Гъалхандин мюгькамвалиин шаклу махьанай
Зубайдат Шябанова
Урусатдин жара регионариъси, Дагъустандиъра къанун варидариз кайиб ву.Амма инсанар гьар жюрейиндар шулу. Садари, чпиз гъафи тямагьнан йисирвалин чулиъ ахъну, магазиндиан гъифитар жин апIуру, тмунури, нефсну юкIв абцIну, ихтияр адру йишваъ яркур убкуз хъюгъру. Шубудпидари лапра гъагъи тахсиркарвалариина хил за апIуру.
Тахсиркарваларин натижайиъ гъабхьи зарарра, думу арайиз хпан себебарра жюрбежюрдар шулу. Амма вари тахсиркарваларин мяна саб ву: дурар арайиз хурайидар къанундиз, ухьу яшамиш шулайи къайдайиз ва ислягьвализ къаршуди удучIвура. Ухди вая кьанди, гьякьвал варидарин улихь дийибгъиди.
Гьаму макьалайиъ узу швнуб-саб жюрейин тахсиркарваларикан кIураза. Ва гьадму жюрейин ва жара тахсиркарвалар апIуз ният айидариз му макьала ужуб дарс шул кIури, фикир вуйиз. Тахсиркарвалар арайиз хрудариз пуз ккундузуз, къанун цал дар, думу мюгькам гъалхан ву. Думу гъалхандин ижмивал ахтармиш апIуз ккун гъабхьидари ва дидиз къаршуди гъягърудари ухди-кьанди жаваб тувди.
Хумурзаг ипIуз хъуркьундар
Гьаму йигъари Тару-мовский райондин прокуратурайи суддиз хусуси ариш-вериш гъабхурайи касдиина ва ярквур уьбхбахъан жавабдарвал гъабхурайи касдиина гъитIиккнайи уголовный дело суддиз тувну. Дурар кьюридра къанунсузди ярквран аьхю кьадар гьарар алдатIбан тахсиркарвалиан силисдиккна гъадагъна.
Силисар гъахру гъуллугъчйирин гафариинди, 2024-пи йисан бизнесменди Новоромановское мешебегйирин мяишатдиъ гъулан мяишат ккебгъуз 128 гектар жил арендайиз гъадабгъну. Амма кагъзариъ чав улупнайиси думу жил ишлетмиш дарапIди, дипну гъабхьну. Улихьнаси дугъу саб жюрейин ихтияр тувру документра адарди, гьадму ярквраъ хумурзгар урзуз ният гъапIну. Чан кIваъ айи ният кIулиз адабгъури, дугъу 37 гектар жилиин али гьарар вари кьабариан адагъну.
Гьадму участокдин мешебегийи, арендайиз тувнайи йишваз вахтниинди фикир тувундар ва лазим вуйи уьлчмйир кьабул гъапIундар.
Чав гюзчиваликк уьбхру йишван гъайгъу дизригувалиан ва бизнесмендин къанунсуз гьяракатариан гьюкуматдин ярквран фонддиз 2,2 миллион манатдин зарар тувну. Му тахсиркарвалиан гъитIибкIу Уголовный дело суддиз хъадапIна.
УьмуртIан шоколад зиина ву
Мягьячгъала шагьриъ ерли агьали шоколаддин плиткйир туканариан гьитIикIбан тахсиркарвалариан 10-пи ражари сударигъ гъяхъра. Гьаму ражарира дугъхьан саб тукандиъ шоколадарин багхьан икI дарапIди гьудучIвну гъягъюз гъабхьундар. Думу пул тутрувди, 7 агъзур манатдин кьиматназ гъюру шоколаддин плиткйир хьади кассайилан гьерграйи вахтна гъидисну. Мидкан Дагъустандин Верховный судди мялумат тувра.
«Мюгьтал апIурайиб гьадму вуки, думу жилирин улихьна вуйи 9 судра шоколадар гьитIикIбахъди аьлакьалу ву. Дугъу гьар ражари гьитIикIурайи шоколад саб фабрикайи гьязур апIурайиб ву», – кIура мялуматдиъ.
Суддин заседаниейиъ думу жвуву тахсиркарвал чан гардандиъ гъибисну ва чаз начди айиваликанра гъапну. Дугъу тахсиркарвал апIбиин швумал гъахьиб улупувализ, дугъан сагъвал къайдайиъ адрувализ ва дада инвалид вуйивализ лигну, судди журум вуди дугъаз дюз рякъюз хру ляхнар гьадатIуру. Гьацира дугъу гьитIикIу шоколадарихъан штраф тувди.
КIучIлин зенг
Гьаму йигъари Каспийск-диъ телефондиан гъапIу лутивалиан уголовный дело гъитIибкIну, силисар гъахура. Угърийири Каспийскдиъ яшамиш шулайи 72 йисаъ айи сар дишагьлийин уч дапIнайи пул аьмлариинди гъибисну.
Дагъустандин МВД-йин пресс-гъуллугънаан мялумат тувганси, мялум дару касари телефондиан зенг дапIну, кьаби хпириз чпи полицияйин ва РФ-дин Центральный банкдин вакилар вуча гъапну. Дих гъапIдари пенсионер дишагьлийин уч дапIнайи пулиз хатIа айиваликан ва думу пул шлубкьан ухди картайилан алдагъну ккуниваликан гъапну. Дурарин тIалабниинди дишагьлийи чан карточкйирилан 7 миллион манат алдабгъуру ва думу пул курьерихьна тувру. Пул чпин хилиз гъурубкьубси, кураторар гъудургну.
Каспийск шагьрин полицияйин вакилар оперативвалинна агбан гьяракатар гъахурайи вахтна, курьерин шилнаъ ахъру. Думу Московский областдиан дуфнайи 22 йисаъ айи жигьил вуйи. Дугъ’ина РФ-дин УК-йин 159-пи маддайин 4-пи пайнаан уголовный дело гъитIибкIну. Думу маддайиан дугъаз ва дугъан шерикчйириз 10 йис дустагъ тувди.