийин макьала Хив райондин больницайиъ уролог духтирди лихури, инсанарин юкIвариъ чакан аку ва мани хиялар гъитрайи Заур Гюльмягьямадовдиз бахш апIуз ккундузуз.
Заур Альбертович Гюльмягьямадов 1990-пи йисан 29-пи ноябри Ставропольский крайдин Кугульта гъулаъ бабкан гъахьну. Дугъан абйир-бабар Хив райондин Асккан Яракк гъулан вакилар ву. Балин шубуд йис вуйиган, дурар Дербентдиз удучIвну гъюру.
– Духтирвалин кесп бицIи вахтнахъанмина юкIв алиб вуйиз. Иццру касдиз жвувхьан шлу кюмек тувуз фуну вахтнара удукьувал – му инсандин бахтси гьибгъуйзуз. Бязи духтрарин, медсестрйи- рин рягьимлували узу гьяйран апIуйи. Узу гьеле мектебдиъ урхури имиди, йиз адашдин урологияйин рякъ’ан операция гъапIнийи. Гьадмуган душваъ духтрихьди багахьди улхбарин кьяляхъ, инсанариз узхьан шлу кюмек тувуб, инсанарин сагъвал уьбхьан гъайгъу зигуб йиз уьмрин мяна вуйиб гьисс гъапIнийза.
Сагъвал инсандин вари-тIан аьхю девлет ву, кIури шулу. Дугъриданна, сагъвал айи инсан варитIан бахтлур ва шадур ву. Хъа гьадму сагъвал уьбхьаз инсандиз кюмекнан хил гьачIабккурайидар медицинайин пишекрар ву. Йиз хиялар ачухъ гъапIиган, абйир-бабари узуз Астрахань шагьрин мединститутдиз урхуз гъягъюз теклиф диву. Конкурсдин кьяляхъ узу 2008-пи йисан Астрахандин гьюкуматдин медицинайин академийик урхуз кучIвнийза.
2014-2016-пи йисари душваъ «урология» пишекарвал гъадабгъан метлебниинди ординатурара гъурхунза. Сифте кьюд йисан Дагъустандин Огни шагьриъ духтирди дилихну, 2019-пи йисан «Земский духтир» метлеблу программайин бинайиниди йиз ватан вуйи Хив райондиз гъафунза ва гьадму йисланмина ЦРБ-йиъ урологди лихураза. Дидхъанмина йиз пишекарвалин асас вазифийрилан гъайри, духтрарин кьитвал себеб вуди узу жюрбежюр вахтари онкологдин, инфекционистдин, бицидарин уролог-андрологдин, профсоюздин тешкилатдин председателин вазифйирра тамам апIури гъахьунза, – къайд гъапIу дугъу ич сюгьбатнан эвелиъ.
Заур Гюльмягьямадов-дихъди вуйи гафар-чlалариан мялум шулайиганси, жигьил духтриз чан ляхниъ хъуркьуваларихъди сабси камиваларра алалахьри дар. Жигьил пишекри ляхниъ наразивалар улупурадар, амма райондиъ яшамиш шули, гьякьикьатдин шагьид шулайи узхьан дарпиди гъибтуз шулдарзухьан: больницайин материаларихъдина техникайихъди вуйи тяминваликан гъулхиш, мушваъ гьял дапIну адру месэлйир гизаф гъузра. Аьзарлу тамамвалиинди ахтармиш дапIну, дугъаз дикъат диагноз дивру шараитар гъи Хив ЦРБ-йиъ адар. Гьадму гьисабнаан фунуб уьзурра ачмиш апIувал УЗИ-йилан ккебгъра. Хъа гьамусяаьтна ЦРБ-йиъ му жигьатнаан ахтармишар гъахру аппарат лап йирсиб (1990-пи йисан тувнайиб) ву. Я тялукь ахтармишар гъахру пишекарра имдар. Аьлава ахтармишарикан сарун яркьуди улхубра лазим шуладар. Натижайиъ аьзарлуйир, сагъламвал ахтармиш ва мюгькам апIбан бадали, жвуван харжариинди шагьрариз гъягъюз мажбур шула.
«Балугъ кIулхъанди убтIуру» кIури шулу. Уьзур лазим дережайиъди ахтармиш ва мялум апIуз шараитар адруган, пишекар духтри гьапIди? Айи мумкинваларинди йишварин аьзарлуйиз кюмек тувуз духтрари зегьмет зигура, амма... Хъа шараитар яратмиш апIбаъ жавабдар касар фужар вуш, гюзчивал гъабхурайидарра адар.
– Узуз саки гьар йигъан уьмуми гьисабаринди 7-10 аьзарлуйир кьабул апIуб алабхъуразуз. Хъа гъулариан зенгар апIури, сагъламвалин рякъ’ан кюмекар тIалаб апIрударин сан-гьисабра адар. Гьарсариз узхьан шлу кюмек тувуз гьязур вуза.
Гьяйифки, йигълан-йигъаз жиларин арайиъ урологияйин рякъ’ан иццрудар гизаф шула. Хал-хизан ккебгъну, бицIидар адрудар узухьна илтIикIу дюшюшарра хайлин шулу. Тялукь ахтармишарин бинайиинди сагъламвал мюгькам дапIну, думу хизанарин вакилар абана баб хьувализ кюмек тувуз удукьували узу имбубсана ляхнихьна тIалаблуди янашмиш хьуз аьшкьламиш апIура.
Узуз йиз ляхниъ хайлин ужудар духтрарихъди лихуб кьисмат шулазуз. Ухьухь гьам ляхнин гъарашугъарин, гьамсана райондин агьалйирин терефнаан аьхю гьюрмат айи духтрар а. Дицисдар инсанарихъди лихруган, дурарин иццрурихьна вуйи янашмиш’вал гъябкъиган, медицинайин гъурулушдиъ лихуз хъана артухъди ккун шулу. Узура дицисдар гъуллугъчийриз ухшар хьуз зегьмет зигури шулза. Жвуван пишекарвалин ери ва дережа за апIбиин гьарвахтна зегьмет зигури ккунду, - аьлава гъапIу Заур Гюльмягьямадовди.
Къайд апIурза: ужур духтир кьисмат хьувал аьзарлуйин бахт ву. Яшлуйирикан кми-кмиди «саризра больницана милиция кьисмат дарибшри» кIуру гафар ерхьури шулу. Му гафариъ дерин мяна а, вушра уьмур деккучIимриз ухшаруб ву: дидиъ шадвална пашманвал тархьну гъюри аьдат ву. Гьаддиз узуз, гъит гьарсар касдиз уьмрин рякъюъ рягьимлу инсанар яракар ишри, пуз ккундузуз.