Феруза Рамалданова

 
Игит фуж ву? Му жигьатнаан гафар-чIалар гизаф шулу ва гьарсарин фикрарра жюрбежюрдар ву.
Гьарсар инсандиз чан хусуси «игит» а. Сарин фагьмиъ игитар анжагъ дявдин майднариъ дирбаш’вал улупну, аьжалин улихь уьмрин читин рякъяр барааллуди ккадау, жара инсанар цIигъян гъядягъну, аьжлихьан гъюрхю вакилар ву. Хъа тмунуриз, аьксина, игитси, шюхъраз вушра кюмек дапIну, уьмриъ ужувлан шил гъибту кас рякъюру. Гъийин деврин насларин арайиъ, гьяйифки, Украинайин сяргьятариин гъябгъюрайи хусуси метлеб айи дявдин операция себеб дубхьну, дявдин майднарин игитар гизаф гъахьну.
2022-пи йисан февралилан башламиш дапIну, агъзрариинди ихь ватанагьлийир женгариъ улупу гьунарариз лигну, жюрбежюр медаларииинди ва орденариинди лишанлу дапIна. Амма, гьяйифки, дурарикан хайлин жигьил кьягьялариз чпин гьунарар субут апIбан пешкешар хилиъ дисуб кьисмат гъахьундар. Дурарин игитвалар уьмриан гъушбан кьяляхъ даима дапIна. Урусатдин сабвал уьбхбан гъаразнаъди нацистарихъди вуйи йивбариъ жанар фида гъапIу ихь ватанагьлйирин ччвурар аьсрариинди марцциди уьрхюзра зегьмет зигидихьа.

 
Гьюкуматдин кIулиъ айидари яракьлу кьушмарин улихь дивнайи жавабдар месэлйир тамам апIбан рякъюъ талаф гъахьидарин жергйириъ Хив райондин Асккан Яракк гъулан агьали Салман Вердиевра (шиклиъ) а. Думу 1988-пи йисан 4-пи феврали аьхю зегьметкеш хизандиъ бабкан гъахьну. БицIидихъанмина гьялал зегьметниин юкIв алди, рюгьлувалин гьиссариккди тербияламиш гъапIу Салман фуну вахтнара чан улихь диву вазифйирихьна ва табшуругъарихьна жавабдарвалиинди янашмиш шули гъахьиб гьякьикьатди субут гъапIну.
Багъри гъулан мектеб ккудубкIу жигьил эскервалин гъуллугъназ гъушну. 2009-пи йисланмина дугъу чан уьмур контрактдин бинайиинди ватандиз гъуллугъ апIбаз бахш гъапIну. Салман Вердиевди сифте Чечен республикайинъ, 2017-пи йислан 2020-пи йисазкьан Самара шагьриъ эскервалин гъуллугъ баркаллувалиинди гъубхну. Кьяляхъна вахтна саб жерге харижи уьлкйирихъди аьлакьйир гъизгъин шулайивалиан думу чан дявдин юлдшарихъди Таджикистандин сяргьятар уьрхюз гьаъну. Думу чпин дявдин частнан мотострелковый ва гьюжум апIбан батальондин тялукь отделениейин стрелок-сапёр вуйи.
– Ккун гъабхьикьан гъулаз гъюз Салмандиз мумкинвал адрувалин узу гъавриъ айза. Дявдин гъуллугъ ву… 2025-пи йисан июлин вазли ич аба – Салмандин адаш – кечмиш гъахьнийи. Гьадмуган дугъаз нубатнан ражари отпускра тувнийи. Гъулаз гъафнушра, Салмандин кIвак саб фициб-вуш сикинсузвал кайиб гьисс гъапIнийза. Дявдин сир дугъу учухь сабанра ачухъ апIдайи. Августдин кьялариъ думу чан гъуллугъназ хътакнийи. Дявдиз кьяляхъ хътакурашра, сарун узуз думу дярякъюр дупну фикризкьан гъафундайиз, – кIура, улариин нивгъ алди, Салмандин уьмрин юлдаш Румаяйи. – 29-пи авгъустди нубатнан ражари дявдин табшуругъназ гъушур сарун аьлакьайиз удучIвундайи…

 
Салманди гъуллугъ апIурайи дявдин частнан аьхюдарихьан думу хусуси метлеб айи дявдин операцияйиъ гъуллугънан табшуругъ тамам апIури Донецк республикайин Красноармейск райондин Шевченко гъулан аьтрафариин 29-пи авгъустди талаф гъахьибдикан мялумат туврайи кагъаз гъабхнийчуз. Амма ич хизан яркьу шлувализ ккилигурайи узхьан йиз веледарихьна чпин адаш сарун дяргъруваликан вуйи хабар гьичра кьабул апIуз гъабхьундайзухьан. Ургуб вазли учу вари дугъаз тамарзуди ккилигури имийча…ВуйиштIан, йиз Салман узуз дишагьлийирин йигъаз пешкешди гъюз ккилигури гъахьну… 7-пи мартди думу багъри гъулан накьварик фаркьат гъапIунча. Ич бицIину шуран гьамус ноябрин вазли сад йис шула. Салманди дугъаз уьмур тувну, амма абаIалин манишин тувуз хъуркьундар.., – аьлава гъапIну игитрин уьмрин юлдши.
Дявдин женгариъ Салман Вердиевдин гьунарар сифте «Эскервалин жюрэтлувализ лигну», «Дявдин гъуллугънаъ тафавутлу хьпаз лигну» медалариинди лишанлу дапIна. Ватандин хатIасузвал уьбхбаъ улупу гьунарариз лигну, Салман Вердиев йикIбалан кьяляхъ Кьягьялвалин ордендиинди лишанлу гъапIну. Орден гьаму йигъари Хив райондин глава Ярмет Ярметовдин гюзчиваликкди кIули гъубху пашман серенжемдиъ Салмандин уьмрин юлдшихьна тувну.
Чагълариъ ади кьатI гъабхьи Салмандин уьмур гьамус чан балиъна кьюр шураъ давам шула. Гъит дурарин уьмрин рякъ ислягьуб ва акуб ибшри! Дурар намуслуди аьхю ва тербияламиш апIуз дадайиз сабур ва кьувват туври Аллагьди! Ва насларин саламатвал уьбхбан гъаразнаъди уьмриан гъушу ихь дирбаш кьягьяларикан вуйи фикрар живанариз гьаргандиз нумуна вуди гъузри!